TÜİK, maaş zam oranlarının son belirleyicisi olan aralık ayı enflasyonunu düşük göstermeyi son yıllarda alışkanlık haline getirdi. Geçmiş yıllarda olduğu gibi bu yıl da tablo değişmedi. Aralık 2025'te ‘sıfır’ seviyesine kadar inen enflasyon ocak ayında yüzde 4.84 olarak açıklandı. Bakan Şimşek, artışın nedenini olumsuz hava koşullarına bağladı. İktisatçı Mahfi Eğilmez ise zamların ocak ayına biriktirildiğini, son iki yılda bu farkın beş kata kadar çıktığını söyleyerek bunun tesadüf olmadığını ifade etti.
ZAM ORANI 12 DEĞİL 16 OLACAKTI
TÜİK'in açıkladığı tabloya tepki gösteren Yeniden Refah Partisi Lideri Erbakan, "Bu rakamların içinde manipülasyon var, dezenformasyon var; yapılacak maaş zamlarını düşük tutarak halkın ekmeğiyle oynamak var" dedi. Uzmanlar, enflasyon rakamlarıyla oynanmasaydı 6 aylık enflasyon oranının yüzde 12.19 yerine yüzde 16.59 olacağını kaydetti. Tartışmalı enflasyon hesaplaması en düşük maaş alan 5 milyon kişinin dışında kalan 12 milyon emeklinin her birinin ücretinden en az bin lira buharlaştırdı.
ENFLASYON OYUNU VATANDAŞI FAKİRLEŞTİRİYOR
TÜİK’in klasikleşen Aralık ayı enflasyon oyunu her yıl, dar gelirli, ücretli ve emeklinin cebinden milyarlarca lirayı buharlaştırıyor. Aralık 2025 enflasyonu yüzde 0,87 yerine 2026 Ocak’ta açıklanan 4,84 olsaydı maaş artışları yüzde 12,19 yerine yüzde 16,59 olarak hesaplanacaktı. Tüm ücretlilerin cebine böylece bin lira ve üzerinde artı zam yansıyacaktı. Ancak milyarlarca lira TÜİK’in oyunuyla kasada kaldı.
Her yıl giderek fakirleşen emekli ve ücretliye TÜİK oyunlarıyla son yıllarda katmerli darbe vuruluyor. Maaş zamlarını doğrudan etkileyen Aralık enflasyonu daha düşük, Ocak enflasyonu ise 3-4 kat daha yüksek açıklanıyor. Örneğin 2022’nin Aralık ayında yüzde 1,18 olan enflasyon Ocak 2023’te bir anda yüzde 6,65’e çıkıyor. 2023 Aralık ayında yüzde 2,93 olan aylık enflasyon 2024 Ocak’ta yüzde 6,70 olarak hesaplanıyor. 2024 Aralık ayında yüzde 1,03 olan enflasyon Ocak 2025’te 5,03’e ulaşıyor. Benzer tablo bu yılda değişmedi. Aralık 2025’te 0,89 olan enflasyon Ocak 2026’da bir anda yüzde 4,84’e sıçradı. Biz de Karar Ekonomi olarak bu yılı baz alıp Ocak enflasyonu Aralık ayında açıklansaydı maaş farkları ne olurdu sorusuna yanıt aradık. Yaptığımız hesaplama sonucunda 6 aylık enflasyon yüzde 12,19 yerine yüzde 16,59 olacaktı. Bu da en düşük emekli maaşı alan yaklaşık 5 milyon kişinin dışında kalan 12 milyon 239 bin 971 kişinin her birinin hesabına bin lira daha fazla para yatması gerektiğini gösteriyor. Toplamda ise tüm ücretli ve emeklinin cebinden milyarlarca liranın alınarak işverenin ve Hazine’nin kasasına girmesi dikkat çekiyor.
EN DÜŞÜK EMEKLİ KADAR ZAMMA RAZIYDIK
Emekli zammı öncesi düşük tutulan enflasyonun zam sonrası patlaması TÜİK'in‘hesaplama yöntemini’ yeniden gündeme getirdi. Aralık 2025 enflasyonu 0.89 yerine ocakta açıklanan 4.84 olsaydı maaş artış oranı 12.19 değil 16.59 olacaktı. 'Zam ayarlı’ enflasyon hesaplamalarına 'tesadüf olamaz' tepkisi yükseldi.
Emekli maaşlarında TÜİK oyunu kadar zarar veren bir diğer oyun da en düşük emekli maaşı artarken diğer maaşların aynı oranda artmaması olarak ortaya çıktı. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun’un yaptığı hesaplamaya göre, 2019 Ocak’ta bin lira olan en düşük maaş 2026 Ocak’ta 20 bin liraya çıktı. Yani 20 kat artış oldu. Bu artış oranı diğer emeklilere de aynı oranda yansıtılsaydı 2019’da maaşı 2 bin lira olan emeklinin maaşı bugün 22 bin 760 lira yerine 40 bin, 3 bin lira maaşı olan 34 bin 140 lira yerine 60 bin, 4 bin lira maaşı olan 45 bin 520 lira yerine 80 bin ve 5 bin lira maaşı olan 56 bin 900 lira yerine 100 bin lira olacaktı.
ENAG İLE HESAPLANIRSA DURUM DAHA DA VAHİM
Bağımsız enflasyon araştırma kuruluşu olan ENAG kurulduğundan bu yana maaşlar TÜİK yerine ENAG enflasyonuna göre hesaplansaydı maaşlar ne olurdu sorusuna da yanıt aradık. Uzmanlar bu hesapta tablonun daha da vahim olduğunu dile getirdi. Şubat 2026 baz alınarak yapılan hesaplamada uzmanlar en düşük emekli maaşının 28 bin lira olacağını söyledi. En düşük memur maaşı 95 bin lira, asgari ücret de 40 bin lira olarak hesaplandı. Uzmanlar, “Türkiye’de yapılan enflasyon oyunu devasa boyutlara ulaştı. En basit hesapla bile kişi başı bin liradan 12 milyon emekli ve yaklaşık 16 milyon ücretli çalışan dediğimizde toplam 28 milyon kişinin cebinden her ay bin lira almak demek kasada birilerinin cebinde her ay 28 milyar liranın kaldığını gösterir. Bu aynı zamanda halkı yoksullaştırırken birilerini de zenginleştirmektir. Bu yanlış hesaplardan bir an önce dönmek gerekir” ifadelerini kullandı.
PAHALILIK MAAŞLARA AYLIK YANSITILSIN
Her ay artan zamlarda geçinemiyoruz feryatları da ayyuka çıktı. Kira ve gıda zamlarına yetişemediğini belirten dar gelirli vatandaşlar bu duruma isyan ederken, Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun’dan da önemli bir çözüm önerisi geldi. Erdursun, “Emekli ve memura 6 ayda bir yapılan enflasyon artışları büyük haksızlığa neden oluyor. Zam hemen, artış ise 6 ay sonra geldiği için dar gelirli enflasyon karşısında eziliyor. Bu nedenle aylık enflasyon artışı maaşlara her ay otomatik olarak yansıtılmalı’ dedi. İktisatçı Mahfi Eğilmez de Aralık ve Ocak aylarında açıklanan enflasyon verilerindeki farklara yönelik kaleme aldığı yazısında sorunun teknik değişikliklerden çok fiyatlama davranışlarında yattığını söyledi. Eğilmez, “Olan şey yılın son iki ayında ve özellikle de son ayında bütün zamlar, artışlar biriktirilip bir sonraki yılın ocak ayına devrediliyor ve o nedenle aralık ayı düşük, ocak ayı çok yüksek çıkıyor. Bunun nedeni yıllık enflasyonun son aylarda yükselmesini ve ücret artışlarını yukarı yönde etkilemesini önlemek. Yani yaklaşımları değiştirebilmek, endeksleri değiştirmekten çok daha önemli. Çünkü o zaman gerçekleri görmek ve ona göre önlem almak mümkün olabilecek” dedi.