Türk ekonomisi, gelişmekte olan ülkelerin yüzde 4-5 civarında ortalama büyümesinin normal karşılandığı koşullarda, 2025 yılında yüzde 3,6 büyüdü. Ekonomi “kağıt üzerinde” büyüse de, büyüme yine vatandaşın cebine yansımadı. “Baskılanan” dolara göre hesaplanan kişi başına milli gelir 18 bin 40 dolar olsa da, hayat pahalılığı ve geçim sıkıntısıyla boğuşan milyonların geliri, “kağıt üzerinde” bile artmadı!
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK), 2025'e ilişkin Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) sonuçlarına göre, Türk ekonomisi, 2025 yılında yüzde 3,6 büyürken, 2025'in son çeyreğinde ise yüzde 3,4’lük bir büyüme kaydedildi.
Türkiye’nin de içinde bulunduğu “gelişmekte olan ülkeler” için yıllık ortalama yüzde 4-5 civarında bir büyüme normal karşılanıyor.
GSYH, üretim yöntemine göre cari fiyatlarla geçen yıla göre yüzde 41,3 arttı ve 63 trilyon 20 milyar 906 milyon lira oldu.
TARIMDA YÜZDE 8,8 GERİLEME
GSYH'yi oluşturan faaliyetler incelendiğinde, 2025 yılında bir önceki yıla göre zincirlenmiş hacim endeksi olarak, inşaat sektörü yüzde 10,8, bilgi ve iletişim faaliyetleri yüzde 8, ürün üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonlar yüzde 6,9, ticaret, ulaştırma, konaklama ve yiyecek hizmetleri yüzde 4,6, diğer hizmet faaliyetleri yüzde 4,3, mesleki, idari ve destek hizmet faaliyetleri yüzde 4, finans ve sigorta faaliyetleri yüzde 3,8, sanayi yüzde 2,9, gayrimenkul faaliyetleri yüzde 2,7, kamu yönetimi, eğitim, insan sağlığı ve sosyal hizmet faaliyetleri yüzde 1 artış gösterirken; tarım yüzde 8,8 azaldı.
TÜİK’e göre kişi başına GSYH değeri de, 2025 yılında cari fiyatlarla 712 bin 200 lira (18 bin 40 dolar) olarak hesaplandı.
ÜRETİM YÖNTEMİYLE GSYH 18,5 TRİLYON LİRA
Üretim yöntemiyle GSYH tahmini, geçen yılın 4'üncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre, cari fiyatlarla yüzde 41,4 artarak 18 trilyon 467 milyar 295 milyon liraya yükselirken; GSYH'nin 2025 4. çeyrek değeri ise, cari fiyatlarla 438 milyar 605 milyon dolar olarak hesaplandı.
GSYH’NİN UARIDA FAZLASI HANE HALKI TÜKETİMİ
Hane halkı nihai tüketim harcamaları, 2025 yılında bir önceki yıla göre yüzde 4,1 artarken, GSYH içindeki payı da yüzde 54,4 oldu. Hane halkı nihai tüketim harcamaları, geçen yılın 4'üncü çeyreğinde ise geçen yıla göre, zincirlenmiş hacim endeksi olarak yüzde 5,2 arttı. Devletin nihai tüketim harcamaları yüzde 0,9 azalırken, gayrisafi sabit sermaye oluşumu yüzde 5,4 artış kaydetti.
İŞ GÜCÜ ÖDEMELERİ YÜZDE 40,4 ARTTI
2025 yılında iş gücü ödemeleri 2024’e göre yüzde 40,4 artarken, net işletme artığı/karma gelir de yüzde 44,2 yükseldi. İş gücü ödemeleri, geçen yılın son çeyreğinde 2024’e göre yüzde 36,9 artarken, net işletme artığı/karma gelir de yüzde 44,2 yükseldi.
İşgücü ödemelerinin cari fiyatlarla Gayrisafi Katma Değer içerisindeki payı, 2025'te yüzde 36,9 oldu. Net işletme artığı/karma gelirin payı ise 2024'te yüzde 43,1 iken, geçen yıl yüzde 44,1'e yükseldi.
Kaynak: Milli Gazete Haber Merkezi