Abdulbaki Erdoğmuş'un Kaleminden ''Bayramları Anlamak''

Toplumsal barışımıza vesile olması niyazıyla iyi Bayramlar diliyorum.

YAZARLAR 02.05.2022, 20:16
Abdulbaki Erdoğmuş'un Kaleminden ''Bayramları Anlamak''

Etimolojik olarak Bayram, Farsça’da  beẕrem/beẕrâm “sevinç ve eğlence günü”, Arapça’da ise “âdet halini alan sevinç ve keder; bir araya toplanma günü” anlamlarına gelen îddir (el-ʿıyd/). (TDV)

Başlangıç tarihi bilinmese de Bayramların insanların hayatında hep var olduğu söylenebilir. Olağan günlerden farklı olarak bazı günlerin “özel” kabul edildiği ve kutlandığı bilinmektedir.

Mezopotamya ve Asya toplumlarının büyük bir coşku ile ilk baharın başlangıcı olarak kutladıkları NEWROZ Bayramı bunların başında gelmektedir.

Günümüzde de çeşitli karnavallar, yerel ve milli bayramlar kutlanmaktadır. Bu nedenle Bayramları dini ve sosyal olarak ikiye ayırmak gerekir.

Sosyal Bayramlar, coğrafyalara, ülkelere ve toplumlara göre farklı gün ve biçimlerde kutlanırken dini bayramlar, coğrafyalar ve toplumların farklılıklarına rağmen aynı takvimlerde ve benzer biçimde kutlanmaktadır.

Sosyal bayramlar gibi dini bayramlar da sadece bizim coğrafyamıza veya Müslümanlara ait değildir.

Yahudiler, yılın belli takvimlerinde dini inançlarının gereği olarak yedi bayram kutlaması yaparlar.

Mısır esaretinden kurtuluşun yıl dönümünde kutladıkları Pesah (hamursuz), Yahudi toplumu için bayramların en büyüğüdür.

Tûrisînâ’da Hz. Mûsâ’ya on emrin verilişinin yıl dönümünde Şavuot, ‘mağfiret’ anlamına gelen yıllık amellerin muhasebesinin yapıldığı Roş-ha-şanah (yılbaşı), yılbaşından on gün sonra tövbe ve af günü olarak kabul edilen Yom Kipur (kefâret günü), Hag-ha-sukkot (çardak bayramı), Purim (kurtuluş günü), Hanukkah (ışıklar bayramı) olmak üzere kutsiyet atfettikleri yedi bayramdır.

Hıristiyan Bayramlarının başında Noel bayramı gelmektedir. Hz. Îsâ’nın doğum yıl dönümü nedeniyle aralık ayı sonunda kutlanmaktadır.

Hz. Îsâ’nın ölümünden üç gün sonra dirilmesinin hâtırası olarak Paskalya Yortusu kutlanmaktadır. Ağustos ayının ortalarında pazar günü kutlanan Meryem Ana günü ve Eylül ayında kutlanan Haç Yortusu gibi bayramlardan söz edilebilir.

Başka dinlerde de benzer bayramlar var.

Hindularda on iki yılda bir, ocak ayında kutlanan Mahà Kumbh Mela bayramı büyük bir önem arz eder. Hindistan’da neredeyse her aya denk gelen birçok bayram vardır.

Budistlerde ilk akla gelen ve her toplumda farklı kutlanan Ruhlar Bayramıdır. Çeşitli etkinliklerle ve dualarla kutlanır. Ölmüş aile büyüklerine, atalarına sembolik kurbanlar sundukları Mezar Süpürme Bayramı da Budistlerin hayatında önemli bir yer almaktadır.

Ezidi toplumunda her yıl 6-12 Ekim tarihlerinde Cema (Toplanma) Bayramı kutlanmaktadır. Hac mevsimi olarak kabul ettikleri bugünlerde binlerce Ezidi, Kürdistan’ın Duhok kentindeki Laleş Tapınağı’na giderek inançlarının gereği olan ibadetlerini yaparlar.

Örnekleri çoğaltmak mümkündür. Bütün bu bayramlarda ortak payda inançlarının gereği olan ortak sevinç, coşku ve barıştır.

Müslümanlar için Ramazan ve Kurban olmak üzere iki dini bayram vardır. Resul-ü Ekrem döneminde bu iki bayram dışında dini bir vecibe olarak kutlanan bir bayram yoktur.

Bu dönemde Bayram namazı için kadın-erkek, genç-yaşlı sağlığı el veren herkes ‘musallâ’ adı verilen geniş bir alanda toplanır ve Hz. Peygamberin kıldırdığı namazdan sonra coşku ve sevinç içerisinde birbirleriyle bayramlaşırdı.

Tarih içinde Müslümanlar da diğer din mensupları gibi bazı önemli gün ve geceleri bayram olarak kutlamaya başlamışlardır ancak bunların hiçbirinin dini dayanağı yoktur.

Gelenekselleşmiş veya modern çağın kutlamalarından esinlenmiş etkinlikleri dini bir vecibe olarak görmek ve kutlamak doğru değildir. Ancak sosyal bir etkinlik olarak bazı gün ve gecelerin kutlanmasında bir mahzur yoktur.

Müslümanlar için dini bayramları gereği gibi kutlamak, sevinç ve coşku içerisinde bir araya gelmek, barış ve dayanışmaya vesile kılmak dini bir gerekliliktir.

Tarih içerisinde İbn-i Teymiye başta olmak üzere bazı mezhep alimlerinin Gayr-i Müslüm unsurların dini bayramlarına katılmayı caiz görmemelerini tarihsel ve bölgesel anlayıştan kaynaklandığını düşünüyorum.

Gayr-i Müslimlerin dini mahiyetteki bayramlarına saygı göstermek, bayramlarını tebrik etmek, coşkularını ve sevinçlerini paylaşmak insani ve medeni bir davranışın gereğidir.

Hangi dine ve topluma ait olursa olsun her bayramı, bir sevinç, diyalog ve barışa vesile kılmalıyız.

Kutuplaşma, ayrışma ve düşmanlıkların giderek derinleştiği ülkemizde bayramların bizim için her zamankinden daha büyük önem taşıdığı çok açıktır.

Bayramlaşmak için konuşmak, uzlaşmak, barışmak zorunda olduğumuzu unutmayalım.

Toplumsal barışımıza vesile olması niyazıyla iyi Bayramlar diliyorum.

Abdulbaki Erdoğmuş

Yorumlar (0)
17
açık
Namaz Vakti 22 Mayıs 2022
İmsak 03:43
Güneş 05:34
Öğle 13:06
İkindi 17:03
Akşam 20:28
Yatsı 22:10
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 37 81
2. Fenerbahçe 38 73
3. Konyaspor 38 68
4. Başakşehir 37 62
5. Alanyaspor 37 61
6. Beşiktaş 38 59
7. Antalyaspor 38 59
8. Karagümrük 37 57
9. Sivasspor 38 54
10. Kasımpaşa 38 53
11. Adana Demirspor 37 52
12. Galatasaray 38 52
13. Hatayspor 37 50
14. Kayserispor 38 47
15. Gaziantep FK 38 46
16. Giresunspor 37 45
17. Rizespor 38 36
18. Altay 38 34
19. Göztepe 37 28
20. Ö.K Yeni Malatya 38 20
Takımlar O P
1. Ankaragücü 36 70
2. Ümraniye 36 70
3. Bandırmaspor 36 62
4. İstanbulspor 36 60
5. Erzurumspor 36 58
6. Eyüpspor 36 57
7. Samsunspor 36 51
8. Boluspor 36 50
9. Manisa Futbol Kulübü 36 49
10. Tuzlaspor 36 49
11. Denizlispor 36 49
12. Keçiörengücü 36 48
13. Gençlerbirliği 36 48
14. Altınordu 36 45
15. Adanaspor 36 45
16. Kocaelispor 36 44
17. Bursaspor 36 44
18. Menemen Belediyespor 36 38
19. Balıkesirspor 36 12
Takımlar O P
1. M.City 37 90
2. Liverpool 37 89
3. Chelsea 37 71
4. Tottenham 37 68
5. Arsenal 37 66
6. M. United 37 58
7. West Ham United 37 56
8. Wolverhampton Wanderers 37 51
9. Leicester City 37 49
10. Brighton 37 48
11. Brentford 37 46
12. Newcastle 37 46
13. Crystal Palace 37 45
14. Aston Villa 37 45
15. Southampton 37 40
16. Everton 37 39
17. Burnley 37 35
18. Leeds United 37 35
19. Watford 37 23
20. Norwich City 37 22
Takımlar O P
1. Real Madrid 38 86
2. Barcelona 37 73
3. Atletico Madrid 37 68
4. Sevilla 37 67
5. Real Betis 38 65
6. Real Sociedad 37 62
7. Villarreal 37 56
8. Athletic Bilbao 37 55
9. Valencia 38 48
10. Osasuna 37 47
11. Celta Vigo 38 46
12. Rayo Vallecano 38 42
13. Espanyol 37 41
14. Elche 37 39
15. Getafe 37 39
16. Granada 37 37
17. Mallorca 37 36
18. Cadiz 37 36
19. Levante 38 35
20. Deportivo Alaves 37 31
Günün Karikatürü Tümü