Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen BM İklim Zirvesi COP31'de müzakereler çıkmaza girdi. Avrupa Birliği, fosil yakıtlardan uzaklaşmaya ilişkin herhangi bir taahhüt içermeyen anlaşma taslağını reddetti. Panama ve Marshall Adaları da itirazlara katılırken COP31 Başkanı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, "Bu metin üzerinde uzlaşma olmadığını anlıyorum. Bu nedenle kararlar kabul edilmedi" açıklamasını yaptı.

Antalya'da 9 Kasım'da başlayan ve 20 Kasım'da bitmesi planlanan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31, fosil yakıtlar konusunda yaşanan anlaşmazlık nedeniyle büyük bir diplomatik krize sahne oldu. Zirvenin planlanan bitiş tarihini iki gün aşan müzakerelerde ülkeler, küresel sıcaklık artışının sınırlandırılması, petrol ve doğal gaz kullanımının azaltılması ve gelişmekte olan ülkelere sağlanacak finansman konularında uzlaşamadı.

photo-2026-11-22-16-41-22.jpg

22 Kasım Pazar günü gerçekleştirilen genel kurul toplantısında Avrupa Birliği'nin öncülüğündeki ülkeler son anlaşma taslağını reddetti. İtirazların ardından COP31 Başkanı Murat Kurum, taslağın kabul edilmediğini açıkladı.

yeni-proje-2026-11-22t152517-530.jpg

MURAT KURUM: BU METİN ÜZERİNDE ANLAŞMA YOK, KARARLAR KABUL EDİLMEDİ

COP31 Başkanı Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum, genel kurul toplantısında ülkelerin farklı görüşlerini dinlediklerini ve ortak çözüm üretmeye çalıştıklarını söyledi. Türkiye'nin müzakerelerde uzlaşma sağlanması için çaba gösterdiğini belirten Kurum, hiçbir ülkeye anlaşma metninin dayatılmadığını vurguladı. Kurum, yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:

"Farklı fikirleri dinledik ve çözümler sunmaya çalıştık. Biz de bazı fedakârlıklarda bulunduk. Tarafların iradesini kabul etmek zorundayız. Kimseyi taslağı kabul etmeye zorlamadık."

İtirazların devam etmesi üzerine Kurum, anlaşmanın kabul edilmediğini duyurdu:

"Bu metin üzerinde anlaşma olmadığını anlıyorum. Bu nedenle kararlar kabul edilmedi."

yeni-proje-2026-11-22t152548-984.jpg

Kurum'un açıklaması, zirvenin temel siyasi anlaşmasının kabul edilmesine yönelik girişimin sonuçsuz kaldığını ortaya koydu.

AVRUPA BİRLİĞİ ANLAŞMAYI REDDETTİ: FOSİL YAKITLAR NEDEN YOK?

COP31'deki krizin merkezinde petrol, doğal gaz ve kömür kullanımına ilişkin ifadeler bulunuyor. Avrupa Birliği, küresel ısınmanın başlıca nedenlerinden olan fosil yakıtlardan uzaklaşılması için açık bir taahhüdün anlaşma metninde yer almasını istedi. Ancak Türkiye ve Avustralya başkanlığında hazırlanan son taslakta fosil yakıtlara doğrudan atıf yapılmadı.

Avrupa Birliği adına konuşan İrlanda İklim Bakanı Darragh O'Brien, bu duruma sert tepki gösterdi. O'Brien, anlaşma taslağının iklim değişikliğiyle mücadele için gerekli hedeflerin çok gerisinde kaldığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Fosil yakıtlardan hiç söz etmeyen bir iklim anlaşmasına sahip olmamız kabul edilemez."

yeni-proje-2026-11-22t152743-893.jpg

AB temsilcisi, taslağı çevre dostu bir görüntü yaratılmasına rağmen gerekli adımların atılmaması anlamına gelen "yeşil aklama" (greenwashing) olarak nitelendirdi. Avrupa Birliği, anlaşmanın mevcut haliyle kabul edilemeyeceğini resmen bildirdi.

İLK TASLAKTA ALTI KEZ GEÇİYORDU, SON TASLAKTAN TAMAMEN ÇIKARILDI

BBC'nin haberine göre anlaşmanın 16 Kasım'da yayımlanan ilk taslağında fosil yakıtlara altı kez atıf yapılıyordu. Ancak 19 Kasım Perşembe günü yayımlanan ikinci taslakta bu ifadelerin tamamı çıkarıldı.

Suudi Arabistan başta olmak üzere petrol ve doğal gaz üreticisi ülkelerin itirazları, metindeki değişikliklerin başlıca nedenlerinden biri oldu. 22 Kasım'da yayımlanan ve yaklaşık 100 paragraftan oluşan 12 sayfalık dördüncü taslakta da fosil yakıtlar açıkça anılmadı. Bunun yerine 2023 yılında Dubai'de düzenlenen COP28 zirvesinde alınan kararlara dolaylı bir gönderme yapıldı.

Ancak bu düzenleme, Avrupa Birliği ve iklim değişikliğinden en fazla etkilenen ülkeleri ikna etmeye yetmedi.

PANAMA VE MARSHALL ADALARI DA ANLAŞMAYA KARŞI ÇIKTI

Avrupa Birliği'nin ardından Panama da anlaşma taslağını kabul etmeyeceğini açıkladı. Panama temsilcisi, Paris İklim Anlaşması'ndan bu yana ilerleme kaydedilmiş olmasına rağmen mevcut politikaların küresel sıcaklık artışını güvenli seviyelerde tutmaya yetmediğini belirtti.

yeni-proje-2026-11-22t152455-944.jpg

Mevcut politikaların dünya sıcaklığını yaklaşık 2,8 derece artırabilecek bir yola işaret ettiğini söyleyen Panama temsilcisi, "Bilim müzakere etmez. Gezegen beklemeye devam edemez" dedi.

Marshall Adaları da taslağı reddeden ülkeler arasına katıldı.

Yandaş Medyada Fon Kavgası: Sabah Yazarından Yeni Şafak'a "Yamama" Cevabı
Yandaş Medyada Fon Kavgası: Sabah Yazarından Yeni Şafak'a "Yamama" Cevabı
İçeriği Görüntüle

İklim değişikliğine bağlı deniz seviyesi yükselmesi nedeniyle varlıkları tehdit altında bulunan ada ülkeleri, fosil yakıt kullanımının azaltılmasına yönelik somut taahhütler içermeyen bir anlaşmayı kabul etmeyeceklerini bildirdi.

Bununla birlikte Marshall Adaları temsilcisi, ülkelerin ortak mücadeleyi sürdürmesi gerektiğini belirterek uluslararası iş birliğinden vazgeçmeyeceklerini ifade etti.

yeni-proje-2026-11-22t152509-186.jpg

RUSYA VE SUUDİ ARABİSTAN FOSİL YAKIT İFADELERİNE KARŞI

Zirvede petrol ve doğal gaz üreticisi ülkeler ise Avrupa Birliği'nin yaklaşımına karşı çıktı. Rusya, Suudi Arabistan ve Hindistan'ın fosil yakıtların azaltılmasına yönelik açık ifadelerin anlaşmaya eklenmesine itiraz ettiği belirtildi.

Rusya temsilcisi Sergei Kononuchenko, petrol ve doğal gaz arzının talepten daha hızlı azaltılmasının enerji fiyatlarında artışa, arz sıkıntılarına ve enerji yoksulluğuna neden olabileceğini savundu.

Suudi Arabistan da iklim değişikliğiyle mücadelede bütün teknolojik ve ekonomik seçeneklerin değerlendirilmesi gerektiğini bildirdi.

Taraflar arasındaki görüş ayrılıkları, müzakerelerin uzamasına ve ortak karar alınamamasına yol açtı.

yeni-proje-2026-11-22t152534-562.jpg

DÜNYANIN 1,5 DERECE HEDEFİNİ KAÇIRACAĞI İLK KEZ KABUL EDİLECEKTİ

COP31'de üzerinde uzlaşılamayan taslakta dikkat çekici bir başka bölüm daha bulunuyordu. 2015 yılında kabul edilen Paris İklim Anlaşması, küresel sıcaklık artışını sanayi öncesi döneme göre 2 derecenin oldukça altında tutmayı ve 1,5 dereceyle sınırlandırmak için çaba göstermeyi hedefliyor.

Ancak Antalya'da hazırlanan taslak, mevcut gidişatla 1,5 derece sınırının aşılacağının ilk kez ortak bir COP kararında kabul edilmesini öngörüyordu.

Metinde, küresel sıcaklık artışının etkilerini hafifletmek amacıyla atmosferden karbondioksit uzaklaştırılmasını sağlayan teknolojilere de yer verildi. Bu yaklaşım da ülkeler arasında görüş ayrılığı yarattı.

Fransa başta olmak üzere bazı ülkeler, karbon yakalama ve depolama teknolojilerine aşırı güvenilmesinin petrol ve doğal gaz üreticilerine fosil yakıt kullanımını sürdürme imkânı sağlayabileceği görüşünü dile getirdi.

yeni-proje-2026-11-22t152445-762.jpg

COP31 İKLİM ZİRVELERİ TARİHİNİN EN UZUN MÜZAKERESİNE DÖNÜŞTÜ

Antalya'daki COP31 görüşmeleri, planlanan sürenin aşılmasıyla iklim zirveleri tarihinin en uzun müzakereleri arasına girdi. BBC, zirvenin 2019 yılında Madrid'de gerçekleştirilen COP25'in gecikme rekorunu geride bıraktığını bildirdi. Madrid'deki görüşmeler, planlanan bitiş tarihinden yaklaşık iki gün sonra uzlaşmayla sonuçlanmıştı.

Antalya'da ise 22 Kasım itibarıyla tarafların ortak bir anlaşmaya varamaması, zirvenin temel siyasi kararının alınamaması ihtimalini güçlendirdi.

BBC'nin iklim muhabiri Esme Stallard, yaşananları Birleşmiş Milletler iklim zirvelerinde neredeyse hiç karşılaşılmamış bir gelişme olarak nitelendirdi.

Son büyük anlaşmazlıklardan biri 2009 yılında Kopenhag'da düzenlenen COP15 zirvesinde yaşanmış, ülkeler Kopenhag Mutabakatı'nı ortak kararla kabul edememişti.

Kaynak: Karar

Bu Bir İlandır