TÜİK tarafından yayımlanan "İstatistiklerle Aile 2025" raporu, Türkiye’deki hanehalkı yapısının son 11 yılda yaşadığı radikal dönüşümü ortaya koydu. Veriler, geleneksel aile yapısının yerini hızla "tek kişilik hanehalkı" modeline bıraktığını gösterirken; Gümüşhane, tek başına yaşayanların en yoğun olduğu il olarak kayıtlara geçti.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), toplumun en küçük birimi olan aileye dair güncel verileri içeren kapsamlı bültenini paylaştı. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) sonuçlarına dayanan rapor, yalnız yaşayan bireylerin oranındaki çarpıcı artışı ve akraba evliliklerindeki istikrarlı düşüşü gözler önüne seriyor.
TEK KİŞİLİK HANELERDE REKOR ARTIŞ
Karar'ın haberine göre, Raporun en dikkat çekici verisi, yalnız yaşayan fertlerin oranındaki yükseliş oldu. 2014 yılında yüzde 13,9 olan tek kişilik hanehalkı oranı, 2025 yılı itibarıyla yüzde 20,5’e ulaştı.
İllere Göre Dağılım:
Zirvede Gümüşhane Var: Tek başına yaşayanların oranının en yüksek olduğu il yüzde 32,7 ile Gümüşhane oldu. Bu ili Tunceli (%30,8) ve Giresun (%30,5) takip etti.
En Düşük Oran Güneydoğu'da: Yalnız yaşam modelinin en az tercih edildiği il ise yüzde 11,5 ile Batman olurken, Diyarbakır ve Van da benzer oranlarla listenin sonunda yer aldı.
ÇEKİRDEK VE GENİŞ AİLE MODELİ KAN KAYBEDİYOR
Geleneksel aile yapısını temsil eden "tek çekirdek aile" (eşler ve çocuklardan oluşan) ve "geniş aile" oranlarında gerileme yaşandı:
-
Çekirdek Aile: 2014’te %67,4 olan oran, 2025’te %62,7’ye düştü.
-
Geniş Aile: Akrabaların bir arada yaşadığı hane oranı %16,7’den %13,5’e geriledi.
AKRABA EVLİLİKLERİ TARİHİ DİP SEVİYEDE
Türkiye'de sosyal yapının değişimi evlilik tercihlerine de yansıdı. 2010 yılında %5,9 olan akraba evliliği oranı, 2025 yılında yüzde 3’e kadar gerileyerek rekor düşük seviyeye ulaştı. Mardin (%19,7) ve Şanlıurfa (%18,8) bu alanda en yüksek oranlara sahip iller olurken; Edirne ve Kırklareli bu tür evliliklerin en nadir görüldüğü iller olarak öne çıktı.
MUTLULUĞUN KAYNAĞI HÂLÂ AİLE
Ekonomik ve yapısal değişimlere rağmen Türk insanı için mutluluğun adresi değişmedi. Yaşam Memnuniyeti Araştırması'na göre:
Bireylerin yüzde 69’u kendilerini en çok ailelerinin mutlu ettiğini beyan etti.
Aileyi, yüzde 15,6 ile çocuklar takip etti.
SOSYO-EKONOMİK GÖSTERGELER: KONUT VE YOKSULLUK
Raporun ekonomik verileri, barınma ve geçim şartlarına dair önemli ipuçları veriyor:
Mülkiyet Durumu: Vatandaşların yüzde 57,1'i kendi konutunda otururken, kiracıların oranı yüzde 27 olarak belirlendi.
Yoksulluk Sınırı: Türkiye genelinde yoksulluk oranı yüzde 20,6 olarak hesaplandı. Hane tipine göre bakıldığında, yoksulluk riskinin en yüksek olduğu grubun geniş aileler (%27,1) olduğu görüldü.
Konut Sorunları: Nüfusun yaklaşık yüzde 29'u sızdıran çatı ve nemli duvarlar gibi fiziksel konut sorunlarıyla, yüzde 28'i ise ısınma problemleriyle karşı karşıya.