Trump’ın Hürmüz 'bilmecesi' derinleşiyor. Tehditlerin gölgesinde, ABD Başkanı’nın boğazı açmadan çekilmeye hazır olduğu iddia edildi. Karmaşık bir operasyonun savaşı uzatmasından çekinen Beyaz Saray, savaş hedeflerini küçültmeye devam ediyor.
ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik tehditlerin dozunu artırırken perde arkasında bambaşka gelişmeler yaşanıyor. Wall Street Journal (WSJ) haberine göre Trump, Hürmüz Boğazı büyük ölçüde kapalı kalsa bile İran'a karşı Amerikan askeri harekâtını sona erdirmeye hazır olduğunu yardımcılarına söyledi.
HEDEFLER KÜÇÜLÜYOR
WSJ'ye göre Trump'ın kararının ardında Hürmüz'e düzenlenecek karmaşık bir operasyonun savaşı kontrolsüzce uzatması olasılığı yatıyor. ABD Başkanı'nın bunun yerine şu hedeflere odaklanmayı seçtiği öne sürüldü:
- ABD'nin İran donanması ile füze stoklarını zayıflatması ve mevcut düşmanlıkların sona erdirilmesi.
-Tahran'a diplomatik olarak baskı yaparak Hürmüz'den ticaretin serbest akışının yeniden başlatılması. Girişimlerin başarısız olması durumunda Avrupa ve Körfez'deki müttefiklere boğazın yeniden açılması konusunda öncülük etmeleri için baskı yapılması.
Aslında Washington söz konusu baskıyı uzun süredir uyguluyor. Trump NATO ve müttefik Asya ülkeleri dışında Çin'den dahi yardım istemiş ancak ret yanıtı alarak tek başına kalmıştı.
'KONTROL İRAN'DA KALACAK'
WSJ, Trump'ın Hürmüz'den vazgeçerek savaşı sonlandırmaya meyilli olmasını şu ifadelerle yorumladı:
“Bu durum, Tahran'ın boğaz üzerindeki sıkı kontrolünü muhtemelen uzatacak. Hürmüz'ün yeniden açılması için yapılacak karmaşık operasyon daha sonraki bir tarihe bırakılacak.”
SAHAYLA ÇELİŞKİ
Trump'ın savaşı hızla bitirme isteği, planladığı diğer hamlelerle çelişiyor. Bu hafta sonu USS Tripoli amfibi grubu ve 31. Deniz Piyade Seferi Birliği bölgeye girdi. Beyaz Saray ayrıca 82. Hava İndirme Tümeni'nin unsurlarını da bölgeye gönderme emri verdi, bu grubun bir kısmı 30 Mart'ta Batı Asya'ya vardı.
WSJ geçen hafta ABD'nin bölgeye ek 10 bin piyade göndermeyi planladığını yazmıştı. Bu birliklerin Hark Adası'nı ya da Hürmüz'deki adaları veya boğazın kıyılarını ele geçirme olasılığına karşı getirildiği ileri sürülüyor. Washington, kara birliklerinin Trump'a daha fazla seçenek sunmak için bölgeye sevk edildiğini iddia ediyor.
TEHDİTLERDE EL YÜKSELTMIŞTİ
WSJ'nin salı günü yayınladığı “Trump Hürmüz'den vazgeçiyor” haberinden önce ABD Başkanı sosyal medyada yaptığı paylaşımda, İran'da “yeni ve daha makul bir rejimle görüşmeler yürüttüklerini iddia ederek şöyle yazdı:
“Kısa sürede anlaşma sağlanmaz ve Hürmüz Boğazı hemen açılmazsa İran’daki elektrik santralleri, petrol sahaları ve Hark Adası (ve muhtemelen tüm tuzdan arındırma tesisleri) dahil, bugüne kadar bilerek dokunmadığımız tüm altyapıyı tamamen yok ederek ayrılacağız.”
TAHRAN'DAN HÜRMÜZ'E YENİ STATÜ
Bu paylaşımın yapıldığı saatlerde Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin tasarı, İran Meclisi'nin ilgili komisyonunda onaylandı. Tasarının içeriğine ilişkin bilgileri ise Ulusal Güvenlik Komisyonu Üyesi Mücteba Zari verdi:
“Mali düzenlemeler ve ülkenin ulusal para birimi riyal bazlı geçiş ücretinin uygulanması, ABD ve İsrail'e geçiş yasağı, İran'a karşı tek taraflı yaptırımlara katılan ülkelere yasak getirilmesi, İran'ın egemenlik rolünün ve silahlı kuvvetlerinin yetkisinin uygulanması, boğaz ve deniz taşımacılığı güvenliği, çevresel konular ve Umman ile hukuki işbirliği.”
BİR GÜN ÖYLE BİR GÜN BÖYLE
Geçen ay boyunca Trump, boğazın nasıl ele alınacağına dair kamuoyuna çelişkili görüşler açıkladı. Bu, savaşın başından beri biri diğerini tutmayan açıklamalar silsilesinin bir parçasıydı. Trump bazen Hürmüz belirli bir tarihe kadar yeniden açılmazsa sivil enerji altyapısını bombalamakla tehdit etti. Başka zamanlarda ise boğazın ABD için önemini küçümsedi ve kapanmasının diğer ülkelerin çözmesi gereken bir sorun olduğunu söyledi.
'SORUMLULUKTAN KAÇAMAZLAR'
Washington'daki Brookings Enstitüsü'nde Başkan Yardımcısı ve “İran uzmanı” Suzanne Maloney, boğaz açılmadan önce askeri operasyonların sona erdirilmesini "inanılmaz bir sorumsuzluk" olarak nitelendirdi.
Maloney WSJ'ye şunları söyledi:
“ABD ve İsrail savaşı birlikte başlattı ve sonuçlarından kaçamazlar. Enerji piyasaları doğası gereği küreseldir ve ABD'nin halihazırda meydana gelen ve boğazın kapanması devam ederse katlanarak daha da kötüleşecek olan ekonomik zarardan korunmasının hiçbir olasılığı yoktur.”
Kaynak: Aydınlık