Abdulbaki Erdoğmuş Yazdı: Kuvvetin Meddahlığı!

Bu durumda “devlet/iktidar meddahlığı” da insanı,”Esfele-i Safilin”, yani aşağıların aşağısı derecesine düşüren bir gerekçe değil midir?

YAZARLAR 14.07.2021, 22:59
Abdulbaki Erdoğmuş Yazdı: Kuvvetin Meddahlığı!

Meddahlık kavramı ile hikâye, efsane anlatıcılarını, saray soytarılarını veya “kese-kese altın” almak için padişahlara övgü dolu abartılı şiirler okuyanları kastetmiyorum.

Kuşkusuz aralarında benzerlikler vardır ancak benim kastım; egemen ve güç sahibi olanlara itaat etmek, yazılı ve görsel medya aracılığı ile onların iktidarını övmek, en önemlisi de bunları yaparken ‘din’ başta olmak üzere değerler üzerinden güçlerini meşrulaştırmak gibi yüce ahlak ve onurla bağdaşmayan bir tutumun sergilenmesidir.

Ne yazık ki kültürel geleneğimizde otoriteye, siyasal ve ekonomik güce, dinselleştirilmiş mitolojiye, kutsanmış önderlere, karizmatik liderlere -adil ve zalim ayırımı yapmadan- itaat etmek esastır.

İtaat etmenin anlaşılır bir tarafı olabilir ancak meddahlığın insan karakteriyle doğrudan bir ilişkisi vardır. Zulmüne rağmen gücü ve güçlüyü övmek, fıtrat karakteriyle bağdaşmaz. Çünkü her insan fıtratı gereği onur ve erdem sahibidir. Karakterini sıradanlaştıran, basitleştiren, değersizleştiren bizzat insanın kendisidir.

“Biz insanı en güzel (karakter, en yararlı bilgilerle ve akıl ile donanımlı) biçimde yarattık. Sonra da (akletmediği, karakterini bozduğu, doğru yapmadığı, yararlı olmadığı ve zalim olduğu için) onu aşağıların aşağısına çevirdik.” (Tin Suresi)

Zulmün ve zalimin, mütecaviz ve haksızın yanında yer almak, uygulamalarını, kurulu düzenini övmek (meddahlık); bozulmuş bir karakter ve tefessüh etmiş bir kimlikle ancak mümkündür. Bu durumda meddahlık; aşağıların aşağısı olmak demektir.

Yaklaşık yüz yıl önce M. Akif Ersoy, Kuvvetin Meddahlığını; “cehalet, geri kalmışlık, sapkın inanç, güce boyun eğme, güçlü olana yalakalık ve dalkavukluk yapmak” gibi içinde yaşadığı toplumun genel karakterini bir şiirle şöyle dile getirmiştir:

Zulme tapmak, adli tepmek, hakka hiç aldırmamak

Kendi asudeyse, dünya batsa, baş kaldırmamak

Ahdi nakzetmek, yalan sözden tehaşi etmemek

Kuvvetin meddahı olmak, aczi hiç söyletmemek

Müptezel birçok merasim, inhinalar, yatmalar

Şaklabanlıklar, riyalar, muttasıl aldatmalar

Fırka, milliyet, lisan namıyla daim ayrılık

En samimi kimseler beyninde en ciddi açık

Enseden Arslan kesilmek, cepheden yaltak Kedi...!

--

Günümüzde değişen çok şey var mı? “Kuvvetin Meddahlığı” anlamında ne değişti? İktidar yalakalığının dip yaptığı bir süreci bugün de yaşamıyor muyuz?

Kuvvetin meddahlığını sadece halktan bir kesim mi yapıyor?

Politikacılar, Bakanlar, Milletvekilleri, Belediye ve parti başkanları, bürokratlar, iş adamları, yazarlar, sanatçılar, entelektüeller, din adamları, akademisyenler, sağcılar, solcular, milliyetçiler, cemaatler, İslamcılar, sporcular, takımlar, Türkler, Kürtler, Lazlar, medya ve diğerleri…arasında Kuvvetin Meddahlığını yapanlar az mı?

Kuvvetlinin zulmüne can ve mal kaygısıyla karşı çıkmamak, muhtemel zararlar ve maslahat gözetilerek sessiz kalmak anlaşılabilir ve mazur görülebilir gerekçelerdir.

Ancak desteklemek, “itaati vacip” görmek, uygulamalarını övmek, uygulayıcılarını alkışlamak gibi bir meddahlığı, herhangi bir gerekçe ile insanlık onuruyla bağdaştırmak doğru olur mu?

Onur ve erdem, “Ehsen-i Takvim” olarak yaratılmış insan içindir. Zulme taraf olup onur ve erdemi önemsemeyen insanlar ise bu tanımın dışında kalarak “Esfele-i Safilin” kapsamına girerler.

Her iki tanıma da insan ancak özgür tercihiyle dahil olur. Bu tercihlerden birisini kendi iradesiyle seçmeyen kişi veya toplulukları, bu tanımlardan herhangi biriyle ilişkilendirmek haksızlık olur.

Aç insanlar, bir dilim ekmek için çamur içinde debelenmeyi adalete ve özgürlüğe tercih edebilirler. Aç insanların bu tutumu onursuzluk ve erdemsizlik de değildir. Bu durum onların ayıbı değil, onları açlığa mahkûm eden yöneticilerin, iktidarların, dolayısıyla devletin ayıbıdır.

Yoksul insanların, kendilerine dağıtılacak olan gıda, giyim, kömür veya nakdi yardımlar için kuyruklar oluşturması ihtiyaçtan dolayıdır. Onursuzluk, erdemsizlik kuyruk oluşturanların değil, onları muhtaç bırakanlarındır.

Ancak ihtiyacı olmadığı halde bir çay poşeti veya bir paket makarna için kuyruk oluşturanlar, çamur içinde debelenenler, ulufe, makam ve mevki kapmak için alçalıp bükülenler, riyakarlık ve yalakalık yapanlar en az aşağılayanlar kadar “Esfele-i Safilin” kapsamına girmeyi hak ederler.

Kuşkusuz açlık, yoksulluk, işsizlik gibi ihtiyaçlar herkes için önemli sorunlardır. Giderilmesi için yöneticilerden, politikacılardan talepte bulunmak zillet nedeni değildir. İnsan haysiyet ve onuruna da bir halel getirmez.

Ancak bütün bunlar rızaya dayalı “zulüm yandaşlığı” için meşru bir gerekçe değildir. Hiçbir gerekçe, gönül rızasıyla zulmü-zalimi alkışlamayı, zalime itaat etmeyi, desteklemeyi, övmeyi, meddahlık yapmayı haklı çıkarmaz. Bu durumda “meddahlık”; “onursuzluk” olarak tanımlanmaktadır.

“Kuvvetin Meddahlığı”, gücü elinde tutanlar için söz konusu olduğu kadar zulüm düzenleri için de geçerlidir. Bu düzenin adı, siyasal tanımı, yönetim modeli ne olursa olsun “zulüm” gerçeğini değiştirmez.

Buna göre insan hakları ve hukukun üstünlüğüne dayanmayan dini, la-dini, otoriter, totaliter, milliyetçi, ulusçu ve İdeolojik yönetimlerin tamamı zulüm düzenleridir. Böyle bir düzenle tanımlanan devletlerin hiç birisi de “adalet devleti” veya “hukuk devleti” olarak tanımlanamaz.

Bu durumda “devlet/iktidar meddahlığı” da insanı,”Esfele-i Safilin”, yani aşağıların aşağısı derecesine düşüren bir gerekçe değil midir?

Abdulbaki Erdoğmuş

Yorumlar (0)
14
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 25 Ekim 2021
İmsak 05:54
Güneş 07:20
Öğle 12:53
İkindi 15:48
Akşam 18:17
Yatsı 19:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 10 24
2. Hatayspor 10 20
3. Alanyaspor 10 20
4. Fenerbahçe 10 19
5. Karagümrük 10 18
6. Beşiktaş 9 17
7. Konyaspor 10 17
8. Galatasaray 9 17
9. Altay 10 15
10. Adana Demirspor 10 13
11. Başakşehir 10 12
12. Gaziantep FK 10 12
13. Öznur Kablo Yeni Malatya 10 12
14. Sivasspor 10 11
15. Kayserispor 10 11
16. Giresunspor 10 9
17. Antalyaspor 10 9
18. Göztepe 10 8
19. Kasımpaşa 10 6
20. Rizespor 10 4
Takımlar O P
1. Ümraniye 10 24
2. Ankaragücü 10 24
3. Eyüpspor 10 20
4. Erzurumspor 10 19
5. Bandırmaspor 10 18
6. Kocaelispor 9 16
7. Tuzlaspor 9 14
8. Gençlerbirliği 9 14
9. Samsunspor 9 12
10. Boluspor 9 11
11. Bursaspor 9 11
12. Menemenspor 10 11
13. İstanbulspor 9 10
14. Denizlispor 9 10
15. Altınordu 10 10
16. Adanaspor 10 9
17. Manisa FK 10 9
18. Ankara Keçiörengücü 9 7
19. Balıkesirspor 9 6
Takımlar O P
1. Chelsea 9 22
2. Liverpool 9 21
3. Man City 9 20
4. West Ham 9 17
5. Brighton 9 15
6. Tottenham 9 15
7. M. United 9 14
8. Everton 9 14
9. Leicester City 9 14
10. Arsenal 9 14
11. Wolverhampton 9 13
12. Brentford 9 12
13. Aston Villa 9 10
14. Watford 9 10
15. Crystal Palace 9 9
16. Southampton 9 8
17. Leeds United 9 7
18. Burnley 9 4
19. Newcastle 9 4
20. Norwich City 9 2
Takımlar O P
1. Real Sociedad 10 21
2. Real Madrid 9 20
3. Sevilla 9 20
4. Atletico Madrid 9 18
5. Real Betis 10 18
6. Osasuna 10 18
7. Rayo Vallecano 10 16
8. Athletic Bilbao 9 16
9. Barcelona 9 15
10. Valencia 10 13
11. Espanyol 10 13
12. Mallorca 10 12
13. Villarreal 9 11
14. Elche 10 10
15. Celta de Vigo 9 7
16. Granada 9 7
17. Cádiz 10 7
18. Deportivo Alaves 9 6
19. Levante 10 5
20. Getafe 9 2
Günün Karikatürü Tümü