Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın son verileri, reel sektördeki döviz darboğazını gözler önüne serdi. Şirketlerin döviz açığı 200 milyar doları aştı. Döviz açığı son 8 yılın en yüksek seviyesine çıkarken, toplam borç yükü 384 milyar 965 milyon dolarla tarihi bir zirveye ulaştı.
Ekonominin lokomotifi reel sektörde alarm zilleri çalıyor.
Artan maliyetler ve kur dalgalanmaları karşısında firmaların döviz açığı büyümeye devam ediyor.
Tarihi Zirve Kayıtlara Geçti
TCMB tarafından yayımlanan finansal kesim dışındaki firmaların döviz varlık ve yükümlülük tablosu, tehlikenin boyutunu tüm çıplaklığıyla ortaya koydu.
Şubat itibarıyla net döviz pozisyonu açığının 3 milyar 242 milyon dolarlık sert bir sıçramayla 200 milyar 281 milyon dolara fırladığı kaydedildi. Bu kritik rakamın, Temmuz 2018'den bu yana görülen en yüksek seviye olduğu vurgulandı. Şirketlerin döviz yükümlülükleri ise tarihi bir rekor kırarak 384 milyar 965 milyon dolar barajına dayandı.
Borç Yükü Katlanarak Büyüyor
Şubat dönemine ait detaylı tablo incelendiğinde, varlıklar ve borçlar arasındaki makasın ne kadar açıldığı daha da netleşti.
İlgili ayda firmaların döviz varlıkları 1 milyar 226 milyon dolar artış gösterirken, yükümlülüklerindeki artışın 4 milyar 468 milyon doları bulduğu aktarıldı. Varlık dağılımında; yurt dışına doğrudan sermaye yatırımları 914 milyon dolar, türev varlıklar 800 milyon dolar ve menkul kıymetler 106 milyon dolar artış kaydetti. Diğer yandan vatandaşın ve kurumların nefesini kesen bir başka detay ise azalan kalemler oldu. Yurt içi bankalardaki mevduatlar 329 milyon dolar erirken, ihracat alacaklarında da 265 milyon dolarlık düşüş yaşandı.
Kredilerde Çarpıcı Yükseliş
Devasa borç yükünün dağılımı endişeleri artırdı.
Yurt dışından sağlanan nakdi kredilerin 1 milyar 473 milyon dolar, yurt içinden sağlananların ise 1 milyar 220 milyon dolar yükseldiği ifade edildi. İthalat borçlarında 1 milyar 123 milyon dolar, türev yükümlülüklerde ise 653 milyon dolarlık artışa dikkat çekildi.
Vade yapılarına bakıldığında; yurt içinden sağlanan kısa vadeli krediler 10 milyon dolarlık cüzi bir miktar azalırken, uzun vadeli krediler tam 1 milyar 230 milyon dolar fırladı. Yurt dışı kaynaklı kredilerde de tablo farksızdı; kısa vadeliler 1 milyar 718 milyon dolar, uzun vadeliler ise 878 milyon dolar artış gösterdi.
Kısa Vadede Rakamlar Ne Diyor?
Şubat dönemi itibarıyla kısa vadeli varlıklar 148 milyar 67 milyon dolar, kısa vadeli yükümlülükler ise 143 milyar 511 milyon dolar olarak kayıtlara geçti.
Kısa vadeli net döviz pozisyonu fazlası ise Ocak ayına kıyasla 2 milyar 83 milyon dolarlık erime yaşayarak 4 milyar 556 milyon dolara geriledi.
Reel sektörün sırtındaki bu devasa döviz yükünün üretimi, yatırımları ve istihdamı önümüzdeki aylarda nasıl etkileyeceği endişeyle takip edilirken, ekonomi yönetiminden gelecek olası yeni hamleler bekleniyor.
Kaynak: Milli Gazete Haber Merkezi
Bu Bir İlandır
