Veysi Dündar: Bize Acil Ekonomiye Giriş Kitabı Lazım (*)

Neticede; “Meksika’da Oxford vardı da Zapata gitmedi mi?”

YAZARLAR 13.08.2020, 13:03
Veysi Dündar: Bize Acil Ekonomiye Giriş Kitabı Lazım (*)

Meksikalı meşhur Devrimci Emiliano Zapata’nın Anthony Quinn ve Marlon Brando ile hayat bulduğu bir filmde, devrimden sonra ekonomiyi halka yeni bastığı paralarla düzelteceğine kani olan Zapata söz konusu paralar çöp muamelesi görünce suçu paralara kuş figürü ekleyen yardımcısında bulur.

Oysa ki Zapata devrim yapmadan önce bir üniversitede eğitim görse ve ekonomiye giriş dersi alıp para teorisine şöyle bir bakış atsa; karşılıksız para basmanın kötü bir şey olduğunu öğrenirdi.

Neticede; “Meksika’da Oxford vardı da Zapata gitmedi mi?”

Suyun yukarı akacağına, daldan düşen elmanın havada kalmayacağına, 220 volt elektrik teline çıplak elle dokunursak kızartma olacağımıza, 8500 feette uçağın kapısını açarsak gökyüzüne saçılacağımıza, kaynama derecesine ulaşmış suyu ellersek haşlanacağımıza, çiğ et yersek trişin olacağımıza, ameliyat bıçaklarını iyice steril yapmazsak ameliyathaneden çıktığımızda azami bir kaç gün yaşayacağımıza inanıyorsak; iktisadın kural ve kaidelerine de inanmak zorundayız.

Belki tüm bu bilimsel gerçeklerden daha da fazla inanmak zorundayız.
Nedeni basit.
Her ne kadar bilimsel devrimler neredeyse insanlık tarihinin son 150 yılına sıkışmış da olsa, insanlığın bilinen yazılı tarihinin son 5000 yıllık döneminin ana omurgasını iktisat kuralları teşkil etmiştir.

İnsanlık elektriği bulalı hadi 150 sene olmuş fakat bankacılığın keşfi 2000 yılı da aşıyor. Hem de Mezopotomya’da, hemen yanıbaşımızda başlamış hikaye.

Dünyanın ilk borsası Kütahya’da desem, belki çoğunuz şaşırır. Fakat gerçekler acıdır. Senet sepet deseniz gidiniz İstanbul Arkeoloji Müzesinin en üst kattaki biraz karanlık ve demode katındakı kil tabletleri dolaşınız.
Yetmez derseniz örnekleri çoğaltabiliriz ama lüzum var mı?
Bence yok.

Newton yerçekimini elma kafasına düştüğü için keşfetti. Ama elmanın değerinin artıp düşmesinin üretim miktarı ile mütenasip olduğunu, Anadolu topraklarını binlerce yıldır doldurup boşaltan halklar çok iyi biliyordu.

Ekonominin kurallarını KHK ile yeniden yazma girişimi naif ve iyiniyetlidir. Ama malum cehenneme giden yol iyiniyet taşları ile döşelidir.

Mesela; ekonomide sonsuz bir ranttan söz edilemez.
Azalan kârlar yasası bize şehrin tüm refüjlerine arazi muamelesi ile ev yaparsak buradaki kârların düşeceğini söyler. Biz istesek de istemesek de arz ve talep birleşmezse, ne fiyattan ne de miktardan söz edebiliriz.

Yangınla mücadelede; ateşteki oksijen ve hidrojeni azaltmaya çalışmayız, yangının türüne ve şekline nazaran uygun bir yangın söndürme aleti ve kimyasalı kullanırız. Mesela benzinin üstüne su dökersek yangın daha da artacaktır vs.

Fiyatlar yüksek ya da düşük değildir. Fiyatlar tam da olması gerektiği gibidir. Adam Smith’in görünmez eli tam da fiyatları istenilen noktaya getirendir.

Şu anda ülkenin karşılaştığı en önemli sorun müteahhitlerin elinde biriken gayrımenkul stoku ki, buna dair devletin bu stoku satın alması gibi bir proje ciddi biçimde gündeme gelmişti. Bu sorunun kökeninde özellikle İstanbul’da sonsuz bir arazi rantının mevcut olduğunu ima eden bir ekonomi politiğin etkisinin varlığı ciddi biçimde sorgulanmayı hak ediyor.

Oysa yine iktisat kitaplarının ilk sayfasında dünya ile cennet arasındaki ayrım yapılırken belirtilen en başta gelen saptama şudur: “Dünyada kaynaklar kısıtlıdır, kısıtsız kaynaklar ancak cennette mümkündür.”

Dünyada cenneti kurmak için sınırlı kaynaklara sınırsız muamelesinde bulunmak kulağa hoş sonra biraz boş gelir.
Peki durum ümitsiz mi?
Bence hayır.

Türkiye’nin ihtiyaç duyduğu şey sadece bir Ekonomiye Giriş kitabı.
Üniversite 1.sınıfta okutulanlardan.
Okumaya başlamak için zaman geçmiş değil.
Hiç bir zaman geç değil.
Yeter ki hatayı anlayanlardan olmaktan utanılmasın.

Analiz, Veysi Dündar 13.8.2020

Yorumlar (0)
10
açık
Namaz Vakti 22 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:16
Öğle 13:21
İkindi 15:52
Akşam 18:15
Yatsı 19:39
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Getafe 18 23
11. Celta de Vigo 19 23
12. Levante 18 22
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Eibar 19 19
16. Real Valladolid 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12
Günün Karikatürü Tümü