Ekonomist Mahfi Eğilmez: ''Asgari Ücreti Burada Tutmak İnsanlık Dışı, Enflasyon Düşse Bile Fiyatlar Düşmeyecek'' Ekonomist Mahfi Eğilmez: ''Asgari Ücreti Burada Tutmak İnsanlık Dışı, Enflasyon Düşse Bile Fiyatlar Düşmeyecek''

Vatandaşlar, yüzde 75 seviyesindeki yüksek faiz oranlarına rağmen borçlanmaya devam ediyor. Bankalar tarafından takibe alınan bireysel kredi ve kredi kartı borçları yılbaşından bu yana 16,9 milyar lira arttı.

Türkiye'de ekonomik sıkıntılar derinleşirken, vatandaşlar yüksek faiz oranlarına rağmen borçlanmaya devam ediyor. Bankalar tarafından takibe alınan bireysel kredi ve kredi kartı borçlarında yılbaşından bu yana 16,9 milyar liralık artış yaşandı. Bu durum, ücretliler ve emeklilerin hız kesmeyen enflasyon karşısında satın alma güçlerinin zayıflaması ve borçlanma maliyetlerinin yükselmesiyle ‘kemer sıkma’ politikalarının kıskacına alındığını gösteriyor.

YÜKSEK FAİZLERE RAĞMEN BORÇLANMA ARTIYOR

BirGün'den Havva Gümüşkaya'nın haberine göre; ihtiyaç, taşıt ve konut kredilerinden oluşan tüm bireysel kredilerin ortalama faizi yüzde 75,76’ya ulaştı. Bu yüksek faiz oranlarına rağmen vatandaşların kredi borcu yılbaşından bu yana 412,8 milyar lira arttı. Bireysel krediler, diğer kredi türlerine göre daha hızlı büyüdü. Risk Merkezi’nin mart verilerine göre, bireysel kredilerin yüzde 46’sını kredi kartları oluşturdu. Bireysel kredilerin yüzde 29’unu ihtiyaç kredileri, yüzde 15’ini konut kredileri, yüzde 3’ünü taşıt kredileri ve yüzde 7’sini kredili mevduat hesabı oluşturdu. Bireysel kredi kullananların sayısı son bir yılda 2,2 milyon artarak 40,3 milyon kişiye ulaştı. Ortalama kredi bakiyesi ise 76,8 bin TL düzeyinde gerçekleşti.

BATIK KREDİ RİSKİ BÜYÜYOR

Yüksek faiz ortamında batık kredi riski de artıyor. Vatandaşların zamanında ödeyemediği için bankalar tarafından icra takibine alınan bireysel kredi ve kredi kartı borçlarında yılbaşından bu yana 16,9 milyar liralık artış yaşandı. Bankalar ve finans kuruluşlarının tüketicilerden zamanında tahsil edilemediği için icra takibine aldıkları bireysel kredi ve kredi kartı alacakları, 3 - 10 Mayıs haftasında 1,1 milyar lira daha artarak 62,2 milyar liraya ulaştı.

ESNAF KREDİLERİ FAİZLERİ DE YÜKSELİYOR

Halkbank, esnaf ve sanatkârların kullandığı hazine destekli esnaf kredilerinin faiz oranlarını artırdı. Yapılan açıklamada, esnaf kredilerine uygulanacak faiz oranının yasal olarak banka kaynak maliyetinin altında olmayacak şekilde belirlendiği belirtildi. Esnaf kredilerinin vadeleri boyunca sabit faizli krediler olmadığı, bankanın kaynak maliyetine bağlı olarak özü itibarıyla değişken faizli olduğu vurgulandı.

Açıklamada, bankaların kaynak maliyetlerinin yüzde 50 seviyesine geldiği ve kredi faiz oranlarının da buna paralel olarak arttığı ifade edildi. Bu nedenle, gecikmeli ve kaçınılmaz olarak esnaf kredileri faiz oranlarında piyasa güncel kredi faiz oranlarının altında kalacak şekilde bir güncelleme yapılmak zorunda kalındığı aktarıldı.

Yurttaş yüzde 75 seviyesindeki faiz oranlarına rağmen borçlanmaya devam ediyor. Bankalar tarafından takibe alınan bireysel kredi ve kredi kartı borçlarında yılbaşından bu yana 16,9 milyar liralık artış yaşandı.

Yüksek faiz oranları, ücretliler ve emekliler gibi gelir düzeyi sabit olan kesimleri olumsuz etkiliyor. Bu kesimler, enflasyonun artmasıyla birlikte satın alma güçlerinin azalmasıyla mücadele ederken, bir yandan da borçlanma maliyetlerinin yükselmesiyle karşı karşıya kalıyorlar.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) faiz politikasını belirlediği Para Politikası Kurulu'nun (PPK) mayıs ayı faiz kararı, yüzde 50 seviyesinde sabit tutulması bekleniyor. Ancak bu sabitlik bile yüksek bir seviyede bulunuyor.

Geçen yılki genel seçimlerin ardından TCMB'nin politika değişikliğine gitmesiyle birlikte faiz oranları artırılmış, ancak bu durum bile bireysel kredilerin büyümesini durduramamış. En azından faiz oranlarının bu seviyelerde kalması beklenirken, halkın kredi ve kredi kartı borçlarına olan talebi devam ediyor.

Bireysel kredilerin büyük bir kısmını kredi kartları oluştururken, bu durumda kartlı harcamalarda yavaşlama hedeflense de gerçekleşmiyor. Kredi kartları, bireysel kredilerin yüzde 46'sını oluşturuyor. İhtiyaç kredileri ise yüzde 29, konut kredileri yüzde 15, taşıt kredileri yüzde 3 ve kredili mevduat hesapları yüzde 7.

Ancak yüksek faiz ortamında batık kredi riski büyüyor. Bankalar tarafından icra takibine alınan bireysel kredi ve kredi kartı borçları yılbaşından bu yana önemli bir artış gösterdi. Bu da, ekonomik dengesizliklerin bir göstergesi olarak karşımıza çıkıyor.

Son olarak, Halkbank'ın esnaf ve sanatkârlara yönelik kredi faizlerini artırma kararı da dikkat çekiyor. Bankanın bu kararı, kaynak maliyetlerindeki artışı ve piyasa faiz oranlarını takip ettiğini gösteriyor. Bu durumda, esnaf ve küçük işletmeler de yüksek faizlerin etkilerini hissediyor.

Editör: Ahmet Kacır