DİSK’in açıkladığı son rapor milyonlarca çalışanın boğuştuğu derin yoksulluğu ortaya koydu. Buna göre yaklaşık 3,6 milyon işçi asgari ücretin altında maaş alırken 1,8 milyon çalışan asgari ücretin ancak yarısını alabiliyor.
Devrimci İşçi Sendikaları Birliği’nin (DİSK) Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR) yayımladığı "Asgari Ücret Araştırması 2026" raporuna göre, Türkiye’de özel sektörde çalışan her iki işçiden biri asgari ücret ve altında ücret alıyor. Araştırma, asgari ücretin giderek yaygınlaştığını ve ortalama ücret haline geldiğini ortaya koyuyor.
DİSK-AR’ın, TÜİK 2024 Hanehalkı İş Gücü Araştırması'nın mikro verilerini kullanılarak hazırladığı çalışmaya göre, özel sektörde çalışanların yüzde 46,7’si (8,4 milyon işçi) asgari ücret ve altında ücret alıyor. Asgari ücretin yüzde 5 fazlası ve bu miktarın altında çalışanların oranı ise yüzde 49,6’ya yükseliyor.
3,6 MİLYON İŞÇİ YASAL ASGARİ ÜCRETİN BİLE ALTINDA
Araştırmaya göre 3,6 milyon işçi, yasal asgari ücretin dahi altında çalıştırılıyor. O dönemdeki asgari ücretin yarısı olan 8 bin 500 TL ve altında gelirle çalışanların sayısı 1,6 milyona ulaşıyor. Bu durum, her 100 işçiden 9’unun derin yoksulluk koşullarında yaşamını sürdürmeye çalıştığını gösteriyor.
Raporda asgari ücretin aynı zamanda bir "kadın işçi sorunu" olduğuna dikkat çekildi. Buna göre, kadın işçilerin yüzde 60,1’i asgari ücret ve altında çalışıyor. Asgari ücretin yüzde 5 fazlası ve altında ücret alan kadınların oranı yüzde 63,7 olurken, asgari ücretin iki katından fazla kazanan kadınların oranı yalnızca yüzde 7,3’te kaldı.
“ARA ZAM YOKSA KAYIP 50 BİN TL’Yİ AŞIYOR”
Rapor, yüksek enflasyon ve ara zam yapılmaması nedeniyle asgari ücretin alım gücünde sert erime yaşandığını belirtiyor. DİSK-AR’ın hesaplamasına göre 2025 yılı enflasyonu yıl sonunda %33,8 gerçekleşirse, yıl sonu itibarıyla asgari ücretteki kayıp 7.471 TL’ye çıkıyor. 2025 yılı boyunca biriken toplam kayıp ise 50.237 TL’yi buluyor.
AÇLIK SINIRI ALTINDA UZUN DÖNEM
Raporda, net asgari ücretin 2025’te 22.104 TL olmasına karşın fiyat artışları nedeniyle temel ihtiyaçları karşılama kapasitesinin zayıfladığı vurgulanıyor. BİSAM verilerine atıfla Ekim 2025’te açlık sınırının 26.925 TL, yoksulluk sınırının 93.135 TL olduğu aktarılıyor. Rapora göre Aralık 2025’te asgari ücretin açlık sınırının %18, yoksulluk sınırının ise %76,2 altında kalacağı öngörülüyor. Ayrıca 2024 Ocak–2025 Aralık arasındaki 24 aylık dönemde asgari ücretin açlık sınırının üzerinde kaldığı ay sayısının yalnızca 4 olduğuna dikkat çekiliyor.
"KAYITDIŞI ÇALIŞAN İŞÇİLERİN YÜZDE 83,5’İ ASGARİ ÜCRET VE ALTINDA BİR GELİRLE ÇALIŞIYOR"
DİSK-AR araştırması, kayıtdışı çalışanların asgari ücret yoksulluğunu en ağır yaşayan kesim olduğunu da ortaya koydu. Buna göre kayıt dışı çalışan işçilerin yüzde 83,5’i asgari ücret ve altında bir gelirle çalışıyor. Kayıt dışı çalışanların yüzde 85,3’ü asgari ücretin yüzde 5 fazlası ve bunun altında, yüzde 91,7’si ise asgari ücretin yüzde 20 fazlası ve altında ücret alıyor.
Yeniçağ'ın haberine göre, Araştırmaya göre kayıtdışı çalışan her 10 işçiden 4’ü, asgari ücretin yaklaşık yarısı olan 8 bin 500 TL ve altında bir gelirle çalışmak zorunda kalıyor. DİSK-AR, bu tablonun kayıt dışı istihdamın ücretleri aşağı çeken ve yoksulluğu derinleştiren temel unsurlardan biri olduğunu vurguladı.
DİSK-AR, TÜİK verilerinin asgari ücret ile ortalama ücret arasındaki farkın hızla kapandığını ortaya koyduğunu belirtti. 2012 yılında brüt asgari ücret ortalama brüt ücretin yüzde 44’ü düzeyindeyken, bu oran 2022’de yüzde 64’e yükseldi. Ortalama ücretin asgari ücrete oranı ise aynı dönemde 2,25 kattan 1,56 kata geriledi.
Bu Bir İlandır
