Yalçın CAN, ZEİTGEİST

Bu vahşet olurken neredeydiniz?

YAZARLAR 01.01.2022, 13:54
Yalçın CAN, ZEİTGEİST

Kısaca zeitgeist;  zamanın ruhu demek biraz açarsak bir döneme hakim olan düşünce ve duygu şekli diyebiliriz. Eskiler vakti merhun derlermiş. Felsefe, edebiyat ve sanata da girmiş çok geniş bir kavram aslında zeitgeist. Almanca bir kelime, şimdi biraz daha ürkütücü geldi değil mi?

Akla İkinci Dünya Savaşı sonrası Amerikan askerlerinin bir nazi toplama kampı yolunun iki tarafına dizilmiş Yahudi cesetleri arasından kasabada yaşayan Almanları yürütüp ‘’Bu vahşet olurken neredeydiniz?’’ demeleri geliyor. Zamanın ruhunun bittiği an. Bir çeşit rüyadan uyanış. Bir varoluş savaşının içinde olduğunuzu sanırken aslında kıyamete kadar sürecek soykırım utancını alnınıza yazmış olmanız.

Bir hafta önce İzmir’de bir ırkçı tarafından üç Suriyeli mülteci gencin yaşadığı ev yakıldı. Gençler 17, 21 ve 23 yaşlarında ve adları Muhammed, Ali ve Ahmet idi. Bir grup duyarlı insan dışında sesi soluğu çıkan olmadı. Oysa yer yerinden oynaması gerekmez miydi? Solingen katliamı desem bilmeyen yoktur herhalde. Neylersin zamanın ruhu işte.

Zamanın ruhu hakkında yakın zamandan bir örnekle devam edelim.

Geçenlerde bir akademisyen arkadaşım 28 Şubat döneminde yaşadığı acı bir olayı anlattı. Üzerinden 24 yıl geçse de bu utancı hala üstünden atamadığından bahsetti. Bir albay ya da binbaşı kampüse gelir tüm akademisyenleri askeri düzene sokar ve sağa-sola dön komutlarıyla uygun adım konferans salonuna götürür. Salonda gerekli talimatları verir. Talimatların neler olduğunu az veya çok hepimiz biliyoruz. Sonraki yıllarda ülke ekonomisi çöker ve seçimler yapılır. Bir zamanın ruhu biter yeni biri başlar. O gün yapılması gerekli olan davranışlar bugün utanç kaynağına dönüşür. Fakat bir olguyu bağlamından kopararak güncel değer yargıları ile değerlendirdiğinizde hata yapmanız kaçınılmazdır. Bir kızıl derili atasözü der ki,’’ Komşun hakkında hüküm vermeden önce iki ay onun ayakkabılarıyla yürü’’. Utanç duyması gereken birileri varsa o iklimi oluşturan ve destekleyenlerdir.

 28 Şubat sürecinin açtığı derin yaraları iyileştirmek vaadiyle yeni bir iktidar doğar. Yaralardan biri başörtüsüdür ve muktedir iktidar anca 11. yılında bu yasağı kaldırır ya da kaldırabilir. Doktorun en değerli olduğu an hastanın en şiddetli acıyı yaşadığı andır. Acı bitince hasta için doktor ‘’sadece’’ doktordur. Kim beslendiği damarı kesip kendi varlığını yok eder ki? Zamanın ruhunu iyi okuyanların hakkını teslim etmek gerek.

Dünya ölçeğinde yaşadığımız durumu bir bilinç krizi olarak adlandırır kimi düşünürler. Bence durum ev yanarken ev halkının uykusunda kahramanlık rüyasında olması gibi bir durum.

Yaşanan bunca felaket, şiddet, aç gözlülük, rekabet ve ırkçılık oyunun kuralı olmamalı. Her gün 34 bin çocuk yoksulluk ve önlenebilir hastalıklar sebebiyle ölmekteyken, dünya nüfusunun %1’inin dünyanın tüm zenginliklerinin %40’ına sahipken ve dünya nüfusunun yarısının günlük 2 doların altında bir ücretle çalıştırıldığını biliyorken neyin rüyasını görüyoruz acaba?

Adı zeitgeist, zamanın ruhu veya rüya neyse bir an önce uyanalım bu saçmalıktan. Gelin zamanın ruhu ille de olmak zorundaysa onu biz tasarlayalım. Merkezinde insan olan ve hayat olan bir gerçeğe geçiş yapalım. Zira temelinde gerçek olmayan siyasi ve ideolojik savruluşlar bizleri ekonomik temelli sorunların içine çekecektir. Ekonomik sorunlar da aşırılıklara, şiddete, uyuşturucu kullanımına ve sağlıklı düşünce kabiliyetimizi kaybetmemize sebep olacaktır.

Yorumlar (0)
7
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 18 Ocak 2022
İmsak 06:49
Güneş 08:19
Öğle 13:19
İkindi 15:48
Akşam 18:10
Yatsı 19:34
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 21 50
2. Konyaspor 20 39
3. Hatayspor 21 35
4. Başakşehir 20 34
5. Adana Demirspor 21 34
6. Fenerbahçe 21 33
7. Beşiktaş 21 32
8. Alanyaspor 21 32
9. Gaziantep FK 21 31
10. Sivasspor 21 30
11. Karagümrük 21 30
12. Kayserispor 21 28
13. Galatasaray 21 27
14. Giresunspor 21 25
15. Antalyaspor 21 23
16. Göztepe 21 21
17. Kasımpaşa 21 21
18. Altay 21 18
19. Rizespor 21 18
20. Ö.K Yeni Malatya 21 15
Takımlar O P
1. Ümraniye 20 42
2. Ankaragücü 20 42
3. Erzurumspor 20 38
4. Eyüpspor 20 36
5. Bandırmaspor 20 33
6. İstanbulspor 20 33
7. Adanaspor 20 32
8. Samsunspor 19 30
9. Tuzlaspor 20 27
10. Gençlerbirliği 20 26
11. Manisa Futbol Kulübü 20 25
12. Boluspor 19 24
13. Kocaelispor 20 24
14. Keçiörengücü 20 23
15. Menemen Belediyespor 20 23
16. Altınordu 20 22
17. Bursaspor 20 20
18. Denizlispor 20 19
19. Balıkesirspor 20 8
Takımlar O P
1. Manchester City 22 56
2. Liverpool 21 45
3. Chelsea 22 43
4. West Ham United 22 37
5. Arsenal 20 35
6. Tottenham 18 33
7. M. United 20 32
8. Wolverhampton Wanderers 20 31
9. Brighton 20 28
10. Leicester City 18 25
11. Crystal Palace 21 24
12. Southampton 21 24
13. Aston Villa 20 23
14. Brentford 21 23
15. Leeds United 20 22
16. Everton 19 19
17. Watford 19 14
18. Norwich City 21 13
19. Newcastle 20 12
20. Burnley 17 11
Takımlar O P
1. Real Madrid 21 49
2. Sevilla 20 44
3. Real Betis 20 34
4. Atletico Madrid 20 33
5. Real Sociedad 20 33
6. Barcelona 20 32
7. Rayo Vallecano 20 31
8. Villarreal 21 29
9. Athletic Bilbao 21 28
10. Valencia 20 28
11. Espanyol 20 26
12. Osasuna 20 25
13. Granada 20 24
14. Celta Vigo 20 23
15. Elche 21 22
16. Mallorca 20 20
17. Getafe 20 18
18. Deportivo Alaves 20 17
19. Cadiz 20 14
20. Levante 20 11
Günün Karikatürü Tümü