EĞİTİMİN KANAYAN YARASI: OKULDA ŞİDDETİN PSİKOPATOLOJİSİ
Saygıdeğer okurlarım, kıymetli yetkililer, saygıdeğer anne-babalar ve eğitim sevdasını yüreğinde taşıyan meslektaşlarım;
Bugün kalemimi kağıda değil, adeta bir yaraya dokunur gibi vuruyorum. Bir psikoterapist, bir eğitimci ve bir aile danışmanı olarak kalbim sızlıyor. İstanbul Çekmeköy’de, henüz hayatının ve mesleğinin baharında olan Fatma Nur Çelik öğretmenimizin, kendi öğrencisi tarafından bıçaklanarak hayattan koparılması haberiyle sarsıldık. Bu sadece bir "asayiş haberi" değildir; bu, toplumun ruh sağlığının imdat çığlığıdır.
Gelin, bu acı olayı Prof. Dr. Ekrem Çulfa perspektifiyle; hem psikolojik derinliğiyle hem de akademik bir disiplinle (APA kuralları çerçevesinde) mercek altına alalım. Okulda can güvenliği nasıl sağlanır? Bir evlat nasıl bir "katile" dönüşür? Ve biz nerede hata yaptık?
Sizlerle bugün sadece bir köşe yazarı olarak değil, bir aile danışmanı ve psikoterapist gözüyle, ruhumuzun en derin yerinden yaralandığımız o noktayı konuşacağız. İstanbul Çekmeköy’de gencecik, hayat dolu Fatma Nur Çelik öğretmenimizin bir öğrencisi tarafından hayattan koparılması, toplum olarak hepimizin aynaya bakıp "Biz nerede hata yaptık?" demesini gerektiren bir kırılma noktasıdır.
Bir evlat nasıl olur da eline bıçak alıp kendisine ilim irfan öğreten elin canına kasteder? Bu analizimizde, olayın sosyo-psikolojik kökenlerinden okul güvenliğinin teknik detaylarına kadar her şeyi Prof. Dr. Ekrem Çulfa ekolüyle, sevgi ve disiplin harmanıyla inceleyeceğiz.
1. BÖLÜM: AİLE DİZİMİ VE "SUÇA SÜRÜKLENEN ÇOCUK" PSİKOLOJİSİ
Bir çocuk katil doğmaz; bir çocuk, içinde sevgi ve güven boşluğu olan bir iklimde "suça sürüklenir". Çekmeköy'deki 17 yaşındaki gencin profiline baktığımızda, karşımıza çıkan tablo aslında bir "duygusal sağırlaşma" tablosudur.
Aile İçi İletişim Zafiyeti
Günümüz ailelerinde "kaliteli zaman" kavramı yerini "aynı odada farklı ekranlara bakma" eylemine bıraktı. Çocuk, evde anlaşılmadığını, fark edilmediğini hissettiğinde dikkat çekmek için şiddete başvurur. Akademik literatürde (Astor ve ark., 2005), aile içi şiddete tanık olan veya ihmal edilen çocukların, okulu bir "çatışma alanı" olarak gördüğü kanıtlanmıştır.
Ekrem Çulfa Notu: Anne-babalar! Çocuğunuzun karnesindeki zayıfı düzeltebilirsiniz ama ruhundaki zayıfı (merhamet eksikliğini) düzeltmek için geç kalmış olabilirsiniz. Lütfen çocuklarınıza "başarılı ol" demeden önce "iyi insan ol" demeyi öğretin.
2. BÖLÜM: OKUL GÜVENLİĞİNDE "SIFIR TOLERANS" VE FİZİKSEL ÖNLEMLER
Fatma Nur Çelik öğretmenimizin olayı bize gösterdi ki; okulun kapısından giren sadece bir "öğrenci" değil, bazen kontrolsüz bir öfkedir. Okul güvenliği artık sadece bir bekçi kulübesinden ibaret olamaz.
Teknoloji ve Denetim Şart
- Akıllı Giriş Sistemleri: Okullara girişlerde metal detektörleri ve yüz tanıma sistemleri etik tartışmaların ötesinde bir "can güvenliği" zorunluluğudur.
- Siber Zorbalık ve Takip: 17 yaşındaki saldırganın dijital ayak izleri incelendiğinde, muhtemelen şiddet içerikli oyunlar veya gruplar içinde olduğu görülecektir. Okul rehberlik servisleri, dijital bağımlılık ve şiddet eğilimini ölçen yazılımlarla desteklenmelidir.
- Öğretmen Koruma Kalkanı: Sınıflarda öğretmen masasının altında bulunacak bir panik butonu, saniyeler içinde emniyet güçlerini harekete geçirebilmelidir.
3. BÖLÜM: AKADEMİK PERSPEKTİF VE APA STANDARTLARINDA ANALİZ
Okul şiddeti (School Violence), dünya genelinde bir halk sağlığı sorunu olarak kabul edilmektedir. Juvonen (2001) tarafından geliştirilen "Sosyal Kontrol Teorisi", öğrencinin okula ve topluma olan bağları koptuğunda şiddetin kaçınılmaz olduğunu savunur.
Neden Fatma Nur Çelik?
Öğretmen, sınıftaki otoriteyi ve kuralı temsil eder. Dürtü kontrolü bozuk olan bir birey için öğretmen, saldırılması gereken "sınırlayıcı güç" olarak algılanır.
- Referans: Gottfredson (1997), okul ikliminin (School Climate) güvenli olmadığı yerlerde akademik başarının %60 oranında düştüğünü ortaya koymuştur. Güvenlik yoksa, eğitim de yoktur.
4. BÖLÜM: ÇÖZÜM REÇETESİ VE GELECEK PROJEKSİYONU
Fatma Nur Çelik ismini yaşatmak, sadece yas tutmakla olmaz; sistemi rehabilite etmekle olur. İşte önerilerim:
Her Okula Bir "Kriz Masası"
Sadece rehber öğretmen yetmez! Her okulda bir sosyal hizmet uzmanı, aile danışmanı ve bir güvenlik uzmanından oluşan "Risk Tespit Timi" kurulmalıdır. Bu tim, sessizleşen, içe kapanan veya ani öfke patlamaları yaşayan çocukları anında "Kırmızı Liste"ye alıp aileyle birlikte terapi sürecini başlatmalıdır.
Hukuki Zırh
Eğitimciye yönelen şiddet, Türk Ceza Kanunu'nda en ağırlaştırılmış suçlar kategorisine alınmalıdır. "Çocuktur" veya "Tahrik edildi" gibi indirimler, Fatma Nur gibi binlerce öğretmenin canını tehlikeye atmaktadır.
Sonuç: Sevgiyle Ama Disiplinle
Sevgili okurlarım; bizler sevgi odaklı bir toplumuz ama sevginin bittiği yerde adaletin ve güvenliğin devreye girmesi gerekir. Fatma Nur Çelik evladımız, bir cehaletin ve sistem boşluğunun kurbanı oldu. Onu rahmetle anarken, diğer Fatmaların yaşaması için okullarımızı "şiddetten arındırılmış güvenli limanlar"haline getirmek bizim boynumuzun borcudur.
Unutmayın; bir zincir en zayıf halkası kadar güçlüdür. Okul güvenliğinin en zayıf halkası "bana bir şey olmaz" düşüncesidir.
Kaynakça (APA 7):
- Astor, R. A., & Pitner, R. O. (2005). Environmental and Social Contexts of School Violence.
- Gottfredson, D. C. (1997). School-Based Crime Prevention.
- Juvonen, J. (2001). School Violence: Lessons Learned from Research.
724 PSIKOLOJIK DANIŞMANLIK, KOÇLUK ve EĞİTİM HİZMETLERİ
Rıhtım cad. Recaizade sok No: 2
KADIKÖY - İSTANBUL
Dr. Ekrem Çulfa
Telefonlarımız: 0544 724 3650- 05057675885
www.724Danismanlik.com
www.KOCLARIMIZ.com
MSN: ekremculfa@hotmail.com