Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Londra’daki yatırımcı temaslarının hemen ardından Finansal İstikrar Komitesi’ni topladığına dikkat çekilen haberde, ekonomi yönetiminin piyasalardaki türbülansı sınırlamaya çalıştığı aktarıldı. Financial Times’a göre, karar sonrası yaşanan satış dalgası, rezerv kullanımı ve sermaye çıkışı endişeleri, Türkiye’nin dezenflasyon programı ve yatırımcı güveni açısından yeni bir sınav yarattı.

Haberde, kararın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iktidar üzerindeki kontrolünü güçlendirebileceği, ancak aynı zamanda piyasalarda panik yarattığı ve Türkiye’de demokratik gerileme endişelerini artırdığı belirtildi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Londra’daki yatırımcı temaslarının hemen ardından üst düzey ekonomi yetkililerini topladığı aktarılan haberde, Finansal İstikrar Komitesi’nin piyasadaki türbülansı sınırlamaya dönük adımları değerlendirdiği kaydedildi.

“MAKRO FİNANSAL İSTİKRAR İÇİN KOORDİNELİ ADIMLAR ATILACAK”

Financial Times’ın aktardığına göre, Finansal İstikrar Komitesi toplantısının ardından yapılan açıklamada, hükümetin “makro finansal istikrarı korumak” ve “dezenflasyon sürecinin kesintisiz devamını sağlamak” için gerekli ve koordineli adımları atacağı bildirildi.

Ancak açıklamada hangi somut tedbirlerin uygulanacağına ilişkin ayrıntı verilmedi.

KARAR PİYASALARI SARSTI

Haberde, Ankara’daki mahkeme kararının CHP Genel Başkanı Özgür Özel’i görevden aldığı ve eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun göreve dönüşünün önünü açtığı belirtildi.

Financial Times, Kılıçdaroğlu’nu parti içinde tartışmalı ve bölücü bir figür olarak nitelendirirken, kararın ana muhalefet partisini zayıflatabileceğini yazdı.

Analistlere göre bu gelişme, Erdoğan’ın 23 yıllık iktidarını sürdürmesinin önündeki siyasi engelleri azaltabilir ve erken seçim ihtimalini artırabilir.

BORSADA SERT DÜŞÜŞ, LİRAYA DÖVİZ DESTEĞİ

Kararın ardından Türkiye piyasalarında sert satış yaşandığı belirtildi. Financial Times, Türk hisselerinin perşembe günü öğleden sonra hızlı satışlarla yüzde 6’dan fazla değer kaybettiğini aktardı.

Döviz piyasasında ise Reuters ve Bloomberg’e dayandırılan bilgilere göre kamu bankalarının lirayı desteklemek için 8 milyar dolara kadar döviz satışı yaptığı belirtildi.

Bu tablo, geçen yıl İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması sonrası yaşanan piyasa türbülansıyla karşılaştırıldı. O dönemde Merkez Bankası’nın lirayı desteklemek için 50 milyar dolar harcadığı ve faiz artışına gitmek zorunda kaldığı hatırlatıldı.

CUMA GÜNÜ PİYASALAR DAHA SAKİNDİ

Habere göre piyasalar cuma günü daha sakin seyretti. Sabah işlemlerinde Türk hisseleri yüzde 1,5 yükselirken, lira dolar karşısında yüzde 0,4 değer kaybederek 45,7 seviyesine geriledi.

Financial Times, Türkiye piyasalarının gelecek hafta bayram tatili nedeniyle salı öğleden sonra kapanacağını, pazartesi günü ise Londra’da banka tatili olması nedeniyle offshore TL işlemlerinin de sınırlı kalacağını belirtti.

CEVDET YILMAZ: GÜNLÜK GELİŞMELERİN ETKİSİ GEÇİCİDİR

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın İstanbul’da düzenlenen yatırım konferansında yaptığı açıklamalara da yer verilen haberde, Yılmaz’ın ekonomide olağan işleyiş mesajı vermeye çalıştığı aktarıldı.

Yılmaz, “Türkiye ekonomisi büyümeye devam edecek” derken, “Günlük gelişmelerin etkileri geçicidir” ifadelerini kullandı.

“TÜRKİYE SİYASİ ŞOKLARA KARŞI DAHA KIRILGAN”

Financial Times, Türkiye ekonomisinin İran savaşı nedeniyle de baskı altında olduğunu yazdı. Türkiye’nin enerji ihtiyacının yaklaşık dörtte üçünü ithal ettiğine dikkat çekilen haberde, savaşın enerji piyasalarına etkisinin Türkiye için ek risk yarattığı belirtildi.

Haberde, mart ayında döviz rezervlerinde 43 milyar dolarlık rekor düşüş yaşandığı, cari açığın genişlediği ve bunun finansman açığı riskini artırdığı ifade edildi. Enflasyonun ise yüzde 33 seviyesinde seyrettiği aktarıldı.

Capital Economics kıdemli ekonomisti Liam Peach, “Türkiye bugün olumsuz bir siyasi şoka karşı çok daha kırılgan” değerlendirmesinde bulundu.

ÖZEL: “HİÇBİR YERE GİTMİYORUZ”

Financial Times, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in karar sonrası yaptığı açıklamaya da yer verdi.

Özel’in görevden alınma girişimine direneceğini söylediği, CHP yönetiminin parti genel merkezinde kalacağını açıkladığı aktarıldı. Özel’in X hesabından yaptığı “Binada kalacağım. Hiçbir yere gitmiyoruz” mesajı da haberde yer aldı.

CHP’nin karara karşı iki hafta içinde Yargıtay’a başvurma hakkı olduğu belirtilirken, ilk alt mahkeme başvurusunun cuma günü reddedildiği kaydedildi.

JPMORGAN: REZERV KAYIPLARI YENİDEN BAŞLAYABİLİR

Haberde, siyasi belirsizlik ve küresel koşullar nedeniyle Türkiye’den sermaye çıkışının sürebileceği uyarısına da yer verildi.

JPMorgan ekonomistleri, cuma günü yayımladıkları notta, artan siyasi riskler ve zorlaşan dış koşullar nedeniyle sermaye çıkışlarının devam etmesi halinde döviz rezervi kayıplarının yeniden başlayabileceğini öngördü.

Banka ekonomistleri, Türkiye’de yerel varlıklardaki yabancı pozisyonunun büyük ölçüde azalmış olmasına rağmen, yabancıların TL mevduat, tahvil ve hisse senedi dahil toplam yerel varlıklarının hâlâ 63 milyar dolar seviyesinde olduğunu hesapladı. Bu tutarın Merkez Bankası’nın net rezervlerinden yüksek olduğuna dikkat çekildi.

NET REZERV 37 MİLYAR DOLAR

Financial Times, Türkiye’nin 15 Mayıs haftasında brüt döviz rezervlerinin 167 milyar dolar olduğunu, swap hariç net rezervlerin ise 37 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu yazdı.

Merkez Bankası bilançosunun gecikmeli yayımlandığı hatırlatılan haberde, son döviz müdahalelerinin etkisinin resmi verilere en erken gelecek hafta yansıyacağı belirtildi.

YATIRIMCI GÜVENİ İÇİN KRİTİK DÖNEM

Financial Times’a göre, CHP kararının ardından Türkiye’nin yatırımcı güvenini koruma çabası daha zor bir döneme girdi.

Haberde, ekonomi yönetiminin dezenflasyon programını sürdürme mesajı vermesine rağmen, siyasi belirsizlik, rezerv kullanımı, sermaye çıkışı riski ve enerji fiyatları nedeniyle Türkiye piyasalarının önümüzdeki dönemde yakından izleneceği vurgulandı.

Kaynak: Karar / Muhabir Berfu Kargı

MAHKEME KARARINI ADALET BAKANI AÇIKLADI

HP Kurultayına yönelik itirazlar Yüksek Seçim Kurulu tarafından reddedilerek kurultayın geçerli olduğuna hükmedilmişti. Buna rağmen açılan davaya bakan ilk derece mahkemesi de “dava konusuz kaldı” hükmünde bulunmuştu. Ancak istinaf mahkemesi mutlak butlan kararı verdi. Mahkeme kararının Adalet Bakanı Gürlek tarafından canlı yayında açıklanması da dikkat çekti. CHP yönetimi ise Ankara’daki Genel Merkez binasını terk etmeyeceklerini açıkladı.

CHP KURULTAYI İÇİN MUTLAK BUTLAN KARARI

Karar'ın haberine göre, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi; CHP’nin 38. Olağan Kurultayı ile 21. Olağanüstü Kurultayı hakkında ‘mutlak butlan’a hükmetti. Ayrıca Kemal Kılıçdaroğlu ile önceki parti organlarının görevlerine devam etmesine karar verdi. Özgür Özel ve mevcut parti yönetimini, tedbiren görevden uzaklaştırdı.

Ana muhalefet partisi CHP’nin 38. Olağan Kurultayı, 4-5 Kasım 2023’te düzenlendi. Genel başkanlık yarışını Kemal Kılıçdaroğlu’na karşı Özgür Özel kazandı. Eski Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş ile bazı delegeler, kurultayın iptali ve yetkili kurulların görevden uzaklaştırılması talebiyle davalar açtı. 6 Nisan 2025’te, kayyum ihtimalinin önüne geçek amacıyla 21. Olağanüstü Kurultay yapıldı. Özel, tekrar genel başkan seçildi. Açılan davalar ise, Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde birleştirildi. 30 Haziran’daki duruşmanın ardından bir sonraki duruşma tarihi 15 Eylül olarak belirlendi. Bu süreçte hukuk davası dışında bir de ceza davası açıldı.

HAPİS İSTENMİŞTİ

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı kurultayda usulsüzlük yapıldığı iddialarıyla ilgili bir soruşturma başlattı ve hazırlanan iddianame 3 Haziran’da kabul edildi. İddianamede, CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu dahil 12 şüpheli hakkında “oylamaya hile karıştırma” suçundan bir yıldan üçer yıla kadar hapis cezası istendi. Eski CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu mağdur, Lütfü Savaş müşteki sıfatıyla yer aldı. Kılıçdaroğlu bu dava kapsamında ifade vermeye gitmedi ve bunu “Partimi adliyede tartıştırmam” sözleriyle açıkladı. Ancak önceki gün video yayımlayarak CHP yönetimine ‘arınma’ çağrısını tekrarladı. Sözleri partide yeni bir tartışmanın fitilini ateşlerken dün öğleden sonra Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin kararı gündeme bomba gibi düştü. Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 24 Ekim 2025 tarihli “davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına” dair hükmünü kaldıran Daire, söz konusu her iki kurultayın da iptaline hükmetti.

Kararda, 38. Olağan Kurultay’ın mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) nedeniyle sakatlandığı belirtildi. Mahkeme ayrıca, kurultay sonrası yapılan tüm olağan ve olağanüstü kurultayların, alınan kararların iptaline, Kemal Kılıçdaroğlu ile önceki parti organlarının görevlerine karar kesinleşinceye kadar devam etmesine karar verdi. 8 Ekim 2023 tarihli CHP İstanbul İl Kongresi için de “kanunun emredici hükümlerine aykırı olması nedeniyle mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) ile malul” denildi. Kongre öncesi il başkanı ve il organlarının görevlerini sürdürmesi kararlaştırıldı. Özgür Özel ve mevcut parti yönetimi, tedbiren görevden uzaklaştırıldı.

LÜTFÜ SAVAŞ’A RET

Yerel mahkemenin ‘konusuz kaldı’ hükmünü; Hatip Karaaslan, Levent Çelik, Kamile Bahar Önal ve Yılmaz Özkanat isimli delegeler istinafa taşımıştı. Öte yandan mahkeme, eski Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş ile Yılmaz Özkanat yönünden aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle yapılan istinaf başvurularını esastan reddetti. Tedbir kararı, gereğinin yapılması için Yüksek Seçim Kurulu’na, Ankara İl Seçim Kurulu’na, Çankaya 4. İlçe Seçim Kurulu’na ve Ankara Valiliğine gönderilecek. Daire, 2 hafta içinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere verdiği kararı oy birliğiyle aldı.

ÖZEL’DEN VİDEOLU PAYLAŞIM

CHP yönetimi, Ankara’daki Genel Merkez binasını terk etmeyeceklerini duyurdu. Özel de sosyal medya hesabından video paylaşarak, partililere seslendi: “Ben size iktidara gül bahçesinden geçerek gitmeyi vadetmiyorum. Ben size acıya katlanmayı ama teslim olmamayı vadediyorum. Ben size onur, haysiyet, cesaret ve mücadele vadediyorum.”

İLK AÇIKLAMA ADALET BAKANI GÜRLEK’TEN

Adalet Bakanı Akın Gürlek, ‘mutlak butlan’ kararını canlı yayında açıkladı. İlk değerlendirmesi ise “Demokratik bir karar alındı. Temyiz yolu açık. Herkesin sürece saygı göstermesi büyük önem taşıyacaktır. İrade milletindir, delegenindir, üyelerindir” şeklinde oldu. Türk Dil Kurumu’na göre butlan, Arapça kökenli bir sözcük ve ‘geçersizlik’ anlamına geliyor. Hukukta, hukuki işlemlerdeki geçersizlik türlerinden biri şeklinde tanımlanıyor. BBC Türkçe’ye konuşan avukat, Prof. Dr. Umut Yeniocak “Mutlak butlanın karşılığı, kesin hükümsüzlük. Zaten yeni kanunda da bu kavram tercih ediliyor. CHP kurultayında ‘mutlak butlan var’ demek; genel kurul yapılmış ama geçerlilik şartlarında eksiklik olduğu için geçersiz olması demek” ifadelerini kullandı.

Rapora göre toplam doğurganlık hızı, yani bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısı, 2025 yılında 1,42 çocuk olarak hesaplandı. Türkiye’de toplam doğurganlık hızı 2001 yılında 2,38 seviyesindeyken, özellikle 2014’ten sonra kesintisiz düşüş gösterdi. Doğurganlık hızı son dokuz yıldır nüfusun yenilenme seviyesi olarak kabul edilen 2,10’un altında kalmaya devam etti.

ŞANLIURFA İLK SIRADA, BARTIN SON SIRADA

İller bazında bakıldığında toplam doğurganlık hızının en yüksek olduğu il 3,15 çocuk ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa’yı 2,53 çocuk ile Şırnak, 2,23 çocuk ile Mardin izledi.

Toplam doğurganlık hızının en düşük olduğu il ise 1,09 çocuk ile Bartın olarak kayıtlara geçti. Bartın’ın ardından İzmir 1,10 çocuk, Eskişehir, Ankara ve Zonguldak ise 1,11 çocuk ile sıralandı.

Verilere göre, toplam doğurganlık hızının nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,10’un altında kaldığı il sayısı 2017 yılında 57 iken, 2025 yılında 76’ya yükseldi. Aynı dönemde toplam doğurganlık hızının 1,50’nin altında kaldığı il sayısı 4’ten 59’a çıktı. 3 çocuk ve üzeri doğurganlık hızına sahip il sayısı ise 2017’de 10 iken 2025 yılında yalnızca Şanlıurfa olarak kaldı.

TÜRKİYE, AB ORTALAMASININ ÜZERİNDE KALDI

Karar'ın haberine göre, TÜİK’in Eurostat verileriyle yaptığı karşılaştırmaya göre Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin toplam doğurganlık hızı ortalaması 1,34 çocuk oldu. 2024 verilerine göre en yüksek doğurganlık hızına sahip ülke 1,72 çocuk ile Bulgaristan olurken, en düşük oran 1,01 çocuk ile Malta’da görüldü. Türkiye ise 2025 yılı itibarıyla 1,42 çocukluk toplam doğurganlık hızıyla AB ülkeleri arasında 11’inci sırada yer aldı.

EĞİTİM DÜZEYİ YÜKSELDİKÇE DOĞURGANLIK DÜŞTÜ

Annenin eğitim durumuna göre incelenen verilerde, doğurganlık hızının eğitim seviyesi yükseldikçe gerilediği görüldü. 2025 yılında en yüksek toplam doğurganlık hızı 2,51 çocuk ile ilkokul mezunu annelerde gerçekleşirken, en düşük oran 1,24 çocuk ile yükseköğretim mezunu annelerde kaydedildi.

Kent-kır ayrımında ise kır olarak sınıflandırılan yerlerde toplam doğurganlık hızı 1,75 çocuk olurken, orta yoğun kentlerde 1,53, yoğun kentlerde ise 1,33 çocuk olarak hesaplandı.

KABA DOĞUM HIZI YARIYA DÜŞTÜ

Bin nüfus başına düşen canlı doğum sayısını ifade eden kaba doğum hızı da gerilemesini sürdürdü. 2001 yılında binde 20,3 olan kaba doğum hızı, 2025 yılında binde 10,4’e düştü.

Yaşa göre doğurganlık hızında da dikkat çekici değişim yaşandı. 2001 yılında en yüksek doğurganlık hızı 20-24 yaş grubunda görülürken, 2025 yılında en yüksek hız binde 96 ile 25-29 yaş grubuna kaydı. TÜİK, bu değişimin doğurganlığın daha ileri yaşlarda gerçekleştiğini gösterdiğini belirtti.

15-19 yaş grubundaki doğumları ifade eden adölesan doğurganlık hızı ise 2001 yılında binde 49 iken 2025 yılında binde 9’a kadar geriledi.

İLK DOĞUMDAKİ ANNE YAŞI YÜKSELDİ

TÜİK verilerine göre annelerin ortalama yaşı da yükselmeye devam etti. Doğum yapan annelerin ortalama yaşı 2001 yılında 26,7 iken 2025 yılında 29,4’e çıktı. İlk doğumunu yapan annelerin ortalama yaşı ise 27,5 olarak hesaplandı.

İlk doğumdaki ortalama anne yaşının en yüksek olduğu il 29 yaş ile Artvin oldu. İstanbul ve Tunceli 28,9 yaş ile Artvin’i takip etti. İlk doğumdaki ortalama anne yaşının en düşük olduğu il ise 24,4 yaş ile Şanlıurfa olarak kaydedildi.

DOĞUMLARIN YÜZDE 42,8’İ İLK ÇOCUK

Raporda doğum sıralarına ilişkin veriler de yer aldı. Buna göre 2025 yılında doğumların yüzde 42,8’i annenin ilk doğumu olarak gerçekleşti. İkinci doğumların oranı yüzde 30,5, üçüncü doğumların oranı yüzde 15,5, dördüncü ve üzeri doğumların oranı ise yüzde 10,8 oldu.

Çoğul doğum sayısı ise 29 bin 60 olarak kayıtlara geçti. Doğumların yüzde 3,3’ü çoğul doğum olarak gerçekleşirken, bunların büyük bölümünü ikiz doğumlar oluşturdu.

Yasalaşan teklifle üretim ve ihracatı desteklemek amacıyla kurumlar vergisi oranlarında indirime gidildi. İmal ettikleri malları doğrudan ihraç eden kurumların ihracat kazançlarına uygulanacak kurumlar vergisi oranı yüzde 9’a indirilecek. Diğer ihracatçı kurumlarda ise bu oran yüzde 14 olarak uygulanacak.

SGK ve kamu borçlarında taksit süresi 72 aya çıkıyor
Kanunla, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’da da değişiklik yapıldı.

Buna göre, kamu borcunun vadesinde ödenmesi, haciz uygulanması ya da haczedilen malların paraya çevrilmesi borçluyu çok zor duruma düşürecekse, borçlunun yazılı başvurusu ve teminat göstermesi şartıyla kamu alacağı 72 aya kadar taksitlendirilebilecek.

Daha önce 36 ay olan taksit süresinin 72 aya çıkarılmasıyla, özellikle SGK borcu bulunan işletmeler için daha uzun vadeli ödeme imkânı sağlanacak.

İSTANBUL FİNANS MERKEZİ’NE YÜZDE 100 VERGİ AVANTAJI

Düzenlemeyle Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’na “Nitelikli Hizmet Merkezi” tanımı eklendi.

En az üç farklı ülkede faaliyet gösteren, yıllık hasılatının en az yüzde 80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden sermaye şirketleri bu kapsamda değerlendirilecek.

Bu merkezlerde çalışan personele gelir vergisi ve damga vergisi istisnası uygulanacak. Ayrıca bu şirketlerin bazı kazançları için kurumlar vergisi indirimi oranı yüzde 95’e kadar çıkarılacak. İstanbul Finans Merkezi kapsamında faaliyet gösteren şirketlerde ise bu oran yüzde 100 olarak uygulanacak.

YURT DIŞI KAZANÇLARA 20 YIL GELİR VERGİSİ MUAFİYETİ

Kanunun en dikkat çeken maddelerinden biri, Türkiye’ye yeni yerleşen kişilere yönelik vergi avantajı oldu.

Son üç yılda Türkiye’de mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin yurt dışı kazançları, 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulacak.

Bu kişilerin daha önce Türkiye’de gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması, muafiyetten yararlanmalarına engel olmayacak.

Bu kapsamda elde edilen kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmeyecek. Kişinin başka gelirleri nedeniyle beyanname vermesi halinde de bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecek.

NİTELİKLİ HİZMET MERKEZLERİ HANGİ ALANLARDA FAALİYET GÖSTERECEK?

Karar'ın haberine göre, Kanuna göre nitelikli hizmet merkezleri; finansal danışmanlık, stratejik yönetim danışmanlığı, risk yönetimi, nakit ve likidite yönetimi, fonlama ve borçlanma işlemleri, yatırım ve sermaye yapısı planlaması, bütçeleme, finansal raporlama, uluslararası muhasebe ve uyum, denetim, dijital dönüşüm, teknoloji danışmanlığı, yatırım ve veri analizi gibi alanlarda hizmet verebilecek.

Bu merkezler ayrıca tanıtım, marka yönetimi, insan kaynakları, eğitim, satış sonrası destek, teknik destek, araştırma-geliştirme, dış tedarik, ürün testleri ve laboratuvar hizmetlerine ilişkin koordinasyon ve yönetim faaliyetleri de yürütebilecek.

PERSONEL ÜCRETLERİNDE VERGİ İSTİSNASI

Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan değişikliğe göre, nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan nitelikli personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı için gelir vergisi istisnası uygulanacak.

Endüstri bölgelerinde ve İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri açısından bu sınır brüt asgari ücretin 5 katı olarak uygulanacak.

TRANSİT TİCARET KAZANÇLARINDA İNDİRİM

Kanunla Kurumlar Vergisi Kanunu’nda da değişiklik yapıldı.

Yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından ya da yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden sağlanan kazançlarda indirim oranı yüzde 95 olacak.

Endüstri bölgelerinde ve İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren kurumlar için bu oran yüzde 100’e kadar çıkacak.

Yeni düzenleme, hükümetin yabancı sermaye, finansal hizmetler, ihracat ve küresel şirket merkezlerini Türkiye’ye çekme hedefinin parçası olarak değerlendirilirken; muhalefet ise hukuk devleti, mülkiyet hakkı ve yatırım güvenliği sağlanmadan vergi avantajlarının tek başına yeterli olmayacağı görüşünü savunuyor.

Örgüt, İsrail makamlarının ağır erişim kısıtlamaları nedeniyle avukatların gözaltındaki tüm katılımcılarla görüşemediğini açıkladı. Adalah, gözaltına alınan herkesin İsrail göç makamlarının ilk işlem aşamasından geçirildiğini ve neredeyse tamamının Ktziot Hapishanesi’ne sevk edildiğini bildirdi.

SİSTEMATİK KÖTÜ MUAMELE VE USUL İHLALİ

Adalah’ın açıklamasında, hukuk ekibinin görüştüğü aktivistlerin anlatımları doğrultusunda İsrail makamlarının sistematik usul ihlalleri ile yaygın fiziksel ve psikolojik kötü muamele uyguladığı belirtildi.

Açıklamada, aktivistlerin hem teknelerde hem de teknelerden limana nakil sırasında ağır şiddete maruz bırakıldığı kaydedildi. Katılımcıların stres pozisyonlarında tutulduğu, liman içerisinde sevk edilirken tamamen öne eğilerek yürümeye zorlandığı ve güvenlik görevlilerinin sırtlarına baskı uygulayarak onları aşağı bastırdığı bildirildi.

Adalah, bazı aktivistlerin teknelerde uzun süre diz çökmüş şekilde tutulduğunu da açıkladı.

KABURGA KIRIĞI, NEFES ALMA GÜÇLÜĞÜ VE TASER KULLANIMI

Karar'ın haberine göre, Adalah, gözaltındaki katılımcılardan çok sayıda ağır şiddet bildirimi aldığını duyurdu. Açıklamaya göre bu şiddet sonucunda yaygın yaralanmalar meydana geldi.

Örgüt, en az üç kişinin hastaneye kaldırıldığını ve daha sonra taburcu edildiğini açıkladı. Avukatların, çok sayıda katılımcıda kaburga kırığı şüphesi ve buna bağlı nefes alma güçlüğü tespit ettiği belirtildi.

Açıklamada, aktivistlere sık sık Taser kullanıldığı, filodaki teknelere müdahale sırasında ve sonrasında bindirildikleri askeri gemide plastik mermi kullanımından kaynaklanan yaralanmaların da yaşandığı bildirildi.

CİNSEL AŞAĞILAMA VE BAŞÖRTÜLERİNİN ZORLA ÇIKARILMASI

Adalah, fiziksel şiddetin yanı sıra katılımcıların ağır aşağılayıcı muameleye, cinsel tacize ve cinsel aşağılamaya maruz bırakıldığını açıkladı.

Örgüt, bazı kadın katılımcıların başörtülerinin İsrail makamları tarafından zorla çıkarıldığını da bildirdi.

AKTİVİSTLER MAHKEMEYE ÇIKARILACAK

Adalah, gözaltındaki filo katılımcılarının sınır dışı işlemleri kapsamında mahkeme ya da tribunal önüne çıkarılacağını bildirdi.

Örgüt, bu duruşmalarda hukuki temsil sağlamak için hazır bulunma talebinde bulunacağını açıkladı.

“DERHAL VE KOŞULSUZ SERBEST BIRAKILMALILAR”

Adalah, açıklamasında hâlen hukuka aykırı şekilde tutulan tüm filo katılımcılarının derhal ve koşulsuz serbest bırakılması çağrısını yineledi.

BEN-GVİR’İN GÖRÜNTÜLERİ TEPKİ ÇEKMİŞTİ

Adalah’ın açıklaması, İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in Aşdod Limanı’nda alıkonulan aktivistlerin bulunduğu alanda çektiği görüntülerin ardından geldi.

Ben-Gvir’in paylaştığı görüntülerde, aktivistlerin yerde tutulduğu, zorla sürüklendiği, aşağılayıcı muameleye maruz kaldığı ve İsrail bayrağıyla provoke edilmeye çalışıldığı anlar yer aldı. Bir kadın aktivistin “Özgür Filistin” diye bağırmasının ardından İsrail polisinin sert müdahaleyle kadını yere yatırdığı görüntüler de uluslararası tepkilere neden oldu.

Küresel Sumud Filosu, Gazze’ye insani yardım ulaştırmak ve ablukayı kırmak amacıyla yola çıkmıştı. İsrail güçleri, uluslararası sularda filoya müdahale ederek çok sayıda aktivisti alıkoymuştu. Açıklama, aktivistlere yönelik kötü muameleye ilişkin uluslararası tepkiyi daha da büyütecek nitelikte.

EN FAZLA SUÇ, HAPİSTE EN FAZLA MAHKUM

enzer bir tabloyu da Lozan Üniversitesi’nin Avrupa Konseyi adına yaptığı kapsamlı araştırma gösterdi. Konsey üyeleri ülkeler arasında Türkiye ile Fransa’da cezaevlerindeki doluluk 2025 başında yüzde 131’e yükseldi. 46 ülke içinde en fazla hapis cezası uygulayan ülke de 100 bin kişiye 458 mahkum ile yine Türkiye. İkinci sıradaki Azerbaycan’da bu sayı 271, üçüncü sıradaki Moldova’da ise 245. Ocak 2024 ile Ocak 2025 arasında geçen bir yıllık sürede mahkumların en fazla artış gösterdiği ülke de yüzde 29 ile Türkiye oldu.

VATANDAŞIN KORUNMA YÖNTEMİ ÇELİK KAPI

TÜİK’in ilk kez gerçekleştirdiği ‘Türkiye Suç Mağduriyeti Araştırması 2025’ sonuçlarına göre, son bir yılda 15 yaş ve üzerindeki bireylerin yüzde 4,6’sı tacize, yüzde 3,5’i bilişim suçlarına, yüzde 2,8’i ise dolandırıcılığa maruz kaldı. Suçtan korunmak için evlerde en yaygın önlemin yüzde 70,7 ile çelik kapı olduğu belirtilen araştırmada, cinsel taciz mağdurlarının yalnızca yüzde 11’inin olayı resmi makamlara bildirdiği kaydedildi.

UMUDU ERİYEN GENÇLİKTE TEHLİKE SİNYALLERİ: UYUŞTURUCU SUÇLARI DÖRT KATINA ÇIKTI

Karar'ın manşetinde yer alan habere göre, Türkiye’de gençlerin artan umutsuzluğu ile uyuşturucu bağlantılı suçlardaki yükseliş dikkat çekiyor. TEPAV raporuna göre, uyuşturucu suçlarından hüküm giyenlerin toplam hükümlüler içindeki oranı 2013’te yüzde 10’un altındayken 2024’te yüzde 40’a fırladı. Bu suçlardan hüküm giyenlerin oranının 2019-2024 döneminde yüzde 178,8 arttığı belirtilirken ‘toplumsal alarm’ uyarısı yapıldı.

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) tarafından yayımlanan ve Dr. Güven Sak imzasını taşıyan rapor, Türkiye’de gençlerin artan umutsuzluğu ile uyuşturucu kullanımındaki yükseliş arasındaki ilişkiye dikkat çekti. Raporda, uyuşturucuya bağlı suçlardan hüküm giyenlerin oranındaki sert artış ‘toplumsal alarm’ olarak değerlendirildi. Buna göre, 2000’li yılların başında uyuşturucu bağlantılı suçlardan hüküm giyenlerin oranı toplam hükümlüler içinde yüzde 5’in altında bulunuyordu. Bu oran 2013 yılında yüzde 10 seviyesinin altında kalırken, 2024 itibarıyla yüzde 40’a yaklaşmış durumda. Türkiye’de cezaevlerinde bulunan hükümlü ve tutuklu sayısının yaklaşık 400 bin olduğu dikkate alındığında, uyuşturucu bağlantılı suçlardan içeride bulunanların sayısının 150 bini aştığına işaret edildi. Raporda, özellikle 2018 yılında parlamenter sistemden cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçiş sonrası dönemde dikkat çekici bir kırılma yaşandığı vurgulandı. Toplam hükümlüler içinde uyuşturucu bağlantılı suçlardan hüküm giyenlerin oranının 2019-2024 döneminde yüzde 178,8 arttığı belirtildi. Aynı dönemde Türkiye’nin organize suç endekslerinde eroin ticaretinde dünyada yedinci, kokain ticaretinde ise 61’inci sırada yer aldığına dikkat çekildi.

MUTSUZLUK VE UMUTSUZLUK ETKİSİ

Güven Sak, ortaya çıkan tabloya ilişkin iki olasılığa işaret ederek, “Ya gençler gelecek umutlarını kaybederken uyuşturucu bağlantılı suçlar sistematik biçimde arttı ya da uyuşturucu suçlarıyla mücadele ciddi şekilde hızlandı” değerlendirmesinde bulundu. Ancak Sak, kişisel görüşünün gençlerde derinleşen umutsuzluğun uyuşturucu kullanımını artırdığı yönünde olduğunu ifade etti. Raporda gençlerin yaşam memnuniyetine ilişkin veriler de dikkat çekti. 2013 yılında 25 yaş altı yaşam memnuniyetinde Bulgaristan ve Sırbistan’ın gerisinde olmayan Türkiye’nin, 2025’e gelindiğinde bu ülkelerin gerisine düştüğü belirtildi. Avrupa ülkelerinde genç memnuniyetinin yükseldiği dönemde Türkiye’de ters yönde bir eğilim yaşandığı kaydedildi. Habitat Derneği tarafından hazırlanan ‘Türkiye’de Gençlerin İyi Olma Hali Raporu’na da atıf yapılan çalışmada, 18-29 yaş grubunda hayattan memnuniyet oranının 2017’de yüzde 70 seviyesindeyken 2026’da yüzde 50’ye gerilediği aktarıldı. Raporun sonuç bölümünde gençlerde büyüyen öfke ve toplumsal kırılma riskine dikkat çeken Sak, “En çok gençlerin umutsuzluktan kaynaklanan mutsuzluğunun yol açacağı hınçtan korkuyorum. Yeni nesil çetelerde gördüğümüz öfke ve intikam duygusu giderek büyüyor” ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE’NİN SUÇ MAĞDURİYETİ TABLOSU

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ilk kez yaptığı ‘Suç Mağduriyeti Araştırması’ ile güvenlik algısından suç türlerine kadar Türkiye’de suçun haritasını çıkardı. Araştırma, 6 Ekim-19 Aralık 2025 arasında 21 bin 500 hanede gerçekleştirilerek vatandaşların güvenlik algısı ve son 1-3 yıldaki suç mağduriyetleri incelendi. Buna göre, son bir yılda en yaygın mağduriyet yüzde 4,6 ile cinsel olmayan taciz oldu. Bunu yüzde 3,5 ile bilişim suçları, yüzde 2,8 ile tüketici dolandırıcılığı izledi. Suçtan korunmak için evlerde en çok çelik kapı tercih edildi. Araç hırsızlığı en fazla resmi mercilere bildirilen suç olurken, rüşvet ve taciz vakalarında başvuru oranı düşük kaldı. Suçtan korunmak amacıyla hanehalkının evde aldığı güvenlik önlemleri incelendiğinde, en yüksek yüzde 70,7 ile çelik kapı, yüzde 35,5 güvenlik kamerası ve yüzde 28 pencerelere panjur veya korkuluk oldu. En düşük yüzde 4,7 hırsız alarmı, yüzde 4,8 bekçi köpeği ve yüzde 5,5 ile biber gazı/elektro şok oldu. Ateşli silah ve bekçi köpeği önlemlerinin ise kırda, pencerelere panjur veya korkuluk önleminin ise orta yoğun kentte diğer yerleşim yerlerine göre daha yüksek oranda olduğu görüldü. Araştırmada yer alan suç türleri için, yaşanan son suç mağduriyeti olayını resmi bir merciye bildirme oranı incelendiğinde, en yüksek bildirme oranına sahip suç yüzde 81,3 ile araç hırsızlığı oldu. En düşük bildirme oranına sahip suç türleri ise sırasıyla yüzde 5,1 rüşvet, yüzde 11,0 cinsel taciz ve yüzde 14,7 cinsel olmayan taciz oldu.

CEZAEVLERİNDE DOLULUK ORANI YÜZDE 131

Avrupa Konseyi adına Lozan Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırma, Konsey üyeleri Türkiye ile Fransa’nın cezaevleri en kalabalık olan ülkeler olduğunu ortaya koydu. 2025 yılının başına ait verilere göre, her iki ülkede cezaevlerindeki doluluk oranı yüzde 131. Ancak Fransız yetkililer, o tarihten bugüne ülkede durumun daha da kötüye gittiğini ve Nisan 2026 itibarıyla cezaevlerindeki doluluk oranının yüzde 139,1’e yükseldiğini bildiriyor. Araştırma için verilerini Lozan Üniversitesi ile paylaşan 51 cezaevi idaresinden 14’ünde mahkum sayısının, mevcut kapasitenin üstünde olduğu belirtildi. Buna göre Fransa ve Türkiye’nin ardından üçüncü sırada Hırvatistan (her 100 kişilik kapasiteye 123 mahkum), ardından İtalya (121) geliyor. Cezaevlerinde doluluk oranı en düşük ülkeler ise Ukrayna (50), İspanya (77) ve Almanya (80). 46 ülke içinde en fazla hapis cezası uygulayan ülke de 100 bin kişiye 458 mahkum ile Türkiye oldu. İkinci sıradaki Azerbaycan’da bu sayı 271, üçüncü sıradaki Moldova’da ise 245 olarak belirlendi. Ocak 2024 ile Ocak 2025 arasında geçen bir yıllık sürede mahkumların en fazla artış gösterdiği ülke de yüzde 29 ile Türkiye oldu.

Özel, yazısında Orban dönemindeki Macaristan’ın “illiberal demokrasi” tartışmalarının en önemli örneklerinden biri haline geldiğini hatırlattı. Seçimlerin yapılmaya devam ettiği, ancak medya, yargı, sivil toplum ve ekonomik gücün iktidar lehine yeniden şekillendirildiği bir sistemin kurulduğunu belirtti.

CHP liderine göre bu tablo, Türkiye açısından da benzerlikler taşıyor.

“TÜRKİYE’DE REKABETÇİ DEMOKRATİK ALAN DARALDI”

Özel, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2003’te güçlü halk desteği ve demokratik söylemle iktidara geldiğini, ancak zaman içinde daha otoriter bir yönetim anlayışına yöneldiğini savundu.

Makalede, Türkiye’de medyanın kontrol altına alınması, iktidara yakın iş çevrelerinin güçlendirilmesi, sivil toplumun baskılanması ve yargının muhalefete karşı araçsallaştırılması, demokratik rekabet alanını daraltan başlıklar olarak sıralandı.

Özel, hem Türkiye’de hem de Macaristan’da siyasetin 2010’ların sonuna doğru açık rekabetten “yönetilen rekabet” modeline kaydığını belirtti. Bu düzende seçim sonuçlarının tamamen önceden belirlenmiş olmadığını, ancak iktidar partisinin siyasal alanı giderek daha fazla yönlendirdiğini ifade etti.

ALTILI İTTİFAK DENEYİMLERİNDEN ÇIKARILAN DERS

Özel, Macaristan’da 2022, Türkiye’de ise 2023 seçimlerinde geniş muhalefet ittifaklarının iktidarları yenmeye çalıştığını hatırlattı.

Ancak bu ittifakların, parti elitleri ve yerleşik aktörler arasında bağ kurmaya odaklandığını; tabanda güçlü bir muhalefet hareketi yaratmakta zorlandığını belirtti.

Özel’e göre daha sonra başarı getiren yaklaşım, yalnızca partiler arası resmi ittifaklara dayanmayan; halk mobilizasyonunu, disiplinli mesajı ve güvenilir liderliği önceleyen yeni bir siyaset anlayışı oldu.

“CHP, 2024 YEREL SEÇİMLERİNDE AK PARTİ’Yİ YENDİ”

Makalede, CHP’nin 2024 yerel seçimlerinde elde ettiği başarı da öne çıkarıldı. Özel, kendi liderliğinde CHP’nin AK Parti’yi yerel seçimlerde geride bıraktığını ve partinin şimdi genel seçimlere ve cumhurbaşkanlığı seçimlerine hazırlandığını yazdı.

Macaristan’da ise Peter Magyar liderliğindeki muhalefetin son seçimlerde parlamento çoğunluğunu kazanarak anayasa değişikliği yapabilecek güce ulaştığını belirtti.

Ancak Özel’e göre iki ülke arasındaki en kritik fark, Macaristan’ın Avrupa Birliği üyesi olması ve iktidar değişiminin barışçıl biçimde gerçekleşmesidir.

“ERDOĞAN, ORBAN’IN GİTTİĞİ YOLDA DAHA İLERİ GİTTİ”

Özgür Özel, Orban’ın seçim kurallarını kendi lehine değiştirdiğini ve muhalefeti hedef alan dezenformasyon kampanyalarına alan açtığını belirtti. Ancak Türkiye’de Erdoğan’ın aynı yolu izlemekle kalmayıp daha ileri gittiğini savundu.

Özel, bu noktada yargı baskısına dikkat çekti. CHP’nin cumhurbaşkanı adayı olarak tanımladığı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun, 2019’da iki kez ve 2024’te Erdoğan’ın desteklediği adaylara karşı seçim kazandığını hatırlattı.

Özel, İmamoğlu’nun Erdoğan’a karşı yarışmaya hazırlandığı sırada “temelsiz ve siyasi saiklerle yöneltilen” yolsuzluk, casusluk ve teröre yardım suçlamalarıyla cezaevine konulduğunu yazdı.

CHP’Lİ BELEDİYE BAŞKANLARI VURGUSU

Özel, makalesinde CHP’li belediye başkanlarına yönelik soruşturma ve davaları da gündeme taşıdı.

2024’ten bu yana yaklaşık 25 CHP’li belediye başkanının tutuklandığını, tutuklu yargılandığını ya da yargı ve idari işlemler yoluyla fiilen görevden uzaklaştırıldığını belirtti.

CHP liderine göre bu süreç, partiyi felç etmeyi ve iktidarın kontrol edebileceği bir muhalefet düzeni oluşturmayı amaçlıyor.

“AMAÇ MUHALEFETİ YOK ETMEK DEĞİL, EHLİLEŞTİRMEK”

Makalede dikkat çeken değerlendirmelerden biri de iktidarın muhalefete yönelik stratejisine ilişkin oldu.

Özel, AK Parti’nin amacının muhalefeti tamamen ortadan kaldırmak değil, onu “ehlileştirmek” olduğunu savundu. Muhalefetin seçimlere katılmasına ve büyük şehirleri yönetmesine izin verildiğini, ancak giderek daralan sınırlar içinde hareket etmeye zorlandığını ifade etti.

Bu nedenle CHP’nin görevinin yalnızca seçim kazanmak olmadığını belirten Özel, partinin aynı zamanda yurttaşların demokratik özgüvenini ve siyasal özne olma duygusunu yeniden inşa etmek zorunda olduğunu yazdı.

TÜRKİYE’NİN ÖNEMİ MACARİSTAN’DAN DAHA GENİŞ

Özel, Türkiye’nin Macaristan’dan farklı olarak çok daha karmaşık bir ülke olduğunu vurguladı. Türkiye’nin büyük çoğunluğu Müslüman olan, anayasal olarak laik ve toplumsal olarak çoğulcu bir ülke olduğunu belirtti.

Türkiye’nin parlamenter demokrasi geleneği, NATO üyeliği, AB adaylığı, enerji koridoru, göç merkezi ve bölgesel güç konumuyla yalnızca Avrupa için değil, Kuzey Amerika ve daha geniş coğrafyalar için de önem taşıdığını ifade etti.

Özel’e göre Türkiye’de demokrasinin başarısı, yalnızca bir ülkenin iç siyasal değişimi olarak değil, demokrasinin evrenselliği açısından da kritik bir sınav anlamına geliyor.

KÜRT MESELESİ VE BARIŞ SÜRECİ

Makalede Kürt meselesine de ayrı bir başlık açıldı. Özel, Türkiye’yi Macaristan’dan ayıran en önemli unsurlardan birinin Kürt meselesi olduğunu belirtti.

Hükümet ile PKK arasında yeni bir barış süreci bulunduğunu yazan Özel, CHP’nin bu süreci taktik veya seçim hesabıyla değil, daha geniş bir demokratik vizyonla desteklediğini ifade etti.

Özel, “Barış ve demokrasi birbirinden ayrılamaz” anlayışının yalnızca Türkiye için değil, Ortadoğu’nun geleceği açısından da kritik olduğunu vurguladı.

“TÜRKİYE’DE MÜCADELE SANDIKLA SINIRLI DEĞİL”

Özgür Özel, Türkiye’de demokrasi mücadelesinin artık yalnızca parlamento ya da sandıkla sınırlı olmadığını belirtti.

Mücadelenin meydanlarda, sokaklarda, mahkeme salonlarında, sosyal medyada ve gençlerin dijital yaratıcılığıyla sürdüğünü yazdı.

Özel, Macaristan’daki muhalefet zaferinin dünyada demokratik gerileme tartışmalarına enerji verdiğini, ancak Türkiye’de yaşanacak demokratik bir değişimin bu tartışmayı çok daha geniş ölçekte dönüştürebileceğini ifade etti.

Kaynak: Karar

Erdoğan, 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı dolayısıyla gençlerle ve milli sporcularla Cumhurbaşkanlığı Millet Kütüphanesi'nde bir araya geldi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, burada yaptığı konuşmada, Türk bayrağını dünyanın dört bir yanında gururla dalgalandıran milli sporcular ve 81 ilin yanı sıra farklı ülkelerde, bilgileriyle, becerileriyle, örnek kişilikleriyle temayüz eden gençlerle bir arada olduklarını belirtti.

Katılımcılara gerek spor gerek eğitim gerekse meslek hayatlarında başarılarla dolu parlak bir gelecek dileyen Erdoğan, şunları kaydetti:

"Sizler, yalnızca ailelerinizin değil, milletimizin de iftihar kaynağısınız. Şahsen, buradaki gençlerimizi büyük ve güçlü Türkiye'yi inşa edecek, Türkiye Yüzyılı'nı hayata geçirecek öncü, mimar ve mihmandar bir neslin temsilcileri olarak görüyorum. Şurası bir hakikat ki istiklalinizi elde etmeden istikbale yürüyemezsiniz. Biz hem bağımsızlığımız hem de geleceğimiz uğruna çok ağır bedeller ödemiş bir milletiz. Bin yıldır yaşadığımız bu vatanı şartlar ne olursa olsun canımız pahasına savunmuş, bayrağımızda sembolleşen milli ve mukaddes değerlerimizi birlik ve kardeşlik ruhuyla korumuş bir milletiz. Mazi ile atiyi buluşturan, ecdat ile evlat arasındaki manevi irtibatı sağlayan bu savunma hattının en kilit unsuru, şehit ve gazilerin kanlarıyla sulanmış bu topraklarda yeşeren gençlerdir. Bu gençlik tüm gücü ve cesaretiyle 19 Mayıs 1919'da kendisini bir kez daha göstermiştir."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Milli Mücadele destanının ilk sayfasının 19 Mayıs 1919'da Anadolu gençliğiyle, milletin istiklal ve istikbal mürekkebiyle kaleme alındığını hatırlattı.

Esaret bulutlarının semaları kapladığı o zorlu günlerde milletin tek yürek olduğunu, ardından işgal ordularını büyük bir bozguna uğrattığını anımsatan Erdoğan, şunları kaydetti:

"19 Mayıs'ta atılan ilk adım, zorluklar ve kahramanlıklarla bezeli bir mücadelenin ardından 29 Ekim'de Cumhuriyetimizin ilanıyla taçlanmıştır. Böylece Türk milleti, istiklal ve istikbaline uzanan kirli elleri, arkasında kim olduğuna bakmadan kıracağını tüm dünyaya bir kez daha ilan etmiştir. Şunu bilmenizi isterim ki bu irade 107 sene önce olduğu gibi bugün de dimdik ayaktadır. Sizler, işte böyle bir gençliğin bugünkü temsilcilerisiniz. Biz de sizlere en güzel şekilde hizmet etmenin, gençlerimizin huzurlu, güvenli ve müreffeh yarınlarını inşa etmenin gayretindeyiz.

Terörsüz Türkiye süreciyle bir taraftan ülkemizi yarım asırlık bir beladan kurtarmaya, diğer taraftan da milli birlik ve beraberliğimizi güçlendirmeye, sizlere refahın ve kardeşliğin olduğu bir ülke teslim etmeye çalışıyoruz. En büyük amacımız, bizim yaşadığımız zorlukları sizin yaşamamanız, bizim çektiğimiz sıkıntıları sizin çekmemenizdir. Son 23,5 yıldır olduğu gibi gençlerin her alanda yanında olmaya, en büyük yatırımı gençlerimize yapmaya kararlılıkla devam edeceğiz. Türkiye Yüzyılı hedeflerimize giden yolda gençlerimizle kol kola, omuz omuza yürümeyi sürdüreceğiz. Rabb'im yar ve yardımcımız olsun."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, millet için canlarını feda eden şehitleri rahmetle andı, gazilere hayırlı ve sağlıklı ömürler diledi.

Milli Mücadele'nin Başkomutanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü, silah arkadaşlarını ve peygamber ocağının kahraman mensuplarını saygıyla anan Erdoğan, tüm gençlerin 19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'nı tebrik etti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, daha sonra sözü gençlere verdi. Bir gencin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın farklı vesilelerle sık sık gençlerle bir araya geldiğini hatırlatarak, "Bizlerle buluşmak size nasıl hissettiriyor, sizin için ne tür artıları var?" sorusu üzerine Erdoğan, şunları ifade etti:

"Ömrünü gençlere adamış bir lider olarak, gençliğe ne kadar önem verdiğimizi ifade etmek istiyorum. Burada bir gençlik merkezimiz var, aynı şekilde İstanbul Rami'de de yine bir gençlik merkezimiz var. Gençlerle ne kadar bir araya gelirsem, o kadar genç kalırım diye düşünüyorum. Bu buluşmamızla hem siz beni genç tutuyorsunuz hem ben de siz genç kardeşlerimizle geleceğin inşasında inanıyorum ki adımlarımızı ona göre atıyoruz, atacağız."

İsviçre'de yaşayan bir öğrenci, Erdoğan'a, yurt dışında eğitim gören öğrencilere hangi tavsiyelerde bulunabileceğini sordu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, soruyu Gençlik ve Spor Bakanı Osman Aşkın Bak'ın cevaplamasını istedi. Gençlere, Türkiye'ye gelerek bilim, teknoloji ve spor alanlarında ülkelerine hizmet etmeleri tavsiyesinde bulunan Bak, "Türkiye Yüzyılı gençliğin yüzyılı, Türkiye Yüzyılı sporun yüzyılı. Dolayısıyla gençlerimize güveniyoruz. Emin adımlarla teknolojide, sporda, kültürde, her alanda emin adımlarla güçlü Türkiye için yürüyoruz." ifadelerini kullandı.

Bir başka öğrenci ise "Milli Takım, 24 yıl aradan sonra Dünya Kupası'na gidiyor. Grupta ABD, Paraguay, Avustralya var. Şansımız nasıl olur, nereye kadar ilerleyebiliriz? Dünya Kupası şampiyonu kim olur?" sorusunu yöneltti.

Erdoğan'ın soruyu cevaplamasını istediği Bakan Bak, şunları kaydetti:

"Bizim çocuklar, bu yıl 24 yıl aradan sonra Dünya Kupası'na katılmayı hak ettiler. Siz de çok desteklediniz, her maçı takip ettiniz. Gruptan lider çıkmak istiyoruz. Bütün arzumuz bu. Çünkü genç ve dinamik bir takım var, çok hareketli. İyi bir jenerasyon yakaladı takım. Arda Güler, Kenan Yıldız, Hakan Çalhanoğlu gibi çok önemli sporcular var. Kendi takımlarında başarılı sezon geçirdiler. Aynı zamanda Türkiye'deki sporcularımız da kalecimiz Uğurcan'dan tutun Orkun Kökçü'sü... Hepsi çok iyi durumdalar. İnancımız o ki Milli Takımımız gruptan çıkacak. Birinci çıkmasını arzu ediyoruz. Benim düşüncem, takımımız son 16, hatta çeyrek finale kadar gelip sürpriz yapabilir, her şey olabilir. Biz de millet olarak onların arkasında olacağız."

Dünya Kupası'nda favoriler arasında İspanya, Arjantin ve Fransa'nın olduğunu dile getiren Bak'ın, "Ama biz sürpriz yapabiliriz." ifadesi üzerine Cumhurbaşkanı Erdoğan, "'Sürpriz yapabiliriz.' deme, 'Biz kazanacağız.' diyeceksin." dedi. Bakan Bak, bunun üzerine, "Kazanacağız efendim, tamam." ifadesini kullandı.

Son zamanlarda gençleri hedef alan ya da gençler tarafından gerçekleştirilen şiddet olaylarını hatırlatan bir öğrencinin "Bizlere düşen görevler nelerdir, kendimizi çağın negatif unsurlarından korumak için neler yapmalıyız?" sorusu üzerine Erdoğan, şu yanıtı verdi:

"Siz zaten şu anda soruyu da sordunuz, cevabını da verdiniz. Çünkü bu şiddet, bunun yanında özellikle de meşru olmayan bütün yollara tevessül etmek bizim gençliğimizin asla yaşamı içerisinde yer almamalıdır. Gençliğimiz alkol, uyuşturucu, bütün bunlardan tamamen uzak ve her şeyiyle pırıl pırıl bir gençlik olmalı. Gençliğimiz, Rıza'nın çırpmaları attığı gibi kötü alışkanlıkları da yerle yeksan etmeli. Artık Türk gençliği bütün bu pisliklerden, olumsuzluklardan uzak yetişen bir gençlik olmalı."

Devlet yönetiminde ve siyasette gençlere yer verdiği hatırlatılarak, "Gençlerle çalışmak sizin için nasıl bir duygu?" sorusu yöneltilen Erdoğan, şunları kaydetti:

"Gençlerle çalışmak, gençlerle yol yürümek bizler için ayrı bir zevk. Hele hele gençlerle hedefe yaklaştıkça da tabii çok büyük bir onur duyuyorsunuz. Şu anda şu çatı altında gençlerle bir arada olmak hiçbir şeye değişilmez. Burada 205 gencimiz var. Bu gençlerimizin hepsi üniversiteli. Bu gençlik, Türkiye'nin yarınlarını inşa edecek bir gençlik. Biz, Türkiye'nin yarınlarını inşa eder miyiz? Bana sorarsanız ederiz. Burada hiç şüpheniz olmasın. Aramızda sporcu gençlerimiz var ve bu sporcu gençlerimizin her biri birbirinden kıymetli, her biri geleceği inşa etmenin gayreti içerisinde. Daha geçenlerde tekvandoda şampiyonluklar kaptık, takım halinde Avrupa şampiyonu olduk. Demek ki yaparsak oluyor. Bütün mesele kararlı olmak. Yapacağız dediğimiz zaman yaparız."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, bu sırada milli güreşçi Rıza Kayaalp'e, "Rıza, şimdi sen olimpiyata hazırlanıyor musun?" diye sordu.

Kayaalp, "Evet Cumhurbaşkanım. İnşallah hedefim 2028 olimpiyatları. Aynı zamanda da güreşi bırakma tarihimiz." cevabını verdi.

Erdoğan'ın "Olimpiyat şampiyonu olduktan sonra bırakmak..." ifadesini kullanması üzerine Kayaalp, "İnşallah hedefim olimpiyat şampiyonu olabilmek. Şimdi Avrupa rekorunu yeni kırdık Aleksandr Karelin'in bildiğiniz gibi 13'üncü kez kazanarak. Tabii bu benim için büyük bir moral oldu." dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın, "Şimdi olimpiyatta da bu rekoru kırmak lazım." sözleri üzerine Kayaalp, "İnşallah olimpiyatla taçlandıracağız hepsini. Bizler emek harcayalım, çok çalışalım. Yeteneğimizi de ülkemiz için sonuna kadar kullanmaya devam edeceğiz." diye konuştu.

''FUTBOLA ARTIK ARA VERDİK''

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, haftada 3 gün basketbol oynadığını belirterek, "Bugün sabah basket oynadım, 68 sayı yaptım. Bugün, malum toplantılarımız yoğun ve sizlerle şu anda bir arada olduk. Spordan kaçmak diye bir şey olmaz." dedi.

Kendisinin 16 yaşında futbola başladığını hatırlatan Erdoğan, şöyle devam etti:

"Baskete ne zaman?' derseniz, baskete burada başladım. Sağ olsun çok iyi arkadaşlarımız var. NBA'de oynayan arkadaşlarımızla beraber oynuyoruz. Bundan dolayı da tabii aramızdaki yarış biraz hızlı gidiyor ama o da bize ayrı bir hırs veriyor. Haftada en az 2-3 gün basket oynuyoruz ama futboldan tabi biraz çekiniyorum. Futbola artık ara verdik. Şimdi basketle işi sürdürüyoruz. İyi gidiyor ama aramızdaki sporcu arkadaşlarımızın hassasiyetleri önemli."

Cumhurbaşkanı Erdoğan, milli güreşçi Rıza Kayaalp'i işaret ederek, "Rıza, bu son güreşlerde attığın çırpmalar muhteşemdi. Bu çırpmalarla da Macar'ı yerden yere vurdun. Bundan sonra da inşallah iyi hazırlanıp olimpiyatlarda neticeyi alacağız." ifadelerini kullandı.

Bir genç de Erdoğan'a, "Birçok torununuzun olduğunu ve onları çok sevdiğinizi biliyoruz. Hatta bazıları artık çocukluktan çıkıp gençliğe adım attılar. Onlarla gündelik hayatınızda neler konuşuyorsunuz? Size verdikleri tavsiyeler ya da yaptıkları eleştiriler oluyor mu?" sorusunu yöneltti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Buradaki sohbette olduğu gibi konuşuyoruz, konuşmaya da devam edeceğiz." cevabını verdi.

Profesyonel tekvandocuyken ailesiyle geçirdiği kazanın ardından sporu bıraktığını, daha sonra Türkiye Okçular Vakfının desteğiyle ok atmaya başladığını ve şampiyonluklar kazandığını, kazada engelli kalan annesinin de Bocce branşıyla uğraştığını anlatan milli sporcu Merve Nur Eroğlu da "Elimizden geleni yapıyoruz. Çok şey borçluyuz Türk milletine. Bayrağımızı en iyi şekilde dalgalandırabilmek boynumuzun borcu diyoruz. Çok teşekkür ederim." dedi.

Bir üniversite öğrencisi de Cumhurbaşkanı Erdoğan'a, "Sosyal medya akımları inanılmaz popüler düzeyde ve dünya genelinde gençlerimizi hedef alan belirli akımlar var. Bu akımlar ne yazık ki masum olamayabiliyor, bazen sapkınlığı veya ahlaki yoksunluğu ele alabiliyorlar. Devletlerin buna göre politikalar izlediğini biliyoruz. Sosyal medya konusunda nasıl düşünceleriniz var?" sorusunu yöneltti.

Sorusu ve hassasiyeti dolayısıyla öğrenciye teşekkür eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Dikkat etmemiz lazım. Sizin duruşunuzu takdirle karşılıyorum. Sosyal medya, gençliğimizin en büyük sorunu. Ama bu duruş var ya bu duruş... Bu duruşunuz sebebiyle sosyal medyada gençliğimizi bunlara kaptırmayacağız. Bunlara kaptırmadan da gençliğimizi inşallah istikamet üzere yürümesini sağlamış olacağız. Yeter ki siz bu duruşu sağlayın." ifadelerini kullandı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, program sonunda gençlerle ve milli sporcularla hatıra fotoğrafı çektirdi.

Kaynak: AA ve Karar

MADEN PİYASASINDAN DİKKAT ÇEKEN ÇIKIŞ

ABD merkezli SSR Mining, 9 çalışanın yaşamını yitirdiği faciayla tanınan Erzincan-İliç’teki Çöpler Altın Madeni'ni Cengiz Holding’e sattı. Hod Madencilik’teki hissesini de Çalık Holding’e devretti. ABD merkezli Royal Gold da aynı projedeki payını, Çalık Holding’e satacağını açıkladı. Londra merkezli Ariana Resources ise Zenit Madencilik'teki hisselerini Özaltın Holding’e devretti. Uzmanlar, altın üretiminde sadece iki yabancı yatırımcının kaldığını belirtti.

YABANCI SERMAYE TÜRKİYE’DEN ÇEKİLİYOR

Karar'ın manşetinde yer alan habere göre, Yabancı madencilik şirketleri, Türkiye’deki altın ve bakır yatırımlarını peş peşe Türk holdinglerine devrederek piyasadan çıkıyor. Alamos Gold, Royal Gold, SSR Mining, First Quantum ve Ariana Resources’ın milyar dolarlık satışları sonrası sektörde yalnızca iki büyük yabancı yatırımcı kaldı. Kaynaklar, yeni satışların da olabileceğini belirterek, “Bu dikkat çekici bir süreç” yorumunu yaptı.

Türkiye’nin madencilik sektöründe dikkat çekici bir tablo ortaya çıkıyor. Yabancı şirketler, altın ve bakır başta olmak üzere maden yatırımlarını peş peşe büyük Türk holdinglerine devrederek ülkeden çıkıyor. Satış dalgası Kanadalı Alamos Gold ile başladı. Şirket, Kazdağları’ndaki Kirazlı, Ağı Dağı ve Çamyurt projelerini kapsayan tüm varlıklarını Nurol Holding bünyesindeki Tümad Madencilik’e 470 milyon dolara sattı. Erzincan-İliç’teki maden faciasının yankıları da sürüyor. 13 Şubat 2024’te 9 işçinin hayatını kaybettiği Çöpler Altın Madeni’nin operatörü Kanadalı SSR Mining, önce madendeki yüzde 80 hissesini 1,5 milyar dolara Cengiz Holding’e devretti. Ardından Hod Maden projesindeki yüzde 20 hissesini ve operatörlük pozisyonunu da Çalık Holding bünyesindeki Lidya Madencilik’e satma kararı aldı. Aynı projedeki yüzde 15 paya sahip ABD’li Royal Gold da hissesini Lidya Madencilik’e devredeceğini açıkladı. Londra merkezli Ariana Resources ise Zenit Madencilik’teki payının bir bölümünü Özaltın Holding’e 19,5 milyon dolara sattı. Böylece şirketin Zenit’teki hissesi yüzde 23,5’ten yüzde 9,9’a geriledi. Bakır tarafında da tablo farklı değil. Kanadalı First Quantum Minerals, Rize’deki Çayeli Bakır İşletmeleri’ni 340 milyon dolar karşılığında Cengiz Holding’e devretti. Sektör kaynakları, yeni satış ve devirlerin de gündeme gelebileceğini ifade etti. Kaynaklar, Türkiye’de şu anda altın üretiminde sadece iki yabancı yatırımcının (Eldorado Gold’un Türkiye’deki iştiraki Tüprag Metal Madencilik ve Centerra Gold’un iştiraki Öksüt Madencilik) kaldığını belirterek, “Yabancılar, peş peşe Türkiye maden piyasasından çıkıyor. Bu dikkat çekici bir süreç” yorumunu yaptı.

Patlak veren İran-İsrail savaşı, Türkiye ekonomisinde sert dalgalanmalara yol açtı. Merkez Bankası verilerine göre mart ayında Türkiye’den çıkan net portföy yatırımları 14,8 milyar dolara ulaştı. Yılın ilk çeyreğinde net doğrudan yabancı yatırım girişi ise 2,6 milyar dolar olurken, bu rakam 2025’in aynı dönemine kıyasla yüzde 11 geriledi. Bu tutarın içinde yatırım sermayesi, borçlanma araçları ve gayrimenkul alımları ana belirleyici oldu. Öte yandan, yabancı yatırımcılar Borsa İstanbul’da 1 milyar dolarlık hisse satarken tahvil piyasasından 6,4 milyar dolar çekti. Yerli yatırımcılar da 7,3 milyar dolarlık satışla sermayesini koruma yoluna gitti. Yılın ilk çeyreğinde yaşanan bu yoğun döviz çıkışları ve jeopolitik endişeler, piyasalarda hareketliliğe neden oldu.

SON 3 YILDA 100 MARKA TÜRKİYE’DEN ÇEKİLDİ

Türkiye’de son yıllarda uluslararası markaların piyasadan çekilme süreci hızlandı ve son üç yılda bu sayı 100’e yaklaştı. İsveçli Autoliv’in dört fabrikasını kapatmasıyla 2 bin 200 kişi işsiz kalırken, Viessmann üretimini Almanya’ya taşıdı. Volkswagen’in Manisa yatırımı iptal edilirken BYD’nin yatırım süreci de halen belirsizliğini koruyor. BP, Mazda, BHL Group, Japon hijyen devi Daio Paper (Komili), Oleg Cassini ve TotalEnergies gibi şirketlerin de çıkışı, Türkiye’nin yatırım çekme gücüne yönelik tartışmaları artırıyor.

YÜZER ‘GÖZALTI HÜCRELİ’ OPERASYON

İsrail basını, 'Soykırım ve etnik temizliğe' karşı mücadele etmek ve ablukayı kırmak için yola çıkan aktivistlerin olduğu teknelere bu kez kapsamlı bir operasyonla baskın yapılacağını yazdı. İsrail'in, aktivistleri tutuklamak için denizin ortasında özel bir "yüzer gözaltı hücresi" inşa ettiğini duyurdu. Özel operasyon planı 40 ülkeden gönüllünün olduğu teknelere uygulandı. İnsanlık dışı baskınlara uluslararası kamuoyundan 'cılız kınama' gelirken, devlet düzeyinde güçlü yaptırım ve açıklama yapılmayarak aktivistlerin 'sahipsiz' bırakılmasına tepki yağdı.

44 TÜRK 150 AKTİVİST SOYKIRIMCININ ELİNDE

İsrail ordusunun ilk müdahalesi Gazze kıyısına 250 mil uzaklıkta bulunan Sadabad isimli tekneye oldu. Ardından 28 tekne daha ele geçirildi. Gözaltına alınan 150 aktivist arasında 44 Türk bulunuyor.

SİVİL FİLOYA YİNE EŞKIYA BASKINI

Karar'ın manşetinde yer alan habere göre, Gazze’ye insani yardım götüren Küresel Sumud Filosu’na İsrail komandoları Kıbrıs açıklarında uluslararası sularda müdahale etti. Ankara saldırıyı “yeni bir korsanlık eylemi” diye kınarken, filo kaynakları teknelerin ele geçirildiğini, 28 Türk aktivistle irtibatın kesildiğini duyurdu.

Gazze’ye insani yardım ulaştırmak ve ablukayı kırmak için yola çıkan Küresel Sumud Filosu, Akdeniz’de bir kez daha soykırımcı İsrail’in silahlı müdahalesine uğradı. Filonun kriz masasından yapılan açıklamalara göre İsrail savaş gemileri, Kıbrıs’ın batısında ve Gazze’ye yaklaşık 250 deniz mili mesafedeki uluslararası sularda sivil teknelerin çevresini sardı. Komandolar bazı teknelere çıktı, canlı yayınlar kesildi, çok sayıda tekneyle irtibat koptu. İlk bilgilere göre 54 tekneden oluşan filoda en az 10 tekne durduruldu; filo kaynakları daha sonra 12 tekneye müdahale edildiğini ve 23 tekneyle bağlantının kesildiğini bildirdi. Müdahale edilen teknelerde 28 Türk aktivistin bulunduğu duyuruldu. Filoda 39 ülkeden 426 katılımcı, Türkiye’den ise 96 aktivist yer alıyor. İsrail, müdahaleyi Gazze’ye uyguladığı deniz ablukasıyla gerekçelendirdi ve filodan rotasını değiştirmesini istedi. Ancak bu açıklama, uluslararası sularda insani yardım taşıyan sivil teknelere yapılan baskının üzerini örtmeye yetmedi. Tel Aviv yönetimi, askeri hedef değil, Gazze’deki sivillere ulaşmaya çalışan bir yardım filosunu durdurdu. Bu nedenle müdahale, Ankara tarafından “yeni bir korsanlık eylemi” olarak nitelendirildi. Dışişleri Bakanlığı, saldırıyı kınayarak İsrail’in müdahaleye derhal son vermesini ve alıkonulan aktivistleri koşulsuz serbest bırakmasını istedi. Açıklamada, İsrail’in saldırı ve sindirme politikalarının Filistin halkıyla dayanışmayı engelleyemeyeceği vurgulandı. Bakanlık, filodaki Türk vatandaşlarının güvenli dönüşü için girişimlerin sürdüğünü bildirdi. Bu arada HAK-İŞ Konfederasyonu, filoda bulunan Genel Sekreter Yardımcısı Fatma Zengin’in İsrail tarafından alıkonulduğunu duyurarak Zengin ve tüm aktivistlerin serbest bırakılmasını istedi. Filoda bulunan HAK-İŞ Genel Başkanı Mahmut Arslan ise “Kasr-ı Sadabad gemisindeyiz. Gemileri yakınımıza kadar geldiler, jammer’larla iletişimimizi kestiler” diyerek baskının boyutunu anlattı. İsrail’in bu son müdahalesi, 31 Mayıs 2010’daki Mavi Marmara saldırısını yeniden gündeme taşıdı. O gün de Gazze’ye yardım götüren sivil gemilere uluslararası sularda baskın düzenlenmiş, 10 aktivist hayatını kaybetmişti. Akdeniz’deki baskın, yalnızca bir yardım filosuna müdahale değil; Gazze ablukasına karşı yükselen uluslararası dayanışmayı sindirme girişimi. İsrail’in “güvenlik” gerekçesiyle sivil teknelere komando çıkarması, denizde hukuk yerine zorbalığın işletildiğini gösterdi.

140 KİŞİ YÜZEN HAPİSHANEYE BİNDİRİLDİ

Filoya katılanlardan 140 kişinin hukuk dışı olarak alıkonulduğu aktarılarak, aktivistlerin önce hapishaneye dönüştürülen bir gemiye bindirileceği ve oradan da İsrail’in güneyindeki Aşdod (Usdud) Limanı’na nakledilecekleri belirtildi. Kriz Masası yetkililerinin verdiği bilgiye göre, İsrail ordusunun uluslararası sularda hukuka aykırı alıkoyduğu Türk vatandaşları arasında Arif Yılmaz, Erol Büyük, Hüseyin Kılıç, Mehmet Harput, Mehmet Sait İspir, Orhan Kara, Rahim Mercan, Abdulmecid Bağcivan, Muhammed Huzeyfe Küçükaytef, Sinan Akılotu, Bilali Yıldırım, Fatma Zengin, Sibel Dugan, Enver Öztürk, Hakan Kaya, Hüseyin Yılmaz, Ümmügülsüm Durmuş, Bilal Kıtay, Mirac Üstün, Selçuk Arkın, Emrullah Demir, Muhammed Ensar Aslan, Mustafa Güzyaka, Mustafa Şimşek, Tunç Yılmaz, Validin Asaf, Yasin Yalçın, Zeynel Abidin Özkan bulunuyor. Küresel Sumud Filosu Yönetim Kurulu Üyesi Ayçin Kantoğlu yaptığı açıklamada, “Aktivistler şiddetsiz ve sivil bir eylem gerçekleştiriyorlar. Soykırıma uğrayan bir halkın ihtiyaçlarını ortaya koyarak oraya bir insani yardım koridoru açmaya çalışıyorlar. Gözaltına alınmalarını gerektirecek hiçbir suça müdahil değiller.” dedi.

GİNİ KATSAYISI NE SÖYLÜYOR? TÜRKİYE "UÇURUM" GRUBUNDA

Eğilmez, analizinde gelir dağılımındaki adaleti ölçmek için kullanılan küresel standart Gini katsayısını temel aldı. Matematiksel olarak 0’a yaklaştıkça tam eşitliği, 1’e yaklaştıkça ise mutlak adaletsizliği simgeleyen bu göstergede dünya ortalaması 0,33 seviyesinde seyrediyor. Ancak ülkeler bazındaki makas korkutucu cinsten:

En Adaletli Ülkeler: Belarus ve Slovakya, 0,24 katsayısıyla servetin en eşit bölüşüldüğü toplumlar olarak öne çıkıyor.

En Adaletsiz Ülkeler: Güney Afrika ve Kolombiya, 0,54 ile gelir uçurumunun zirvesinde yer alıyor.

Türkiye ve ABD Aynı Kulvarda: Türkiye, 0,44’lük Gini katsayısıyla gelir adaletsizliğinin en yüksek olduğu kırılgan ülkeler grubunda bulunuyor. Dünyanın en büyük ekonomisi ABD de 0,42 ile Türkiye’ye benzer bir tablonun içinde yer alırken, Çin 0,36 ile küresel ortalamanın hafif üzerinde seyrediyor.

AZINLIĞIN MUTLU DÜNYASI: KÜRESEL GELİR GELİŞMİŞ ÜLKELERE AKIYOR

Makalesinde IMF’nin Nisan 2026 Dünya Ekonomik Görünüm (WEO) raporu verilerini masaya yatıran Eğilmez, küresel kaynakların bölüşümündeki adaletsizliği şu sarsıcı nüfus-gelir oranlarıyla özetledi:

IMF’nin Nisan 2026 Dünya Ekonomik Görünüm (WEO) verilerine atıfta bulunan Eğilmez, dünya nüfusunun yalnızca yüzde 13,8’ini oluşturan 43 gelişmiş ekonominin küresel gelirin yüzde 39,6’sını aldığını belirtti.

Buna karşılık dünya nüfusunun yüzde 86,1’ini barındıran gelişmekte olan ülkelerin küresel gelirin sadece yüzde 60,1’ine sahip olduğunu kaydetti.

Veriler, dünya nüfusunun kahredici bir çoğunluğunu oluşturan milyarlarca insanın, üretilen toplam refahın yarısından biraz fazlasıyla yetinmek zorunda kaldığını tescilliyor.

"GERÇEK TABLO GÖRÜNENDEN ÇOK DAHA KARANLIK"

Mahfi Eğilmez, paylaşılan bu istatistiklerin dahi durumu tam olarak yansıtmadığını, illüzyonel bir iyimserlik barındırdığını savunuyor. Söz konusu hesaplamaların Satın Alma Gücü Paritesi (SGP) baz alınarak yapıldığına dikkat çeken deneyimli ekonomist, bu yöntemin gelişmekte olan ülkelerin fiili gelir payını suni olarak yüksek gösterdiğini belirtti.

Eğilmez, nominal kurlar ve çıplak gelir verileri hesaba katıldığında, dünya genelindeki gerçek eşitsizliğin ve yoksulluk sınırının bu raporda görünenden çok daha derin ve yapısal olduğunu vurgulayarak yazısını noktaladı.

Kaynak: Karar