İshak Beyazay Yazdı: Hollanda Hastalığı (Sendromu)

Neden Hollanda hastalığı ya da sendromu deniliyor?

YAZARLAR 13.09.2020, 15:01
İshak Beyazay Yazdı: Hollanda Hastalığı (Sendromu)

“Aşırı sıcak para hastalığı” olarak adlandırılan bu hastalık, yararlı bir gelişmenin bir süre sonra zararlı sonuçlar vermesidir.  Tam olarak ifade ederse; “ ani zenginleşme kaynağına kavuşan bir ekonomide mevcut üretim faktörlerinin diğer üretim alanlarından çekilip yeni kaynağa yönelmesi sonucunda toplam üretimin azalmasına denir.(http://tr.wikipedia.org)

Neden Hollanda hastalığı ya da sendromu deniliyor?

 Bu deyim ilk kez 1977 yılında The Economist Dergisi tarafından kullanıldı.1960’larda Hollanda’da doğal gaz bulunması sonrasında ulusal para birimi olan Florin’in değeri aşırı derecede artmıştır. Bunu takiben, ucuzlayan ithalatın artmasına karşın ihracatın azalması gözlemlenmiştir. İthalatın artmasıyla bağlantılı olarak üretimin azalması sürecinde, İngiliz The Economist dergisi 26 Kasım 1977 tarihli yayınında bu durumu “Hollanda Hastalığı” (Dutch Disease) olarak adlandırmıştır. Yani, doğal gazın keşfiyle başlayan zenginleşme süreci sanayisizleşmeyle (de-industrialization) son bulmuştur.( https://haber.tobb.org.tr/ekonomikforum/2018/287/100-101.pdf)

 Bir ülkeye havadan, beleşten, durup dururken, büyük bir kaynak para girmesi o ülkede korkunç bir şekilde tüketim patlamasına, o ülkenin sanayisini küresel dünya ile yarış yapamayacak kadar pahalı hale getirmek suretiyle iflasına neden olmaktadır. Bunun sonucunda o ülke tersine bir sanayileşme sürecine sokularak tümüyle üretim tabanını tümden yok etmektedir. Sıcak para üretime, ekonomiye, teknoloji de kullanılmıyorsa, tüketim çılgınlığına gidiyorsa bu gelen büyük kaynak para o ülke için ölümcül bir tehdittir.

Günümüz dünyasında Hollanda hastalığına yakalanan Venezüella’dan bahsedebiliriz. Dünya petrollerinin yüzde 20’sine sahip olan bu ülke 1998 yılında işbaşına gelen Chavez’in uyguladığı petrol zenginliğini tabana yayma politikası başarılı olmuş, kişi başı milli gelir 4 bin liradan 10 bin dolara çıkmıştır.  Bu durum Venezüella ekonomisini büyütmüş olmasına rağmen eş zamanlı ithalatın artması, yerli üretimin aynı oranda büyüyememesi hatta azalması sonucunu doğurmuştur. Gelinen nokta ise; ilerleyen yıllarda petrol fiyatının 30 dolar-varil seviyesine düşürmüş ve ülke ithalat yetkinliğini yitirmiştir. Dolayısıyla ekonomik kriz kaçınılmaz olmuş, içerde üretim iyice zayıflamış bunun sonucunda yokluk baş göstermiştir. Ülke de yüzde 14 bin civarında bir hiper enflasyon yaşanır hale gelmiştir.

Hollanda Hastalığının sonuçları arasında:

  • Sanayi ürünleri yurt dışında dolar bazında daha pahalı kalması sonucu ülke uluslararası fiyat rekabetini kaybediyor. Haliyle, sanayi kuruluşları da batıyor.
  • Bir doğal kaynak bulunduğunda, o kaynağa sahip ülkenin parasında da önemli bir değerlenme oluyor ve bütün iç ve dış yatırımlar o doğal kaynakla ilgili sektöre yapılıyor. Diğer sektörlerde bir sanayileşmeme (de-industrializasyon) etkisi ortaya çıkıyor.

Kaynak satışı ülkeye büyük miktarda döviz girişi sağlıyor. Bu da ülkenin parasındaki değerlenmeyi körüklüyor. Ülkenin parası değerlendiği için, ithalatın maliyeti düşüyor. Dolayısıyla bütün sektörlerde ithalat patlıyor. Satılan doğal kaynaktan gelen yüksek gelir de tüketimi körüklediği için, ithalat zaten zorunluluk halini alıyor.( http://politikaakademisi.org/2014/07/18/hollanda-hastaligi-nedir/)

Türkiye bir Hollanda hastalığına yakalanır mı? Bunu benim söylemem mümkün değil. Bu konu ekonomistlerin alanına giriyor. Ülkesini seven biri olarak böyle bir olayın yaşamasına gönlüm razı olmaz.  Tarihte Hollanda sendromunu yaşayan ülkeler olmuştur. Bunun da bilinmesini ve önlem alınmasını isterim. Zaten bunca danışmanın olduğu bir yerde böyle bir hastalığın yaşanmasının mümkün olacağını düşünmüyorum.

,

Yorumlar (0)
21
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 18 Mayıs 2021
İmsak 03:48
Güneş 05:37
Öğle 13:06
İkindi 17:02
Akşam 20:24
Yatsı 22:05
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 36 63
6. Tottenham 36 59
7. West Ham 36 59
8. Everton 36 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 36 49
12. Wolverhampton 36 45
13. Crystal Palace 36 44
14. Southampton 36 43
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 36 26
20. Sheffield United 36 20
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 37 83
2. Real Madrid 37 81
3. Barcelona 37 76
4. Sevilla 37 74
5. Real Sociedad 37 59
6. Real Betis 37 58
7. Villarreal 37 58
8. Celta de Vigo 37 53
9. Athletic Bilbao 37 46
10. Granada 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Cádiz 37 43
13. Valencia 37 42
14. Levante 37 40
15. Deportivo Alaves 37 38
16. Getafe 37 37
17. Huesca 37 33
18. Elche 37 33
19. Real Valladolid 37 31
20. Eibar 37 30
Günün Karikatürü Tümü