Ortadoğu'da yaşananlar ekonomiyi de vurdu. Hem küresel piyasalar hem içeride Borsa İstanbul sallanırken, petrol rekora altın düşüşe koştu. Değerli metaller çakılırken Borsa İstanbul limit yükseltti. Şimdi gözler içeride akaryakıta zam için saat 16:00'ya, dışarıda ise Trump'ın İran'a verdiği sürenin dolacağı gece saatlerine çevrildi.
Ortadoğu’daki çatışmaların dördüncü haftasında tansiyonun arşa çıkarak, küresel finans sisteminde "kusursuz fırtına" yarattı. Trump’ın ültimatomuyla petrol 114 dolara fırlarken, nakit sıkışıklığı yaşayan dev fonların altın satışı piyasaları darmadağın etti. Borsa İstanbul’da (BİST) kayıplar derinleşirken, milyonların "güvenli liman" dediği altın ve gümüşte fiyat limitleri altüst oldu.
Dünya genelinde yatırımcılar, Washington-Tahran hattındaki restleşmenin ardından "en kötüsüne" hazırlanıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki fiili abluka ve enerji tesislerine yönelik karşılıklı tehditler, piyasalarda rasyonel fiyatlamanın yerini paniğe bırakmasına neden oldu.
ALTINDA SERBEST DÜŞÜŞ
Savaş dönemlerinde yükselmesi beklenen altın, bu kez küresel likidite krizi nedeniyle çakıldı. Yatırımcıların diğer varlıklardaki zararlarını kapatmak için altına hücum etmesi (satış yönlü), fiyatları son 4 ayın dibine çekti:
Ons Altın: Haftaya büyük bir satış baskısıyla giren spot altında, kayıp büyük oldu. Ons altın günün ilk saatlerinde yüzde 9'a varan sert değer kaybıyla 4 bin 197 dolara kadar geriledi. Bu düşüşle birlikte altının yılbaşından bu yana elde ettiği tüm kazançlar sıfırlandı.
Gram altın ise 6 bin liranın altına düştü. Bir ara 5 bin 852 liraya kadar geriledi.
Gümüşte yüzde 3,2, platinde yüzde 2,9 ve paladyumda yüzde 0,5’lik kayıplar yaşanırken; piyasalar "değerli metal" döneminden "nakit" dönemine sert bir geçiş yaptı.
BORSA İSTANBUL’DA "SAVAŞ" DEPREMİ
Bayram tatili sonrası ilk işlem gününe küresel piyasalardaki yangını izleyerek başlayan Borsa İstanbul’da, açılışın ardından satışlar durdurulamadı:
BIST 100 Endeksi: Güne yüzde 1,49 kayıpla başlayan endeks, saat 10:25 itibarıyla yüzde 2,32 ekside 12.745 puandan işlem gördü.
Sanayicinin maliyet kaygısı ve halkın azalan alım gücü hisselere yansıdı. Bankacılık endeksi yüzde 3,07 gerilerken, en büyük darbeyi yüzde 5,26 kayıpla madencilik sektörü aldı.
Acil Müdahale
Borsa İstanbul, altın sertifikası (ALTIN.S1) ve gümüş fonunda (GMSTR.F) işlemlerin kilitlenmemesi için alt fiyat limitlerini iki katına çıkararak düşüşün önünü "kontrollü" bir şekilde açmak zorunda kaldı.
ASYA BORSALARI KIRMIZIYA BOYANDI
Savaş tamtamları finans piyasalarında deprem etkisi yarattı. Pazartesi sabahı Asya borsalarında sert satışlar izlendi:
Japonya (Nikkei 225): %3,3 kayıpla 51.638,85 puana geriledi.
Güney Kore (Kospi): %5,1’lik tarihi düşüşle 5.485,50 puana indi.
Hong Kong (Hang Seng): %3,1 değer kaybetti.
Halktv'nin haberine göre, Analistler, petrol fiyatlarındaki bu kontrolsüz yükselişin Fed tarafından beklenen faiz indirimi adımlarını da rafa kaldırdığını belirtiyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI KAPALI: TEDARİK KRİZİ KAPIDA
Dördüncü haftasını geride bırakan İran’daki çatışmalar, dünyanın en işlek deniz güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanmasına yol açtı. Bu durum, otomotiv sektöründe yeni bir "çip alarmı" verilmesine ve küresel tedarik zincirinin kırılmasına neden oluyor.
Analiz şirketi GasBuddy’nin petrol analizi başkanı Patrick De Haan, savaş sona erse dahi doğalgaz ve petrol fiyatlarındaki toparlanmanın çok yavaş olacağını ifade ederken, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in "Amerikalılar barış için geçici olarak yüksek benzin fiyatlarını tercih edebilir" şeklindeki yorumu, faturanın yine tüketiciye kesileceğinin açık bir itirafı olarak değerlendirildi.
TRUMP’IN 48 SAATLİK SÜRESİ DOLUYOR
Gerilimin fitilini ateşleyen ise Trump’ın hafta sonu yaptığı sosyal medya paylaşımları oldu. Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı 48 saat içinde tamamen trafiğe açmaması durumunda, ülkenin elektrik santrallerini "yerle bir edeceğini" ilan etti.
İran kanadından ise yanıt gecikmedi. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, enerji tesislerine yapılacak herhangi bir saldırının, bölgedeki tüm enerji ve petrol altyapısına yönelik "anında" misilleme ile karşılık bulacağını duyurdu.
Karşılıklı tehdeti ve restleşmeler sadece uluslararası arenayı değil ekonomik göstergelerde de tansiyonu yükseltti.
Piyasalardaki bu "kaçış"ın temel nedeni, ABD Başkanı Trump’ın Hürmüz Boğazı için tanıdığı 48 saatlik sürenin bu gece dolacak olması.
Brent petrolün varil fiyatı 114 doları aşarak nakliye ve üretim maliyetlerini patlattı.
Yükselen enerji maliyetleri nedeniyle Amerika Birleşik Devletleri Merkez Bankası'nın (Fed) faiz indirme ihtimali masadan kalktı. Hatta piyasalar yüzde 27 ihtimalle yeni bir faiz artışını fiyatlamaya başladı. Bu da faizsiz bir yatırım aracı olan altının belini büken en büyük etken oldu.
Bu Bir İlandır
