Alaattin Aktaş, son 20 yılın verilerini inceleyerek ilk beş aylık enflasyonun yıl sonu enflasyonuna oranını hesapladı. Yıl sonu hesaplamasında enflasyonu yüzde 35,3 seviyesine gelebileceğini işaret eden Aktaş, yıl sonu için "Yüzde 35'in altı mucize" ifadelerini kullandı.
Ekonomim yazarı Alaattin Aktaş, Merkez Bankası'nın 2026 yılı için belirlediği enflasyon hedeflerinin mevcut tablo karşısında gerçekçiliğini yitirdiğini yazdı. Aktaş'ın analizine göre, yılın ilk beş ayındaki gerçekleşmeler ve son 20 yılın istatistikleri dikkate alındığında, yıl sonu enflasyonunun yüzde 35 seviyesinin altında kalması matematiksel olarak mümkün görünmüyor.
İLK 5 AYDA YILLIK HEDEFLER AŞILDI
Yıla yüzde 16'lık enflasyon hedefiyle başlandığını ancak bu orana sadece ilk beş ayda ulaşılarak yüzde 16,61 seviyesinin görüldüğünü belirten Aktaş, Merkez Bankası'nın güncellediği hedefleri de eleştirdi. Hedefin yüzde 24'e, üst sınırın ise yüzde 26'ya çıkarıldığını hatırlatan Aktaş, “Merkez Bankası aslında örtülü biçimde yüzde 26 enflasyon beklediğini itiraf ediyor” değerlendirmesinde bulundu.
YÜZDE 24 HEDEFİ İÇİN 8 YILDIR GÖRÜLMEYEN BİR BAŞARI GEREKİYOR
Yıl sonu hedefi olan yüzde 24'te kalabilmek için önümüzdeki yedi aylık dönemde toplam enflasyon artışının en fazla yüzde 6,3; yüzde 26 sınırı için ise en fazla yüzde 8,1 olması gerekiyor. Aktaş, Türkiye'nin son sekiz yıllık (2018-2025) döneminde yedi aylık periyotta yüzde 6,3 gibi düşük bir oranı hiç yakalayamadığına dikkat çekerek bu hedeflerin tutmasının hayal olduğunu vurguladı.
20 YILLIK VERİLER IŞIĞINDA YIL SONU TAHMİNİ: YÜZDE 35 - 37
Aktaş, son 20 yılın verilerini inceleyerek ilk beş aylık enflasyonun yıl sonu enflasyonuna oranını hesapladı. Analizden çıkan sonuçlar hedeflerle gerçekler arasındaki uçurumu gözler önüne serdi:
Son 20 yılda, ilk beş ayın yıllık enflasyondaki payının aritmetik ortalaması yüzde 45,22. İlk beş aydaki yüzde 16,61'lik artışın bu tarihsel ortalamaya denk geldiği varsayıldığında, 2026 yılı enflasyonu yüzde 36,7 olarak hesaplanıyor. Ortalama yerine medyan değer olan yüzde 47,06 baz alındığında ise yıl sonu enflasyonu yüzde 35,3 seviyesine işaret ediyor. Bu rakamlardan yola çıkan Aktaş, yıl sonu için "Yüzde 35'in altı mucize"ifadelerini kullandı.
EN EKSTREM YIL (2014) BİLE HEDEFLERİ KURTARMIYOR
Analizinde en uç örneği de değerlendiren Aktaş, FED kararları nedeniyle döviz kurlarının fırladığı 2014 yılını baz aldı. 2014'te ilk beş aylık enflasyon, yıl sonu enflasyonunun yüzde 66'sına ulaşarak rekor kırmıştı. 2026'nın geri kalanının da bu kadar istisnai ve "iyi" geçeceği varsayılsa dahi, matematiksel sonucun yüzde 25,2'ye işaret ettiğini ve Merkez Bankası'nın yüzde 24'lük hedefinin en iyi senaryoda bile aşıldığını belirtti.
"SAVAŞ BİTSE BİLE FİYATLAR GERİ ÇEKİLMEYECEK"
Türkiye'nin tam anlamıyla bir "yapışkan enflasyon" sarmalında olduğunu belirten Aktaş, Haziran 2025 ile Mayıs 2026 arasındaki 12 aylık periyotta enflasyonun yüzde 30,65 ile yüzde 35,05 arasına sıkıştığını hatırlattı.
Bölgedeki savaşın sona ermesi ihtimalinin fiyatlara yansımasını da değerlendiren ekonomist, savaş ve enerji maliyetleri gerekçesiyle artırılan fiyatların barış sağlansa dahi geri çekilmeyeceğinin altını çizdi. Aktaş'a göre olası bir barış, yalnızca yeni fiyat artışlarının hızını kesebilir ancak enflasyonun kalıcı olarak yüzde 30'ların altına inmesini sağlamaya yetmeyecek.