ABD Başkanı Donald Trump, İran ile ticaret yapan ülkelere yönelik yaptırım kararını imzaladı. "Ya Amerika ya İran" dayatmasıyla karşı karşıya kalan Türkiye için hesaplar sil baştan. Ankara ticarete devam ederse gümrük vergisi yüzde 40'a fırlayacak, rekabet hayal olacak.
Washington hattından gelen son dakika haberi, Ankara’da ekonomi kurmaylarının masasında soğuk duş etkisi yarattı. ABD Başkanı Donald Trump, attığı son imzayla sadece Tahran yönetimini değil, İran ile ticari bağı olan ülkeleri de köşeye sıkıştırdı. Daha önce Müslüman ülkelere yönelik sert tavırlarıyla bilinen Trump’ın bu hamlesi, Türkiye gibi bölge ülkeleri için "kırk katır mı, kırk satır mı" dedirtecek cinsten bir ikilemi beraberinde getirdi.
VERGİ YÜKÜ YÜZDE 40'A FIRLAYACAK
Beyaz Saray'dan yayılan kararnameye göre, İran ile ticarete devam eden ülkelere ilk etapta yüzde 25 ek vergi uygulanacak. Ancak işin rengi, Ankara "Ben ticarete devam edeceğim" dediği anda değişiyor. Bu ısrar durumunda vergi oranı bir anda yüzde 40 seviyesine tırmanacak. Halihazırda küresel piyasalarda rekabet etmekte zorlanan Türk ihracatçısı için bu oran, oyun dışı kalmak anlamına geliyor.
ABD ile 15 milyar dolarlık, İran ile ise yaklaşık 5 milyar dolarlık bir ticaret hacmi bulunan Türkiye, iki dev ekonomi arasında bir tercih yapmaya zorlanıyor. ABD pazarını kaybetme endişesiyle "mecburen" bu şartlara boyun eğilirse, bu kez de sınır komşusu İran'dan mal akışı durma noktasına gelecek.
İHRACATI ÇÖKEN TAHRAN ÇIKMAZDA
ABD Dışişleri Bakanlığı, 6 Şubat Cuma günü yaptığı açıklamayla tansiyonu daha da yükseltti. "İran menşeli ham petrol, petrol ürünleri veya petrokimya ürünleri ticareti yapan" 15 kuruluşa doğrudan yaptırım uygulanacağı duyuruldu. Petrol vanaları kısılan ve sıcak para girişi engellenen Tahran yönetiminin, ekonomisini nasıl ayakta tutacağı tam bir muamma. İhracat kapıları yüzüne kapanan İran'da, ekonomik darboğazın derinleşeceği öngörülüyor.
FATURA EN ÇOK TÜRKİYE'YE ÇIKIYOR
Yaptırım kararı küresel ölçekte 100'den fazla ülkeyi ilgilendirse de, coğrafi yakınlık ve enerji bağımlılığı nedeniyle fatura en çok Türkiye'ye çıkıyor. İran'ın en büyük ihracat ortağı yıllık 14 milyar dolarla Çin olsa da, onu 10,5 milyar dolarla Irak, hemen ardından Birleşik Arap Emirlikleri ve Türkiye takip ediyor.
Rakamlar ortada; İran'dan Türkiye'ye yapılan ihracat 2024'te 4,7 milyar dolar seviyesindeyken, geçtiğimiz yıl bu rakam 7,3 milyar dolara kadar tırmanmıştı. Dışişleri Bakanlığı verilerine göre Türkiye, komşusuna en çok makine parçaları, plastik, kimyasal ve tarım ürünleri satıyor. Karşılığında alınan en kritik kalem ise doğalgaz.
Kaynak: Milli Gazete Haber Merkezi