Prof. Dr. Ekrem Çulfa'nın Kaleminden: Çocuk Eğitiminde Takdir ve Övgü Arasındaki Farklar 

Hepimiz çocuklarımızın kendi yeteneklerinin farkına varmalarını, kendilerine güvenmelerini ve daha çok çaba sarf etmelerini istiyoruz ya da aynı şeyleri yapmaya devam etmelerini teşvik etmek istiyoruz.

YAZARLAR 13.07.2022, 12:26
Prof. Dr. Ekrem Çulfa'nın Kaleminden: Çocuk Eğitiminde Takdir ve Övgü Arasındaki Farklar 

Çocuk Eğitiminde Takdir ve Övgü Arasındaki Farklar 

Hemen her çocuk yakını, çocuklar için övgünün gerekli olduğunu düşünür. Peki ya överek gerçekten ne yapmaya çalışıyoruz? Hangisi doğru övgü mü ? takdir mi? Arada ne gibi farklar var ?

Hepimiz çocuklarımızın kendi yeteneklerinin farkına varmalarını, kendilerine güvenmelerini ve daha çok çaba sarf etmelerini istiyoruz ya da aynı şeyleri yapmaya devam etmelerini teşvik etmek istiyoruz. Anne babalar özellikle övgünün çocuğun özgüvenini arttırdığını düşünüyorlar. Oysaki övgü çocuklar üzerinde tam tersi bir etki yapıyor. Övgü çocuğa cesaretlendirilmeye ihtiyacı olduğu mesajını veriyor. Çocuklar bilir , cesaretlendirilmek düşük yetenekli insanlara  uygulanan bir davranıştır.  Başarılı insanların zaten cesaretlendirilmeye  ihtiyacı yoktur.

Eğer özsaygıyı arttırmaya çalışıyorsak çocuklarımıza sıklıkla ‘’ Sen süpersin, harikasın, mükemmelsin, akıllısın! ‘’ diyecek olmamız son derece normaldir. Fakat bu tarz kelimeler kullandığımızda genellikle ters etki yapıyoruz. Yargılama ve değerlendirme içeren övgüler sorun oluşturuyor. Değerlendirme içeren övgülerin çocuklar üzerinde etkisi bilimsel olarak incelendi. Ne kadar akıllı, yetenekli ve becerikli olduklarına dair defalarca övgü almış olsalar da ilkokulda çok başarılı olan ama ortaokula ulaştıklarında özgüvenini kaybedip çaba göstermeyi bıraktıkları gözlendi. Akıllı ve yetenekli oldukları söylenen çocukların ilk kez gerçek zorlukla karşılaştıklarında pes ettiği görüldü. İşler iyi gittiğinde üzerlerine yapıştırılan etiket doğrulandı. Fakat kendilerini zorlu bir mücadelenin içinde bulduklarında kendilerine olan güvenleri sarsıldı. ‘’ Belki o kadar da zeki değilimdir. Güvenli bölgede kalıp zayıflık göstermesem iyi olur. ‘’ şeklinde düşünmeye başladılar.

Övgü gerçekten çok güçlüdür. Fakat kullanıldığında engel değil, yardımcı olmalıdır. Yanlış şekilde kullanılırsa çocukları, istemediğimiz davranışlara itebilir. E bunun için ne yapmalı? Değerlendirmek yerine çabasını takdir edeceğiz.

‘’ Ne kadar akıllısın’’  yerine ‘’ bu soruyu çözebilmek için gerçekten çok fazla beyin gücü kullanıyorsun.’’ Çok yeteneklisin’’  demek yerine ‘’ topu potadan geçirebilmek için defalarca pes etmeden sıçradın’’ gibi…  Bu ifadeler onun yaptıklarını fark ettiğinizi ve çabasını takdir ettiğinizi bilmesini sağlar. Çabasını takdir etmek kalıcı ve sürdürülebilir bir başarı sağlar.

Çocuklarımızın daha başarılı, yetenekli, kararlı ve özgüvenli  olmasını istiyorsak çabalarını takdir etmeliyiz. Böylelikle onlara zorluklar karşısında mücadele etme cesaretini vermiş oluruz.  

Övgü ve Takdir Arasındaki Fark Nedir?

Çocukları takdir ettiğimizde yaptığı davranışın bizi olumlu etkilediğini, mutlu ettiğini ve hoşumuza gittiğini söylemiş oluruz. Anne babasının ya da öğretmeninin olumlu duygularını öğrenen çocuk bu şekilde davranmaya devam etmek ister. Daha fazla takdir görebilmek için diğer davranışlarını da değiştirmek için çaba sarf eder. Çocukları övdüğümüzde ise kişiliğine yönelik yorum yapmış oluruz, yaptığı davranışa yönelik değil. Bu gibi durumlarda çocuklar yapılan tüm yorumları kişiliklerine alırlar ve davranışı değiştirmek kolay iken kişiliği değiştirmek çok daha zordur. Yani; sınavından çok iyi not almış çocuğa “aferin, sen sınıfın en akıllısısın” dediğimizde onu övmüş oluruz ve çocuk ya gerçekten sınıfın en akıllısı olduğuna kendisi de inanıp bu beklentileri karşılamak zorunda hisseder ve en ufak bir başarısızlık durumunda çok olumsuz etkilenir, ya da kendisi de sınıfın en akıllısı olduğuna inanmadığı için ebeveynine ve kendisine güveni azalır ve olumsuz davranışını değiştirmek için motive hissetmeyecek yahut da sürekli ebeveyn onayına ihtiyaç duyacaktır.

Bu nedenle çocuğu takdir ederken;

· Hangi davranışının olumlu olduğunu açıkça belirtmeli

· Takdir çocuğun kişiliğine değil davranışı üzerine olmalı

· Takdir ederken yetişkinler kendi duygularını belirtmeli

· Takdirin sonunda “Hep böyle yap” mesajını vermemeli

Eğer çocuk ergen psikolojisi ile ilgili soru sormak isterseniz tel: 0533 373 81 23 numaramdan pedagog ve çocuk psikoloğumuza ulaşmaktan  çekinmeyin. 

Hep aklınızda olsun çocuklarımız övgü ile zarar görürken, takdir ile takdir edilen davranışları devam ettirme disiplini kazanırlar.

Zararlı övgülerin hızla azaldığı, yararlı takdirlerin arttığı yeni dünyamızda çok daha keyifli günler dilerim.  

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 07 Aralık 2022
İmsak 06:37
Güneş 08:08
Öğle 13:00
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü