Uluslararası Şeffaflık Örgütü merakla beklenen 2025 Yolsuzluk Algı Endeksi'ni yayımladı. Küresel çapta kamu sektörü yolsuzluğunun son 10 yılı aşkın sürenin en kötü seviyesine gerilediği raporda, Türkiye 31 puanla 182 ülke arasında 124. sırada yer aldı. Zirvede Danimarka yer alırken, ABD'nin tarihindeki en düşük seviyelerden birini görmesi dikkat çekti.
Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün (Transparency International) 2025 Yolsuzluk Algı Endeksi’ne göre dünyada yolsuzluk algısı son 10 yılı aşkın sürenin en kötü seviyesine geriledi. 182 ülke ve bölgenin değerlendirildiği endekste küresel ortalama 42 puana düşerken, Türkiye 31 puanla 124. sırada yer aldı. Listenin zirvesinde Danimarka, Finlandiya ve Singapur bulunurken, en düşük puanları Güney Sudan, Somali ve Venezuela aldı.
Dünyada yolsuzluk algısı yeniden kötüleşme eğilimine girdi. Transparency International’ın 2025 Yolsuzluk Algı Endeksi’ne göre küresel ortalama puan 42’ye gerileyerek son 10 yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine indi. Visual Capitalist tarafından haritalandırılan veriler, kamu sektöründe yolsuzluk algısının yalnızca otoriter ya da kırılgan devletlerde değil, gelişmiş demokrasilerde de sorun olmaya devam ettiğini gösterdi.
Endeks, ülkeleri 0 ile 100 arasında puanlıyor. 0 puan “çok yolsuz”, 100 puan ise “çok temiz” kamu sektörü algısını ifade ediyor.
TÜRKİYE "CİDDİ SORUNLU" ÜLKELER KATEGORİSİNDE
Endeksin Türkiye cephesinde ise tablo karamsar. Visual Capitalist tarafından haritalandırılan verilere göre Türkiye, 100 üzerinden yalnızca 31 puan alarak 182 ülke ve bölge arasında 124. sırada konumlandı.
Türkiye bu puanla, hem 42 olan küresel ortalamanın hem de bölgesel rakiplerinin gerisinde kaldı. Haritada koyu renkli "ciddi sorunlu" (0-39 bandı) ülkeler arasında değerlendirilen Türkiye ile aynı puan bandını paylaşan ülkeler arasında Belarus, Cibuti, Moğolistan ve Nijer bulunuyor.
KÜRESEL ORTALAMA 42’YE GERİLEDİ
Karar'dan Özlem Sevgi'nin haberine göre, 2025 endeksinde küresel ortalama 42 puana düştü. Bu düşüş, küresel yolsuzluk algısında 10 yılı aşkın süredir görülen ilk belirgin kötüleşme olarak değerlendirildi.
Ülkelerin üçte ikisinden fazlası 50 puanın altında kaldı. Bu tablo, yolsuzlukla mücadelede küresel ölçekte ilerlemenin sınırlı kaldığını, birçok ülkede ise gerileme yaşandığını ortaya koydu.
Transparency International, yolsuzluğun yalnızca kamu kaynaklarının kötüye kullanımı anlamına gelmediğini; sağlık, altyapı, afet hazırlığı ve gençlerin gelecek beklentileri üzerinde de doğrudan etkiler doğurduğunu vurguluyor.
EN TEMİZ ÜLKELER: DANİMARKA, FİNLANDİYA, SİNGAPUR
Listenin zirvesinde 89 puanla Danimarka yer aldı. Danimarka’yı 88 puanla Finlandiya, 84 puanla Singapur izledi.
Yeni Zelanda ve Norveç 81 puanla üst sıralarda yer alırken, İsveç ve İsviçre 80 puanla en yüksek skorlu ülkeler arasında gösterildi.
Avrupa ülkeleri listenin üst sıralarında ağırlığını korudu. Batı Avrupa ülkeleri ilk 10’un büyük bölümünü oluştururken, buna rağmen bölgenin ortalama puanında son yıllarda düşüş eğilimi dikkat çekti.
EN DÜŞÜK PUANLAR GÜNEY SUDAN, SOMALİ VE VENEZUELA’DA
Endeksin en alt sıralarında ise ağır siyasi istikrarsızlık, zayıf kurumlar ve çatışmalarla gündeme gelen ülkeler yer aldı.
Güney Sudan ve Somali 9 puanla listenin en düşük skorlarına sahip ülkeler arasında bulunurken, Venezuela 10 puanla en kötü performans gösteren ülkelerden biri oldu.
Libya, Sudan, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Rusya, İran ve Afganistan gibi ülkeler de düşük puanlarıyla dikkat çekti.
ABD TARİHİNİN EN DÜŞÜK SEVİYELERİNDEN BİRİNDE
Visual Capitalist’in haritasında ABD’nin 64 puanla 29. sırada yer aldığı görülüyor. ABD için bu sonucun, ülkenin endeksteki en düşük skorlarından biri olduğu belirtildi.
Kanada 75, Birleşik Krallık 70, Fransa 66, Almanya 77, Japonya 71, Güney Kore 63, Avustralya 76 puanla Türkiye’nin oldukça üzerinde yer aldı.
Buna karşılık Çin 43, Hindistan 39, Rusya 22, İran 23, Ukrayna 36 ve Meksika 27 puan aldı.
YÜKSEK PUAN YOLSUZLUK OLMADIĞI ANLAMINA GELMİYOR
Endeks, ülkelerdeki kamu sektörü yolsuzluk algısını ölçüyor. Bu nedenle yüksek puan alan ülkelerin tamamen yolsuzluktan arınmış olduğu anlamına gelmiyor.
Transparency International, özellikle yüksek skorlu bazı ülkelerin, başka ülkelerden gelen yasa dışı fonların aktarılması, kara para aklama ve sınır aşan yolsuzluk faaliyetleri bakımından hâlâ sorunlu roller oynayabildiğine dikkat çekiyor.
Bu nedenle endeks, ülkelerin iç kamu yönetimi algısını ölçse de küresel finansal şeffaflık sorunlarının tamamını tek başına yansıtmıyor.
DEMOKRASİ, HUKUK VE SİVİL ALAN VURGUSU
Raporda yolsuzlukla mücadelede demokratik denge-denetim mekanizmalarının, bağımsız yargının, özgür medyanın ve sivil toplumun kritik rolüne dikkat çekildi.
Transparency International’a göre birçok ülkede sivil alanın daralması, gazetecilerin ve sivil toplum kuruluşlarının baskı altında kalması, yolsuzlukla mücadeleyi zayıflatıyor.
Kurum, yolsuzluğun geriletilmesi için yargı sistemlerinin güçlendirilmesi, kamu harcamalarında denetimin artırılması, seçim finansmanında gizli paranın önlenmesi ve medya özgürlüğünün korunması gerektiğini belirtiyor.
HARİTA NE GÖSTERİYOR?
Visual Capitalist’in hazırladığı harita, ülkeleri aldıkları puanlara göre renklerle sınıflandırıyor. Yeşil tonlar daha yüksek puanlı ve görece daha temiz algılanan ülkeleri, kırmızı ve koyu tonlar ise yolsuzluk algısının daha yüksek olduğu ülkeleri gösteriyor.
Haritada Kuzey Avrupa, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda ve Singapur yüksek puanlarıyla öne çıkarken; Orta Afrika, Ortadoğu’nun bazı bölgeleri, Rusya, Venezuela ve Güney Sudan düşük puanlarıyla dikkat çekiyor.
Türkiye ise 31 puanla, 0-39 bandında değerlendirilen yüksek yolsuzluk algısına sahip ülkeler arasında yer aldı.
