Dünyayı kasıp kavuran ABD-İsrail, İran savaşı nasıl biter?.. Taraflardan gelen hamleler ve açıklamalara bakılırsa kısa vadede ümit ışığı yanmıyor.
Türkiye’nin eski Tahran Büyükelçisi Ümit Yardım, “Bugünkü şartlarda savaşın sona ermesi ABD Başkanı Trump’ın ve İran’da seçilen yeni dini lider Mücteba Hamaney’in yaklaşımına bağlı duruyor. Mücteba Hamaney, İran’da iç dengeleri daha yakından tanıyıp yeni bir denge kurma sürecine girerse, Trump ise ABD’de yapılacak 3 Kasım seçimlerini düşünerek savaşın sonuçlarının etkisini düşünürse bu yönde bir süreç başlayabilir. Savaşın sona erdirilmesinin motivasyonu ABD’ye daha yakın duruyor” dedi.
Savaşın sona ermesini mevcut durum içindeki şartların ve hedeflerin belirleyeceğini kaydeden Ümit Yardım, “Savaşın taraflar için beklendiği gibi gitmediği ortada. Bugünden yarına biteceğini de söylemek güç. Ukrayna’da da böyle oldu. İran’da böyle olacağı belliydi. Kara operasyonu hala zor bir seçenek olduğu için havadan İran’ı yıpratma, diz çöktürme ve bölge dışına itme sonucunu almak isteyecekler. İran’ın kolay olarak teslim bayrağını çekmeyeceği de belli. Tüm bunları söylememin nedeni Trump’un yaklaşan 3 Kasım seçimlerini dikkate alarak savaşı bitirmek isteyebileceği” ifadelerini kullandı.
ABD Başkanı Trump’un savaşı sonlandırmak yönünde ilk adımları atacağı yönünde bir takım ifadelerinin kamuoyuna yansıdığını kaydeden Ümit Yardım, sözlerini şöyle sürdürdü:
” Büyük güçler, Afganistan’da olduğu gibi devleti yeniden yapılandırma amacını gütmeden girdikleri savaşı kısa zamanda bitirmek istiyorlar. Trump ise bu süreçte savaş öncesinden daha iyi olarak İran’ı anladı. Öte yandan AB’nin desteğini tam olarak alamadı. İspanya ve İngiltere başta olmak üzere AB’de, İran savaşına yönelik farklı sesler var. Körfez ülkeleri de İran’ı bölgelerinde hiç istememelerine rağmen ABD güvenlik şemsiyesinin kendilerini korumada yeterli olmadığını gördü. ABD içinde tepki yükselmeye başladı. Büyük devletler savaşları genel olarak içeride kaybederler, Vietnam savaşında olduğu gibi. Trump tüm bunları gördüğü için savaşın sonuçlarını tekrar gözden geçirme sürecini başlattı.”
ABD’nin tam olarak çekilme gerçekleştirmeden bir sonuç elde etmek isteyebileceğini dile getiren Ümit Yardım, “Savaşlar bir günde bitmiyor. Belli bir sürece yayılıyor. Başka coğrafyalarda bunu gördük. İki ülke liderinin yaklaşımları önümüzdeki günlerde bu süreci başlatabilir. ABD başkanı Trump’ın seçim dönemi hazırlıkları, İran dini lideri Mücteba Hamaney’in İran iç dengelerini kendi perspektifinden ama İran’ın realitesinden uzaklaşmadan oturtma isteği savaşın sonlandırılmasına ilişkin olarak süreci başlatacak etkenler olacaktır” diye konuştu.
Yeniçağ'dan Fatih Erboz'un haberine göre, Savaş sonrası İran’a ilişkin birçok senaryonun tartışıldığına da dikkat çeken Ümit Yardım, şunları ifade etti:
“İran Lübnan’a benzer bir süreçten geçmez. Lübnan’da 100 yıl önce Fransızların kurduğu sistem ülkenin dokusuyla uyuşmayınca ülke sürekli olarak istikrardan uzak kaldı. İran’da önümüzdeki dönem elbette etnik gerilimler oluşabilir ancak bundan daha önemlisi rejimin devamını isteyenler ile rejimin değişmesini isteyenler arasındaki mücadele önem kazanacaktır. İran’da 2000 yılından bu yana rejime yönelik talepler artarak sürüyor. Ekonomik nedenlerle başlayan gösteriler rejimin değişmesi yönündeki taleplere evriliyor. İran’ı savaş ortamı bu anlamda rahatlattı dersek abartmış olmayız. Orta ve uzun vadedeki süreçte İran rejiminin istikrarını ve siyasal istikrarı da bir anlamda rejimin atacağı reform adımları belirleyecek görüntüsü hakim şu anda.”
