ABD’nin, İsrail’in Filistin Yönetimi adına topladığı ancak uzun süredir alıkoyduğu milyarlarca dolarlık vergi gelirinin önemli bir kısmını, Trump'ın öncüsü olduğu ve Türkiye'nin de kurucuları arasında olduğu Gazze Barış Kurulu’na aktarmayı değerlendirdiği bildirildi. BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese plana sert tepki göstererek, “Bu üç kez hukuka aykırıdır. Filistin yağmalanacak bir yer değildir” dedi.
ABD yönetiminin, İsrail’in Filistin Yönetimi adına topladığı ancak aktarmadığı vergi gelirlerinin bir bölümünü Donald Trump’ın ön ayak olduğu ve Türkiye'de dahil çok sayıda Müslüman ülkenin kurucusu olduğu Gazze Barış Kurulu’na yönlendirmeyi değerlendirdiği ortaya çıktı. Reuters’ın beş kaynağa dayandırdığı haberine göre Washington, İsrail’den alıkonulan Filistin vergi gelirlerinin bir kısmını Trump’ın savaş sonrası Gazze planını finanse etmek üzere Barış Kurulu’na aktarmasını isteyebilir. ABD yönetiminin bu talebi İsrail’e resmi olarak iletip iletmeme konusunda henüz nihai karar vermediği belirtildi.
FİLİSTİN’İN 5 MİLYAR DOLARLIK GELİRİ MASADA
Filistin Yönetimi, İsrail tarafından alıkonulan vergi gelirlerinin yaklaşık 5 milyar dolara ulaştığını belirtiyor. İsrail, uzun süredir yürürlükte olan anlaşmalar kapsamında Filistin Yönetimi adına ithalat vergilerini topluyor ve bu gelirleri Ramallah yönetimine aktarması gerekiyor. Filistin Yönetimi bu kaynakları kamu çalışanlarının maaşları ve temel hizmetlerin finansmanı için kullanıyor.
Ancak İsrail, Filistin Yönetimi’nin İsrail hapishanelerindeki Filistinli tutuklulara ve İsrail güçlerince öldürülenlerin ailelerine yaptığı ödemeleri gerekçe göstererek bu gelirleri uzun süredir kesiyor. ABD ve İsrail, söz konusu ödemelerin kaldırılması için Filistin Yönetimi’ne baskı yaparken, Filistin tarafı bu ödemeleri “sosyal destek” olarak savunuyor.
PARA TRUMP’IN 70 MİLYAR DOLARLIK GAZZE PLANINA GİDEBİLİR
Reuters’a konuşan kaynaklara göre masadaki öneride, alıkonulan Filistin vergi gelirlerinin bir bölümü ABD destekli Gazze geçiş yönetimine, bir bölümü ise reform yapması halinde Filistin Yönetimi’ne aktarılabilir.
Trump’ın Gazze için öngördüğü savaş sonrası yeniden inşa planının maliyetinin yaklaşık 70 milyar dolar olduğu belirtiliyor. Barış Kurulu’ndan bir yetkili, tüm taraflardan Trump’ın 20 maddelik planını desteklemek için kaynaklarını kullanmalarının istendiğini söyledi. Aynı yetkili, “Bankada tutulan paranın Başkan’ın 20 maddelik planına hiçbir katkısı yok” ifadesini kullandı.
FİLİSTİN YÖNETİMİ KURULA DAVET EDİLMEDİ
Planın en tartışmalı yönlerinden biri, Filistin Yönetimi’nin kendi vergi gelirlerinin kullanımına ilişkin süreçte söz hakkının bulunmaması.
Reuters’ın haberine göre İsrail, Trump’ın Barış Kurulu’na katılım davetini kabul ederken, Filistin Yönetimi kurula davet edilmedi. Bu durum, Batı destekli Filistin Yönetimi’nin zaten zayıflayan konumunun daha da gerilemesine yol açabileceği yorumlarına neden oldu.
Karar'ın haberine göre, Türkiye de Trump’ın Gazze Barış Kurulu girişimine davet edilen ülkeler arasında yer almıştı. Reuters, ocak ayında Dışişleri Bakanı Hakan Fidan’ın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı temsilen Barış Kurulu sürecine katılacağını aktarmıştı. Türkiye’nin kurula katılımı, daha sonra Davos’taki imza süreciyle de gündeme gelmişti.
ALBANESE: ÜÇ KEZ HUKUKA AYKIRI
BM Filistin Özel Raportörü Francesca Albanese, Reuters’ın haberinin ardından sosyal medya hesabından sert bir açıklama yaptı.
Albanese, ABD’nin İsrail’den Filistin vergi gelirlerini Gazze planına yönlendirmesini istemesinin “üç kez hukuka aykırı” olduğunu belirtti.
Albanese şu ifadeleri kullandı:
“ABD’nin İsrail’den Filistin vergi parasını ‘Gazze planı’na yönlendirmesini istemesi üç kez hukuka aykırıdır: Alıkoyma yasa dışıdır. Yönlendirme hukuka aykırı el koyma anlamına gelir. Gazze planı Filistin’in kendi kaderini tayin hakkının gömülmesidir. Bu durmalı. Filistin yağmalanacak bir yer değildir.”
“FİLİSTİN’İN KENDİ KADERİNİ TAYİN HAKKI GÖMÜLÜYOR”
Albanese’nin tepkisi, planın yalnızca mali yönüne değil, siyasi sonucuna da odaklandı. BM raportörü, Filistinlilerin kendi kaynakları üzerinde söz sahibi olmadan, kendi siyasi temsilcilerinin dışlandığı bir yeniden inşa modelinin Filistin’in kendi kaderini tayin hakkını ortadan kaldıracağını savundu.
Filistin tarafı açısından öneri, İsrail’in zaten hukuka aykırı biçimde alıkoyduğu öne sürülen vergi gelirlerinin bu kez Washington denetimindeki bir yapı üzerinden kullanılmasının önünü açabilir.
GAZZE PLANI TARTIŞMALI SÜRECİN MERKEZİNDE
Trump’ın Gazze planı, savaş sonrası bölgede Hamas’ın silah bırakması, Gazze’nin Filistinli teknokratlardan oluşacak bir “Ulusal Komite” tarafından yönetilmesi ve yeniden inşa sürecinin Barış Kurulu gözetiminde yürütülmesini öngörüyor.
Ancak Hamas’ın silah bırakmayı reddetmesi, İsrail’in Gazze’de saldırılarını sürdürmesi ve Filistin Yönetimi’nin sürecin dışında bırakılması planın en büyük kriz başlıkları arasında yer alıyor. Trump’ın Gazze Özel Temsilcisi Nickolay Mladenov, yeniden inşa planlamasının ileri aşamada olduğunu belirtirken vergi gelirleri meselesine değinmedi.
FİLİSTİN’İN PARASIYLA FİLİSTİN’İ DIŞLAYAN PLAN
ABD’nin değerlendirdiği öneri hayata geçerse, Filistin halkına ait vergi gelirleri, Filistin Yönetimi’nin doğrudan karar süreçlerine dahil edilmediği bir Gazze planının finansmanında kullanılabilecek.
Bu nedenle öneri, yalnızca teknik bir finansman tartışması değil, Filistin’in siyasi temsil hakkı, kaynakları üzerindeki egemenliği ve Gazze’nin geleceğinin kim tarafından belirleneceği sorularını da yeniden gündeme taşıdı.