15 MAYIS’A KADAR ÖDENECEĞİ TAAHHÜT EDİLDİ

Sendika, 12 Nisan’da başlayan ve kamuoyunun desteğiyle sürdürülen direnişin, 28 Nisan’da bakanlık temsilcileri, emniyet yetkilileri, holding yönetimi ve işçi temsilcileri arasında yapılan görüşmeler sonrası sona erdirildiğini hatırlattı. Görüşmelerde tüm hak edişlerin 15 Mayıs’a kadar ödeneceği sözünün verildiği belirtildi.

Açıklamada, bu süreçte 3 ila 7 aylık maaş alacaklarının ödendiği, toplu iş sözleşmesi farklarının yatırıldığı ve yalnızca bazı işçilerin kesinleşmiş tazminatlarının karşılandığı ifade edildi. Ancak sendika, üç bakanlığın garantörlüğünde yürütülmesi gereken sürecin holding tarafından aynı ciddiyetle ele alınmadığını savundu.

15 Mayıs’a kadar holding yönetimiyle sık sık görüşmeler yapıldığını belirten sendika, herhangi bir sorun olmadığı yönünde mesajlar verilmesine rağmen somut bir ödeme adımı atılmadığını kaydetti. Daha sonra verilen yeni tarihlerde de ödemelerin gerçekleşmediği ifade edildi.

“VERİLEN SÖZLER TUTULMADI”

18 Mayıs’ta holding merkezinde yapılan toplantıda tüm ödemelerin bayram öncesinde tamamlanacağının bildirildiği aktarılan açıklamada, son görüşmede ise ödemelerin bayram sonrasına bırakıldığının iletildiği belirtildi.

Sendika, verilen sözlerin tutulmamasının artık “alışkanlık haline geldiğini” savunarak, garantör konumundaki bakanlıklara yapılan bildirimlere rağmen etkin bir denetim ve çözüm adımı atılmadığını öne sürdü.

Açıklamada ayrıca, işçilerin kesinleşmiş alacakları ödenmeden “sarı sendikaya” 10 milyon TL ödeme yapıldığı iddiasına da yer verildi. Sendika, bu durumun sürecin kötüye kullanıldığını gösterdiğini belirterek, işçilerin hak ettiği ödemeler tamamlanmadan yapılan bu transferin kabul edilemez olduğunu ifade etti.

1 HAZİRAN’DA YENİDEN DİRENİŞ BAŞLAYACAK

Bağımsız Maden İşçileri Sendikası, tazminatlar, ücretsiz izin ücretleri, primler ve eksik kalan tüm alacaklar tamamen ödenene kadar hem holding merkezi hem de garantör kurumların önünde direnişi sürdüreceklerini açıkladı. Sendika, bayram sonrası 1 Haziran’da Doruk Maden işçileri ve aileleriyle birlikte Ankara’da yeniden güçlü bir eylem başlatacaklarını duyurdu.

Bağımsız Maden İşçileri Sendikası tarafından yapılan açıklamanın tamamı şu şekilde:

"12 Nisan Pazar akşamı başlattığımız ve Türkiye kamuoyunun yakından takip ederek sahiplendiği kesintisiz mücadelemiz; 28 Nisan günü İçişleri Bakanı ve Yardımcısı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakan Yardımcısı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakan Yardımcısı, ilgili bakanlıkların yüksek bürokratları, Emniyet Genel Müdürü, Ankara Emniyet Müdürü, SSS Yıldızlar Holding Kurucusu ve Yönetim Kurulu Başkanı Sebahattin Yıldız, Holding CEO’su Ali Vahit Atıcı ile sendikamız ve işçi temsilcilerinden oluşan heyetin yaptığı görüşme neticesinde, tüm taleplerimizin kabul edilmesi ve 15 Mayıs’a kadar tüm hak ediş ile alacakların ödeneceği taahhüdü üzerine son bulmuştur.

Bu süreçte; ödenmeyen üç ila yedi aylık ücretler ödenmiş, TİS farkları yatırılmış ve yalnızca bir kısım işçinin kesinleşmiş tazminat alacakları karşılanmıştır.

Gelinen aşamada, üç ayrı bakanlığın garantörlüğü ve denetimiyle sonuçlandırılması gereken müzakere süreci; sendikamızın hukukçularının hazırlığı ve denetimi ile Türkiye kamuoyunun desteği doğrultusunda yürütülmeye çalışılmıştır. Ancak holding tarafından aynı ölçüde bir hazırlık ve çaba ortaya konulmamıştır. Nihayetinde holding, son tarih olarak verilen 15 Mayıs günü verdiği sözü yerine getirmemiştir.

15 Mayıs tarihine kadar Holding CEO’su ile gün aşırı kurulan diyaloglarda herhangi bir sorun olmadığı görülmesine rağmen, holding bünyesinde somut bir adım atılmamış; verilen sözler yerine getirilmemiş, sürekli yeni gün ve tarihler verilmiş ancak bu tarihlerde de herhangi bir ödeme yapılmamıştır.

Karar'dan Dilan Kaya'nın haberine göre, Keza 18 Mayıs günü holding merkezinde, İnsan Kaynakları Koordinatörü, holding hukuk müşavirliği ve hukukçularıyla yapılan görüşmede de tarafımızca ciddi bir iç koordinasyon eksikliği gözlemlenmiş; tüm ödemelerin bayramdan önce tamamlanacağı tarafımıza bildirilmiştir. Ancak yapılan en son görüşmede bayram öncesi ödeme yapılamayacağı ve tüm ödemelerin bayram sonuna sarkıtıldığı tarafımıza iletilmiştir.

Görünen odur ki, verilen sözlerin tutulmaması artık bir alışkanlık hâline gelmiştir. Bu durum garantör olarak bulunan bakanlıklara da defalarca kez bildirilmesine rağmen aktif bir denetim ve garantörlük mahiyetini kapsayan herhangi bir somut çözüme yönelik adım atılmadığı görülmüştür.

Üstelik bu süreçte alacağı kesinleşmiş, ayrıca bir hesap yapılmasına gerek olmayan ödemeler bile tamamlanmadan şirketin sarı sendikaya 10 milyon TL ödemesi; sürecin suistimal edildiğini açığa çıkaran bir diğer nokta olmuştur. Bu 10 milyon TL’lik ödeme, yıllardır sarı sendikanın işçileri baskı ve denetim altına alarak haklarına çökülmesine aracılık etmesinin ödülüdür. Sarı sendikaya verilen sus payı "borcunun" işçinin çoktan hak kazandığı alacaklardan önce ödenmiş olmasının hiçbir izahatı yoktur. Bununla beraber verilen sözlerin ne ehemmiyeti ne de ciddiyeti kalmıştır.

Bu nedenle, garantör olan bakanlıkları da göreve davet ederek direnişimizi kaldığı yerden daha güçlü bir şekilde sürdürme kararı almış bulunmaktayız. Bu saatten sonra ne herhangi bir sözü ne de herhangi bir garantörlüğü kabul etmeyeceğimizin altını kalın harflerle çiziyoruz.

Tüm muhatapların aktif denetimiyle sonuçlandırılması gereken süreçte gelinen aşama yeniden en büyük ve en önemli garantöre yani çözüm zeminini sonsuz dayanışmasıyla açan halkımıza başvurmayı zorunlu hale getirmiştir. Söz halkımıza verilmiştir, bu sözün tutulmamasını asla kabul etmiyoruz.

Bu açıklamamız itibarıyla; halen ödenmemiş bulunan tazminatlar, ücretsiz izin günlerine ilişkin ücretler ve bu günlere ait primler ile eksik kalan tüm alacaklar eksiksiz biçimde ödeninceye kadar hem garantör kurumların önü hem de holding merkezinin önü direniş alanıdır.

Bayram sonrası, 1 Haziran tarihinde başta Doruk Maden işçileri ve mağdur edilen aileler olmak üzere Ankara’da çok güçlü bir direnişi ortaya koyacağımızı ilan ediyoruz."

????BASINA VE KAMUOYUNA

DORUK MADENCİLİK DİRENİŞİMİZ VE SON DURUM HAKKINDAKİ AÇIKLAMAMIZDIR:https://t.co/tW9cse0GLQpic.twitter.com/wVcbWRdBbX

— Bağımsız Maden İş (@bagimsizmadenis) May 23, 2026

Davutoğlu, üniversitelerin bir gece yarısı kararnamesiyle kapatılır hale gelmesinin siyasi otoritenin gücünü değil, zaafını ortaya koyduğunu belirtti.

“ÜNİVERSİTE KURUM OLARAK YAŞATILMALIYDI”

Davutoğlu, üniversitelerin de hukuka tabi olduğunu ancak hukuka aykırı bir durum varsa izlenmesi gereken yolun açık olduğunu ifade etti.

“Hukuka aykırı bir durum varsa yapılacak şey bellidir” diyen Davutoğlu, bu durumda hukuka aykırılığa sebep olan yöneticilerin cezalandırılması, kamuoyuna gerekli açıklamaların yapılması, devlet teminatıyla üniversiteye kayıt olan öğrencilerin ve çalışan akademisyenlerin mağdur edilmemesi gerektiğini söyledi.

Davutoğlu, “Üniversite kurum olarak yaşatılır” ifadelerini kullandı.

“BİLGİ ÜNİVERSİTESİ KARARINDA BUNUN TAM AKSİ YAPILDI”

İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin kapatılması sürecinde bunun tam tersinin yapıldığını savunan Davutoğlu, üniversitenin önce çeşitli devir süreçleriyle zaafa uğratıldığını, ardından kayyım atandığını ve gerekli yasal süreçler işletilmeden bir gecede faaliyet izninin kaldırıldığını ileri sürdü.

Davutoğlu, “Bilgi Üniversitesi’nin bir gece yarısı kararnamesiyle kapatılmasında bunun tam aksi yapılmıştır” dedi.

“KARARIN GEREKÇELERİ ŞEFFAF BİÇİMDE AÇIKLANMADI”

Davutoğlu, kararın kamuoyuna şeffaf biçimde açıklanmamasının şaibe doğurduğunu belirtti.

Gelecek Partisi lideri, “Gerekçeleri şeffaf bir şekilde kamuoyu ile paylaşılmayan böylesi bir kararın kendisi şaibe doğurmuştur” değerlendirmesinde bulundu.

“FİNAL HAFTASINDA ALINAN KARAR ÖĞRENCİLERE ZULÜMDÜR”

Kararın zamanlamasına da tepki gösteren Davutoğlu, öğrencilerin final sınavlarına hazırlandığı dönemde böyle bir karar alınmasının ağır bir mağduriyet yarattığını söyledi.

Davutoğlu, “Öğrencilerin geleceğini belirleyecek final sınavına hazırlandıkları günlerde alınan böyle bir karar idari bir tasarruf değil, öğrencilere ve velilerine yapılan bir zulümdür” ifadelerini kullandı.

“YÖK KILAVUZUNA KOYMAK DEVLET TEMİNATIDIR”

Davutoğlu, YÖK’ün bir üniversiteyi sınav kılavuzuna koymasının o üniversiteye verilen bir devlet teminatı anlamına geldiğini belirtti.

Bu teminatla üniversiteye kayıt yaptıran öğrencilerin haklarını korumanın devletin asli görevi olduğunu söyleyen Davutoğlu, bu görevin ihmal edilmesinin devlete olan güveni sarsacağını ve devlet ciddiyetini zedeleyeceğini ifade etti.

AKADEMİSYENLER VE ÇALIŞANLAR İÇİN BELİRSİZLİK VURGUSU

Karar'ın haberine göre, Davutoğlu, TBMM kararıyla ve devletin teminatı altında açılan bir üniversitede görev yapan öğretim üyeleri ile çalışanların bir gecede belirsizliğe sürüklenmesinin akademik çalışma şartları açısından izah edilemeyeceğini söyledi.

Bu tür kararların diğer üniversiteler üzerinde de baskı yaratacağını belirten Davutoğlu, bunun akademik iklimi yok edeceğini ve üniversiteleri geleceği belirsiz kırılgan yapılara dönüştüreceğini kaydetti.

MİMAR SİNAN ÜNİVERSİTESİ UYARISI

Davutoğlu, Bilgi Üniversitesi’nin garantör üniversitesi konumundaki Mimar Sinan Üniversitesi’ne ilişkin de uyarıda bulundu.

Mimar Sinan Üniversitesi’nin öğrenci sayısı itibarıyla Bilgi Üniversitesi’nden çok daha küçük olduğunu belirten Davutoğlu, bu durumun Mimar Sinan Üniversitesi’nin yapısını ve özgünlüğünü de olumsuz etkileyebileceğini söyledi.

“ULUSLARARASI İTİBAR ZARAR GÖRÜR”

Davutoğlu, Bilgi Üniversitesi’nde öğrenim gören yabancı öğrencilerin yaşayacağı mağduriyetlerin Türkiye’deki üniversitelerin uluslararası itibarını zedeleyeceğini ifade etti.

Bu tablonun, nitelikli yabancı öğrencilerin ve akademisyenlerin Türkiye’ye gelmesini engelleyebileceğini belirtti.

YETKİLİLERE SORULAR YÖNELTTİ

Davutoğlu, açıklamasında YÖK ve ilgili yetkililere de sorular yöneltti.

İstanbul Bilgi Üniversitesi’nin kapatılmasını gerektiren hangi hukuki şartların ortaya çıktığını soran Davutoğlu, kayyım yöneticiler, YÖK ve garantör üniversite olan Mimar Sinan Üniversitesi yönetimi arasında kapatma kararını Cumhurbaşkanlığı’na bildiren yazışmalar yapılıp yapılmadığının açıklanmasını istedi.

Davutoğlu ayrıca, kapatma kararının hukuki gerekçelerini, yaklaşık 20 bin öğrencinin final haftası öncesinde yaşadığı travmanın sorumlularını ve mali sürdürülebilirliğinde sorun olmayan bir üniversitenin kapatılmasıyla ortaya çıkacak kamu zararına ilişkin hukuki değerlendirme yapılıp yapılmadığını sordu.

“TÜRK ÜNİVERSİTELERİNE GÜVENİ SARSAN ADIMLARDAN KAÇINILMALI”

Davutoğlu, açıklamasının sonunda Cumhurbaşkanı’na ve YÖK yetkililerine çağrıda bulundu.

“Türk üniversitelerine güveni sarsan, düşünceyi boğan, kurumların sürekliliğini yok eden bu tür adımlardan kaçınılması” gerektiğini belirten Davutoğlu, Bilgi Üniversitesi kararının yalnızca bir kurumun kapatılması değil, Türkiye’de yükseköğretim sistemine duyulan güven açısından da kritik bir gelişme olduğunu vurguladı.

MAHKEME YSK’YI, YSK KENDİNİ YOK SAYDI

CHP’nin 2023 kurultayının istinaf mahkemesi tarafından ‘yok hükmünde’ sayılmasına karşı yapılan itirazı YSK reddetti. Anayasanın 79. maddesi gereğince kararları nihai ve temyize kapalı olan yüksek mahkeme daha önce yapılmasına izin verdiği ve sonuçlarını kendisinin onayladığı bir seçimi yok saydı. Hukukçulara göre, “Bu kararıyla anayasanın kendisine verdiği yetkiden adli mahkemeler adına feragat eden YSK isteyen mahkemenin geçmişteki herhangi bir seçimi iptal etmesinin yolunu açtı.”

YÜKSEK YARGIDA YETKİ KARMAŞASI

Karar'ın haberine göre, Hukukçulara göre; CHP’nin mutlak butlan kararı ile ilgili yaptığı başvuruyu reddeden YSK, isteyen mahkemenin geçmişteki herhangi bir seçimi iptal etmesinin yolunu açtı. Siyasiler de “Kurulun kendisini mahkeme kararları karşısında etkisiz ve tali bir konuma yerleştirmesi kabul edilemez” tepkisini gösterdi.

Yüksek Seçim Kurulu (YSK), Özgür Özel ve yönetiminin mahkeme kararıyla ihtiyati tedbirle görevden uzaklaştırılması kapsamında yapılan “mazbataların geçerli olduğunun ve seçilenlerin görevine devam ettiğinin tespitine karar verilmesi” yönündeki başvuruyu reddetti. Kurul üyeleriyle yapılan gündem toplantısının ardından açıklamalarda bulunan YSK Başkanı Serdar Mutta “22 Mayıs tarihli Cumhuriyet Halk Partisi Yüksek Seçim Kurulu Temsilcisi Mehmet Hadimi Yakupoğlu imzasıyla başkanlığımıza verilen dilekçede, Yüksek Seçim Kurulu’nun Anayasa’nın 79. maddesinden kaynaklanan kanunsuzluk yetkisine dayanarak tespitine karar verilmesi yönündeki taleplerinin reddine karar verildi” dedi. Mutta, istinaf mahkemesince YSK’ya gönderilen yazı hakkında ise işlem yapılmadan iadesine karar verildiğini bildirdi. YSK, 31 Mart 2024 Mahalli İdareler Seçimleri’nin iptaline ilişkin başvuruları da kabul etmedi.

İRADE GASPI

Kararı eleştiren CHP Genel Başkan Yardımcısı Gül Çiftci “YSK başvurumuzu reddederek irade gasbına ortak olmuştur. Kararla YSK kendi hukukunu çiğnemekle kalmamış, anayasal konumunu ve seçim hukukundaki bağımsız görev alanını kendi iradesiyle mahkeme koridorlarına teslim etmiştir. Anayasa’nın 79’uncu maddesiyle seçimlerin genel yönetim ve denetiminden sorumlu olan YSK’nın, kendisini mahkeme kararları karşısında etkisiz ve tali bir konuma yerleştirmesi kabul edilemez. Cumhuriyet Halk Partililerin iradesi mahkeme kararlarıyla, tedbir hamleleriyle teslim alınamaz. Partimizin yönetimini de yolunu da örgütümüz, kurultayımız ve milletimizin değişim iradesi belirleyecektir” ifadelerini kullandı.

SEÇİM GÜVENLİĞİ SONA ERDİ

Anayasa’nın 79. maddesi, 1946’da kurulan, çok partili sistemin güvencesi YSK’nın görev, yetki ve yapısını detaylı şekilde düzenliyor. Madde, seçimlerin yargı organlarının genel yönetim ve denetimi altında yapılacağını hükme bağlıyor. Buna göre YSK, seçimlerin başlamasından bitimine kadar düzen içinde yönetilmesi, dürüstlüğünün sağlanması, tüm yolsuzluk, şikâyet ve itirazların incelenerek kesin karara bağlanması ile TBMM üyelerinin ve Cumhurbaşkanlığı seçim tutanaklarının kabul edilmesi görevlerini üstleniyor. Maddenin en dikkat çeken hükmü ise, YSK kararlarının kesinliği. Yani kurulun verdiği kararlar aleyhine başka hiçbir mercie başvurulamıyor. CHP’nin sonuncusu dahil bütün kurultayları YSK denetiminden geçmişti ve Özgür Özel’e genel başkanlık mazbatası bizzat Kurul tarafından verilmişti. Hukukçulara göre; YSK’nın son kararı, Türkiye’de seçim güvenliğini sona erdirdi ve isteyen mahkemenin geçmişteki herhangi bir seçimi iptal etmesinin yolunu açtı.

CİDDİ SİYASAL SONUÇLAR DOĞURUR

DW Türkçe’ye konuşan avukat Bülent Yücetürk, YSK’nın tutumunu şöyle yorumladı: “Bu durum, ileride ciddi siyasal sonuçlar doğurabilir. Bugün iktidarda AKP olduğu ve yargıya egemen olduğu için belki işlerine geliyor olabilir ama yarın başka bir iktidar gelir, o da bu yolu kullanmaya çalışırsa, o zaman bu iş, toplumsal barışı da bozan, hukuk güvenliğini de hukuk devletini de ortadan kaldıran bir duruma götürür bizi.” Yakın dönemde YSK’daki değişime dikkat çeken Yücetürk “Kurulun çoğunluk üyeleri ve başkanı değişti. Dolayısıyla artık iktidarın istediği şekilde şekillenmiş bir Yüksek Seçim Kurulu’ndan bahsedebiliriz” dedi. YSK Başkanı Serdar Mutta, görevine 6 Mayıs’ta başlamıştı. Eski Başkan Ahmet Yener dahil Yargıtay ve Danıştay Genel Kurulları tarafından 6 yeni üye seçilmişti

Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “Teşekkürler Başkan Erdoğan!” ifadesini kullandı. ABD Başkanı, mesajında Erdoğan’a atıfla kendisi hakkında kullanılan övgü dolu sözleri de alıntıladı.

Paylaşımda şu ifadeler yer aldı:

“Başkan Trump, dünyanın yüzyıllardır beklediği liderdir. O yalnızca güçten söz etmiyor, onu bizzat temsil ediyor.”

MUHALEFETTEN TRUMP’IN PAYLAŞIMINA TEPKİ

Trump’ın Cumhurbaşkanı Erdoğan’a teşekkür ettiği ve kendisi için kullanılan “dünyanın asırlardır beklediği lider” sözlerini alıntıladığı paylaşımına muhalefetten tepki geldi.

CHP Genel Başkan Yardımcısı Burhanettin Bulut, paylaşımı “utanç verici” olarak nitelendirdi. Bulut, Erdoğan’ın Trump’a yönelik sözlerini hatırlatarak, “Başkan Trump, dünyanın asırlardır beklediği lider. Sadece güçten bahsetmiyor, o gücün bizzat kendisi” ifadelerini aktardı.

Bulut, açıklamasında şu soruları yöneltti:

“Ne karşılığı bu sözler? Mutlak butlanın mı? Türkiye’yi kaosa sürüklemenin mi? Bu sözleri herhangi bir muhalefet lideri söylese şu an yandaş TV’lerin ekranlarında üzerinde tepiniyorlardı.”

Gelecek Partisi Genel Başkan Yardımcısı Ayhan Sefer Üstün de paylaşımın ardından açıklama ve yalanlama çağrısında bulundu. Üstün, “Lütfen, bir açıklama ve yalanlama gelsin. TC Cumhurbaşkanı bu sözleri söylemiş olamaz” ifadelerini kullandı.

Muhalefet cephesinden gelen tepkiler, Trump’ın paylaşımının yalnızca diplomatik bir mesaj olarak değil, Türkiye’deki iç siyasi tartışmalarla birlikte değerlendirildiğini gösterdi.

TRUMP PAYLAŞIMINI SİLDİ

Trump’ın Cumhurbaşkanı Erdoğan’a teşekkür ederek kendisi için kullanılan “dünyanın asırlardır beklediği lider” sözlerini alıntıladığı paylaşımın daha sonra silindiği görüldü.

Kaynak: Karar

Özel, CHP Grup İç Yönetmeliği’ne göre genel başkanın otomatik olarak grup başkanı olduğunu hatırlatarak, mutlak butlan kararının Meclis’e gönderilmesi ve Meclis bürokrasisi tarafından farklı yorumlanması ihtimaline karşı kapalı grup toplantısında seçim yapıldığını belirtti.

“110 MİLLETVEKİLİNİN AÇIK DESTEĞİYLE YENİDEN GRUP BAŞKANI SEÇİLDİM”

Özel, kapalı grup toplantısında arkadaşlarının önerisiyle yeniden grup başkanlığı seçimi yapıldığını ve aday gösterildiğini söyledi.

CHP lideri, “Kullanılan oyların birisi dışındaki tüm oyları alarak, görünürde 110 arkadaşımızın açık desteğiyle yeniden grup başkanı seçildim” dedi.

Özel, bu seçimin, CHP Grubu’nda bir boşluk yaratılmak istenmesi ihtimaline karşı yapıldığını belirterek, “Cumhuriyet Halk Partisi grubunda bilinen ayrışmanın ötesinde bir ayrışmanın olmadığının görülmesi çok önemli” ifadelerini kullandı.

“HEM SEÇİLMİŞ GENEL BAŞKANIM HEM SEÇİLMİŞ GRUP BAŞKANIYIM”

Salı günü yapılacak grup toplantısında kürsüye kimin çıkacağı sorulan Özel, kendisinin hem CHP’nin seçilmiş genel başkanı hem de yeniden seçilmiş grup başkanı olduğunu vurguladı.

Özel, CHP Grup Başkanı’nın Meclis Grubu’nu toplantıya çağırma ve toplantıya başkanlık etme yetkisine sahip olduğunu belirterek, grup toplantılarını kendisinin yapacağını söyledi.

“Kurultayımız yapılana kadar grup başkanı olarak, kurultayımız yapıldıktan sonra da yeniden genel başkan ve grup başkanı olarak haftalık grup toplantılarımızı elbette ben yapacağım” dedi.

“TANIMADIĞIMIZ BİR KARARLA UZLAŞACAK HALİMİZ YOK”

Özel, kamuoyunda yer alan “uzlaştılar, biri genel başkan olacak, biri grup başkanı olacak” yorumlarına da yanıt verdi.

CHP lideri, “Böyle bir uzlaşı yok. Çünkü biz zaten bu butlan kararını tanımadığımız için tanımadığımız bir kararla uzlaşacak halimiz yok” ifadelerini kullandı.

Özel, buna karşın CHP’nin en kısa sürede kurultaya götürülmesi konusunda ortak bir beklenti olduğunu söyledi.

“SON ANKETTE OY ORANIMIZ YÜZDE 35'E DAYANDI”

Özel, CHP’de yaşanan tartışmanın sona ermesi için kurultay çağrısını yineledi.

CHP lideri, “Herkesin istediği ve beklediği bir tek şey var. O da kurultayın tüzüğümüzde öngörülen en kısa sürede, bu da 40 gün gibi bir süredir, toplanmasıdır” dedi.

Partinin bu tartışmalardan çıkıp iktidar yürüyüşünü sürdürmesi gerektiğini belirten Özel, Panorama TR’nin son anketinde CHP’nin oy oranının yüzde 34,8’e ulaştığını söyledi.

Özel, “Yüzde 25’lik cam tavanı kırdık. Yüzde 35’lik camı taban yapıp yüzde 40’ı aşmanın telaşı içindeyken bu türbülanslar geldi” ifadelerini kullandı.

“EN UYGUN ZAMAN, EN KISA ZAMANDIR”

Kemal Kılıçdaroğlu ile yaptığı telefon görüşmesine de değinen Özel, Kılıçdaroğlu’nun “en uygun zamanda kurultay” ifadesini kullandığını hatırlattı.

Özel, “Ben de en uygun zamanın en kısa zaman olduğu görüşümü ifade ettim” dedi.

CHP lideri, parti meclisi ve il başkanlarının görüşlerinin alınacağını, ardından teknik düzeyde görevlendirme yapılabileceğini belirterek, “Partiyi sağ salim, ayrışmadan, bölünmeden, tartışmadan 40 gün içinde ya da bayramdan sonraki ilk mesaiyi takip eden 40 gün içinde nasıl yapacaksak kurultaya götürürüz. Ve artık bu kabus biter” diye konuştu.

“KILIÇDAROĞLU İLE YÜZ YÜZE GÖRÜŞÜRÜM AMA ÖNCE KURULTAY KARARI”

Karar'ın haberine göre, Kılıçdaroğlu ile yüz yüze görüşüp görüşmeyeceği sorulan Özel, daha önce kendisiyle birçok kez görüştüğünü ve bundan sonra da görüşebileceğini söyledi.

Ancak bunun için önce kurultay kararının ilan edilmesi gerektiğini belirten Özel, “40 gün sonraki kurultay kararını, gazete ilanını okumam lazım. Ondan sonra elbette önceki genel başkanımızla yüz yüze de görüşürüz, oturur sohbet de ederiz” dedi.

“CHP’YE AHLAKSIZLIK YAPILIYOR”

Kılıçdaroğlu’nun “CHP ahlaki eleştiriler alıyor” yönündeki sözleri de Özel’e soruldu.

Özel, CHP’ye yönelik haksız ve “gayri ahlaki” operasyonlar yürütüldüğünü belirterek, “CHP’ye ahlaksızlık yapılıyor, doğru. Ama bize karşı yürütülen bu gayri ahlaki operasyonları kıymetlendiren bir söylemi ben kıymetlendirmem” dedi.

Tutuklu belediye başkanları ve Ekrem İmamoğlu üzerinden yürütülen suçlamalara değinen Özel, “Ekrem Başkan’dan başlayıp en son yapılan haksız tutukluluğa kadar kime gayri ahlaki suçlama yöneltiliyorsa onlar bizim evladımız” ifadelerini kullandı.

Özel, “Yapmaz bizim evladımız. Ben onu evlatlıktan reddetmem. Ne geçici, ne kalıcı” dedi.

“BİZİ DELEGEMİZDEN BAŞKA KİMSE KALDIRAMAZ”

Genel Merkez’i terk etmeme kararına ilişkin soruya da yanıt veren Özel, CHP Genel Merkezi’nde kalmaya devam edeceklerini söyledi.

Özel, “Delegemiz bizi layık gördüğü makamdan uzaklaştırmadıkça ya da görev süremiz dolup da bir başkasını oraya layık görmedikçe delegemizin otur dediği yerde otururuz ve bizi onlardan başka kimse kaldıramaz” dedi.

• Devlet Bahçeli: Kılıçdaroğlu, ortak formül oluşturmak için genel başkanlıktan feragat ettiğini belirtmeli.
• Müsavat Dervişoğlu: Butlan kararının kendisi mutlak butlandır. Tüm siyasi partiler için tehdit oluşturmaktadır.
• Tülay Hatimoğulları: Hukuk, siyasi alanı düzenlemenin ve muhalefeti şekillendirmenin aparatı yapılamaz.
• Ahmet Davutoğlu: Yargının siyaseti dizayn çabası olduğu açık. Karar seçim güvenliğinde kaos yaratacaktır.
• Ali Babacan: Yargı, siyaseti dizayn etme aracı haline getirilemez. Sandık iradesine saygı elzemdir.
• Mahmut Arıkan: Partilerin geleceğine mahkemelerle değil millet iradesiyle sandıkta karar verilir.
• Fatih Erbakan: Oyları eriyen Cumhur İttifakı, seçimi kazanmak için siyasi mühendislik peşinde.
• Ümit Özdağ: Siyasete bu şekilde müdahale etmek, demokratik hukuk devletinde kabul edilemez.
• Yavuz Ağıralioğlu: Sandık yok sayılmıştır. Hukuka, ekonomiye ve itibarımıza ağır sonuçları olacak.

‘BUTLAN’A KARŞI SİYASET İTTİFAKTA

Karar'ın manşetinde yer alan habere göre, CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’nda şaibe olduğu iddiasıyla açılan davada ilk derece mahkemesinin ret kararına yapılan itirazı inceleyen Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, kurultay ve İstanbul İl Kongresi yönünden ‘mutlak butlan’ kararı verdi. Karara göre, CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihlerinde yapılan 38. Olağan Seçimli Kurultayı ile 8 Ekim 2023 tarihli İstanbul İl Kongresi’nin, parti içi demokrasi, eşitlik ve serbest irade ilkelerine aykırı şekilde gerçekleştiği kanaatine varıldı. Mahkeme, Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin daha önce verdiği kararın kaldırılmasına hükmetti. Karar metninde, CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihli 38. Olağan Seçimli Kurultayı’nın “mutlak butlan”, yani kesin hükümsüzlük nedeniyle malul olduğunun tespitine ve yapıldığı tarihten itibaren iptaline karar verildi. Mahkeme, bu kurultayın iptal edilmesi nedeniyle, kurultaydan sonra yapılan tüm olağan ve olağanüstü kurultayların ve bu kurultaylarda alınan kararların da iptaline hükmetti.

KILIÇDAROĞLU GÖREVE GETİRİLDİ

Kararın en kritik bölümlerinden biri, CHP’nin 4-5 Kasım 2023 tarihli kurultaydan önceki duruma döndürülmesi oldu. Mahkeme, kurultay tarihinde önceki genel başkan Kemal Kılıçdaroğlu ve o dönem görevde bulunan parti organlarının görevlerine aynen devam etmelerine karar verdi. Bu karar, CHP’de genel başkanlık ve parti yönetimi açısından yeni bir siyasi ve hukuki süreci başlatacak nitelikte. Karar yalnızca CHP’nin büyük kurultayıyla sınırlı kalmadı. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi, 8 Ekim 2023 tarihinde yapılan CHP İstanbul İl Kongresi’nin de mutlak butlan nedeniyle sakat olduğunun tespitine ve yapıldığı tarihten itibaren iptaline karar verdi. Mahkeme, İstanbul İl Kongresi’nden önceki duruma dönülmesine; kongre tarihinden önceki il başkanı ve parti il organlarının görevlerine devam etmelerine hükmetti.

MUHALEFET AYNI DİLLE TEPKİ GÖSTERDİ

Butlan kararına muhalefet liderleri aynı sertlikte tepki gösterdi. İYİ Parti lideri Dervişoğlu “Alınan butlan kararının, kendisi mutlak butlandır” dedi. Gelecek Partisi lideri Davutoğlu, kararın “hukuki bir sonuçtan çok siyaseti dizayn etme çabası” olduğunu savundu. DEVA Partisi lideri Babacan ise “Yargı, siyaseti dizayn etmenin aracı haline getirilemez” açıklamasını yaptı. DEM Parti Eş Genel Başkanları Tuncer Bakırhan ile Tülay Hatimoğlulları, Anahtar Parti Lideri Yavuz Ağıralioğlu, Zafer Partrisi Lideri Ümit Özdağ da yaşananların yargı eliyle siyaseti dizayn etmek olduğunu söyledi. Partilerin kim tarafından idare ve yönetileceğine mahkemeler değil milletin karar vereceğini vurguladı.

YARGIYLA SİYASET DİZAYN EDİLEMEZ

‘Butlan’a sert tepki gösteren Davutoğlu ‘Hukuki bir sonuçtan çok siyaseti dizayn etme çabası’ derken Babacan ‘Yargı, siyaseti dizayn etmenin aracı haline getirilemez’ vurgusu yaptı. Arıkan ise ‘Partilerin geleceğine ‘mahkeme salonlarında’ değil ‘millet iradesiyle’ sandıkta karar verilir’ dedi.

Gelecek Partisi Lideri Davutoğlu, CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’nın iptaline ilişkin mutlak butlan kararının, hukuki bir sonuç olmadığını söyledi: “Alınan mutlak butlan kararının işleyiş süreci ve zamanlaması açısından hukuki bir sonuçtan çok siyaseti dizayn etme çabası olduğu açıktır. Tam yetkili olan YSK kararını verdikten sonra yapılan işlemlerin geçerliliği tartışılmaya başlanırsa bundan sonra yapılacak seçim ve kongrelerin güvenliği de tartışmalı hale gelir. Siyasi kültürümüzün ve demokratik süreçlerimizin siyasi ahlak temelinde yeniden yapılandırılması zorunludur.”

DEVA Partisi Lideri Babacan da paylaşımında kararı eleştirdi: “DEVA Partisi olarak ilkesel tutumumuz açıktır: Siyasi partileri kimlerin yöneteceği mahkeme kararlarıyla değil; üyelerin, delegelerin ve seçmenin iradesiyle belirlenir. Yargı, siyaseti dizayn etmenin aracı haline getirilemez. Türkiye’nin ihtiyacı hukuki güvenlik, demokratik rekabet ve sandık iradesine saygıdır. Hukukta öngörülebilirlik yoksa ülke zarar görür.”

Saadet Partisi Lideri Arıkan ise paylaşımında ‘Partilerin geleceği mahkeme salonlarında belirlenmez’ diyerek şunları söyledi: “Türkiye siyasi tarihinde, siyaseti ve siyasi partilerin geleceğini her zaman ‘milletin vicdanı’ ve ‘iradesi’ belirlemiştir. Yargı eliyle siyasi partilerin güvencesiz hale getirilmesi, demokrasimiz açısından onarılamaz yaralar açacaktır. Partilerin geleceğine ‘mahkeme salonlarında’ değil ‘millet iradesiyle’ sandıkta karar verilir. Söz de karar da mühür de milletindir.”

MİLYONLARIN İRADESİ YOK SAYILDI

DEM Parti Eş Genel Başkanları Tuncer Bakırhan ve Tülay Hatimoğulları, sosyal medya hesaplarından yaptıkları paylaşımlarda Ankara Bölge Adliye Mahkemesi’nin CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’nı iptal kararına tepki gösterdi. Bakırhan, kararın milyonlarca seçmenin demokratik iradesi ve siyasi tercihinin ‘yargı eliyle yok sayma girişimi” olarak nitelendirerek, kararın yalnızca CHP’ye değil, Türkiye’nin demokratik geleceğine yönelik bir müdahale olduğunu vurguladı. “Demokrasi yargı kararlarıyla değil, halkın iradesiyle ayakta durur” dedi. Eş Genel Başkanı Tülay Hatimoğulları ise “Biz demokratik siyasetin, halk iradesinin ve hukuk devletinin tarafıyız. Seçilmişlerin, delegelerin, üyelerin ve seçmenlerin iradesi yargı eliyle askıya alınamaz” ifadesini kulandı. DEM Parti’nin kurumsal açıklamasında ise “Geçmişte olduğu gibi bugün de demokrasi ve hukuktan yanayız. Onlarca yıllık mücadelemizin temel ve ilkesel düsturu, demokratik siyasete dönük saldırılara karşı halk iradesinin yanında olmaktır” vurgusu yapıldı.

BİZE GÖRE KARARIN KENDİSİ SAKAT

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, istinafın CHP’nin 38. Olağan Kurultayı hakkında verdiği mutlak butlan kararına tepki gösterdi. “Millet iradesine karşı yapılan demokrasi dışı her türlü müdahaleye sonuna kadar karşıyız” dedi. Dervişoğlu, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada “Millet iradesine karşı yapılan demokrasi dışı her türlü müdahaleye sonuna kadar karşıyız. Bizim gözümüzde; alınan butlan kararının, kendisi mutlak butlandır” ifadelerini kullandı. Dervişoğlu daha sonra Parti Genel Merkezi’nde CHP kurultayının iptaline ilişkin kararı değerlendirmek üzere İYİ Parti Başkanlık Divanı olağanüstü topladı.

İKTİDAR SEÇİMİ KAZANMAK İÇİN SİYASİ MÜHENDİSLİK PEŞİNDE

Yeniden Refah Partisi Genel Başkanı Fatih Erbakan, butlan kararı sonrası yaptığı sosyal medya paylaşımında “Siyasetin yargı kararlarıyla dizayn edilmesini doğru bulmuyoruz. Demokrasilerde çözüm ve karar mercii, mahkemeler değil millettir. Siyasi belirsizlikten çıkış, ancak seçimle mümkündür; geciktirmeyin, sandığı getirin, nihai kararı millet versin” dedi ve ekledi: “Cumhur İttifakı’nın oyları eriyor. Karşımızda daha önce de defalarca yendiğimiz ve anketlerde de gene bize karşı kazanma ihtimali pek de olmayan Sayın Kılıçdaroğlu’nu karşımızda görelim şeklinde mecburen bir siyasi mühendislik yapmaya yöneliyorlar.”

BU KARARIN AĞIR SONUÇLARI OLACAK

Anahtar Parti Genel Başkanı Yavuz Ağıralioğlu, CHP’nin 38. Olağan Kurultayı’nın iptal kararına tepki göstererek “Verilen bu mutlak butlan kararıyla Yüksek Seçim Kurulu, sandık; dolayısıyla demokrasi yok sayılmıştır” dedi. Ağıralioğlu sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı: “Verilen bu mutlak butlan kararıyla Yüksek Seçim Kurulu, sandık; dolayısıyla demokrasi yok sayılmıştır. Verilen bu kararın demokrasimize, hukuk sistemimize, ülke ekonomimize ve uluslararası itibarımıza ağır sonuçları olacaktır. Anahtar Parti olarak her zaman adaletin, demokrasinin, millet iradesinin ve devletin kurumsal varlığının yanında olduğumuzu ifade ederek, kararı doğru bulmadığımızı Türk milletine saygıyla arz ederiz.”

ÜLKE AĞIR BİR KRİZDEN GEÇİYOR

Zafer Partisi Genel Başkanı Ümit Özdağ, CHP kurultayına ilişkin istinaf kararının ardından CHP Genel Merkezi’ne gelerek Genel Başkan Özgür Özel ile görüştü. Görüşme sonrası açıklama yapan Özdağ “Demokrasinin ağır bir krizden geçtiğini görüyorduk. Bugün bu kriz zirveye çıktı” dedi. Özdağ şu ifadeleri kullandı: “‘Bütün siyasi partiler kapatalım, bir tek parti seçime girsin’ atmosferi adeta oluşturulmaya çalışılıyor. Türkiye’nin önüne bir çıkış stratejisi koyamayan, bir seçim stratejisi oluşturamayan iktidarın şimdi hukuku kullanarak muhalefeti tasfiye etmek için ardı ardına operasyonlar geliştirdiğini görüyoruz. Aday olanlar tutuklanıyorlar. Siyasi partiler bölünmeye çalışılıyor, kapatılmaya çalışılıyorlar, baskı altına alınmaya çalışılıyor.” Özdağ Türkiye’nin bir Kuzey Kore bir Rusya olmadığını da belirtip halkın bunu asla kabul etmeyeceğini ifade etti.

AVRUPA PARLAMENTOSU: TÜRKİYE KARANLIK BİR DÖNEME GİRDİ AB BUNA SESSİZ KALAMAZ

Avrupa Parlamentosu Türkiye Raportörü Nacho Sánchez Amor, CHP’nin 38. Olağan Kurultayı hakkında verilen mutlak butlan kararına sert tepki gösterdi. Kararı ‘ana muhalefet partisini ortadan kaldırmaya yönelik iyi hazırlanmış bir plan’ olarak nitelendirerek “AB artık kör ve sessiz kalamaz” dedi. Amor, kararın yalnızca bir mahkeme kararı olarak görülemeyeceğini belirterek, bunun ana muhalefet partisini etkisizleştirmeye dönük planlı bir adım olduğunu savundu. Paylaşımında “CHP kongresi hakkında verilen mutlak butlan kararıyla Türkiye’de karanlık bir döneme giriyoruz. Bu, ana muhalefet partisini ortadan kaldırmak için iyi hazırlanmış bir plandır” ifadelerini kullandı. Amor, Avrupa Birliği’ne de açık çağrıda bulundu: “AB artık kör ya da sessiz kalamaz.” İspanya Başbakanı Sanchez’in başkanlığını yürüttüğü Sosyalist Enternasyonal, CHP kurultayına yönelik verilen ‘mutlak butlan’ kararına sert tepki gösterdi. Yapılan resmi açıklamada, kararın tamamen hukuka aykırı olduğu belirtilerek “Bu karar Türkiye’nin demokratik sistemine indirilmiş bir darbedir” ifadesi kullanıldı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Londra’daki yatırımcı temaslarının hemen ardından Finansal İstikrar Komitesi’ni topladığına dikkat çekilen haberde, ekonomi yönetiminin piyasalardaki türbülansı sınırlamaya çalıştığı aktarıldı. Financial Times’a göre, karar sonrası yaşanan satış dalgası, rezerv kullanımı ve sermaye çıkışı endişeleri, Türkiye’nin dezenflasyon programı ve yatırımcı güveni açısından yeni bir sınav yarattı.

Haberde, kararın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iktidar üzerindeki kontrolünü güçlendirebileceği, ancak aynı zamanda piyasalarda panik yarattığı ve Türkiye’de demokratik gerileme endişelerini artırdığı belirtildi.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in Londra’daki yatırımcı temaslarının hemen ardından üst düzey ekonomi yetkililerini topladığı aktarılan haberde, Finansal İstikrar Komitesi’nin piyasadaki türbülansı sınırlamaya dönük adımları değerlendirdiği kaydedildi.

“MAKRO FİNANSAL İSTİKRAR İÇİN KOORDİNELİ ADIMLAR ATILACAK”

Financial Times’ın aktardığına göre, Finansal İstikrar Komitesi toplantısının ardından yapılan açıklamada, hükümetin “makro finansal istikrarı korumak” ve “dezenflasyon sürecinin kesintisiz devamını sağlamak” için gerekli ve koordineli adımları atacağı bildirildi.

Ancak açıklamada hangi somut tedbirlerin uygulanacağına ilişkin ayrıntı verilmedi.

KARAR PİYASALARI SARSTI

Haberde, Ankara’daki mahkeme kararının CHP Genel Başkanı Özgür Özel’i görevden aldığı ve eski CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun göreve dönüşünün önünü açtığı belirtildi.

Financial Times, Kılıçdaroğlu’nu parti içinde tartışmalı ve bölücü bir figür olarak nitelendirirken, kararın ana muhalefet partisini zayıflatabileceğini yazdı.

Analistlere göre bu gelişme, Erdoğan’ın 23 yıllık iktidarını sürdürmesinin önündeki siyasi engelleri azaltabilir ve erken seçim ihtimalini artırabilir.

BORSADA SERT DÜŞÜŞ, LİRAYA DÖVİZ DESTEĞİ

Kararın ardından Türkiye piyasalarında sert satış yaşandığı belirtildi. Financial Times, Türk hisselerinin perşembe günü öğleden sonra hızlı satışlarla yüzde 6’dan fazla değer kaybettiğini aktardı.

Döviz piyasasında ise Reuters ve Bloomberg’e dayandırılan bilgilere göre kamu bankalarının lirayı desteklemek için 8 milyar dolara kadar döviz satışı yaptığı belirtildi.

Bu tablo, geçen yıl İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması sonrası yaşanan piyasa türbülansıyla karşılaştırıldı. O dönemde Merkez Bankası’nın lirayı desteklemek için 50 milyar dolar harcadığı ve faiz artışına gitmek zorunda kaldığı hatırlatıldı.

CUMA GÜNÜ PİYASALAR DAHA SAKİNDİ

Habere göre piyasalar cuma günü daha sakin seyretti. Sabah işlemlerinde Türk hisseleri yüzde 1,5 yükselirken, lira dolar karşısında yüzde 0,4 değer kaybederek 45,7 seviyesine geriledi.

Financial Times, Türkiye piyasalarının gelecek hafta bayram tatili nedeniyle salı öğleden sonra kapanacağını, pazartesi günü ise Londra’da banka tatili olması nedeniyle offshore TL işlemlerinin de sınırlı kalacağını belirtti.

CEVDET YILMAZ: GÜNLÜK GELİŞMELERİN ETKİSİ GEÇİCİDİR

Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın İstanbul’da düzenlenen yatırım konferansında yaptığı açıklamalara da yer verilen haberde, Yılmaz’ın ekonomide olağan işleyiş mesajı vermeye çalıştığı aktarıldı.

Yılmaz, “Türkiye ekonomisi büyümeye devam edecek” derken, “Günlük gelişmelerin etkileri geçicidir” ifadelerini kullandı.

“TÜRKİYE SİYASİ ŞOKLARA KARŞI DAHA KIRILGAN”

Financial Times, Türkiye ekonomisinin İran savaşı nedeniyle de baskı altında olduğunu yazdı. Türkiye’nin enerji ihtiyacının yaklaşık dörtte üçünü ithal ettiğine dikkat çekilen haberde, savaşın enerji piyasalarına etkisinin Türkiye için ek risk yarattığı belirtildi.

Haberde, mart ayında döviz rezervlerinde 43 milyar dolarlık rekor düşüş yaşandığı, cari açığın genişlediği ve bunun finansman açığı riskini artırdığı ifade edildi. Enflasyonun ise yüzde 33 seviyesinde seyrettiği aktarıldı.

Capital Economics kıdemli ekonomisti Liam Peach, “Türkiye bugün olumsuz bir siyasi şoka karşı çok daha kırılgan” değerlendirmesinde bulundu.

ÖZEL: “HİÇBİR YERE GİTMİYORUZ”

Financial Times, CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in karar sonrası yaptığı açıklamaya da yer verdi.

Özel’in görevden alınma girişimine direneceğini söylediği, CHP yönetiminin parti genel merkezinde kalacağını açıkladığı aktarıldı. Özel’in X hesabından yaptığı “Binada kalacağım. Hiçbir yere gitmiyoruz” mesajı da haberde yer aldı.

CHP’nin karara karşı iki hafta içinde Yargıtay’a başvurma hakkı olduğu belirtilirken, ilk alt mahkeme başvurusunun cuma günü reddedildiği kaydedildi.

JPMORGAN: REZERV KAYIPLARI YENİDEN BAŞLAYABİLİR

Haberde, siyasi belirsizlik ve küresel koşullar nedeniyle Türkiye’den sermaye çıkışının sürebileceği uyarısına da yer verildi.

JPMorgan ekonomistleri, cuma günü yayımladıkları notta, artan siyasi riskler ve zorlaşan dış koşullar nedeniyle sermaye çıkışlarının devam etmesi halinde döviz rezervi kayıplarının yeniden başlayabileceğini öngördü.

Banka ekonomistleri, Türkiye’de yerel varlıklardaki yabancı pozisyonunun büyük ölçüde azalmış olmasına rağmen, yabancıların TL mevduat, tahvil ve hisse senedi dahil toplam yerel varlıklarının hâlâ 63 milyar dolar seviyesinde olduğunu hesapladı. Bu tutarın Merkez Bankası’nın net rezervlerinden yüksek olduğuna dikkat çekildi.

NET REZERV 37 MİLYAR DOLAR

Financial Times, Türkiye’nin 15 Mayıs haftasında brüt döviz rezervlerinin 167 milyar dolar olduğunu, swap hariç net rezervlerin ise 37 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu yazdı.

Merkez Bankası bilançosunun gecikmeli yayımlandığı hatırlatılan haberde, son döviz müdahalelerinin etkisinin resmi verilere en erken gelecek hafta yansıyacağı belirtildi.

YATIRIMCI GÜVENİ İÇİN KRİTİK DÖNEM

Financial Times’a göre, CHP kararının ardından Türkiye’nin yatırımcı güvenini koruma çabası daha zor bir döneme girdi.

Haberde, ekonomi yönetiminin dezenflasyon programını sürdürme mesajı vermesine rağmen, siyasi belirsizlik, rezerv kullanımı, sermaye çıkışı riski ve enerji fiyatları nedeniyle Türkiye piyasalarının önümüzdeki dönemde yakından izleneceği vurgulandı.

Kaynak: Karar / Muhabir Berfu Kargı

MAHKEME KARARINI ADALET BAKANI AÇIKLADI

HP Kurultayına yönelik itirazlar Yüksek Seçim Kurulu tarafından reddedilerek kurultayın geçerli olduğuna hükmedilmişti. Buna rağmen açılan davaya bakan ilk derece mahkemesi de “dava konusuz kaldı” hükmünde bulunmuştu. Ancak istinaf mahkemesi mutlak butlan kararı verdi. Mahkeme kararının Adalet Bakanı Gürlek tarafından canlı yayında açıklanması da dikkat çekti. CHP yönetimi ise Ankara’daki Genel Merkez binasını terk etmeyeceklerini açıkladı.

CHP KURULTAYI İÇİN MUTLAK BUTLAN KARARI

Karar'ın haberine göre, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi; CHP’nin 38. Olağan Kurultayı ile 21. Olağanüstü Kurultayı hakkında ‘mutlak butlan’a hükmetti. Ayrıca Kemal Kılıçdaroğlu ile önceki parti organlarının görevlerine devam etmesine karar verdi. Özgür Özel ve mevcut parti yönetimini, tedbiren görevden uzaklaştırdı.

Ana muhalefet partisi CHP’nin 38. Olağan Kurultayı, 4-5 Kasım 2023’te düzenlendi. Genel başkanlık yarışını Kemal Kılıçdaroğlu’na karşı Özgür Özel kazandı. Eski Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş ile bazı delegeler, kurultayın iptali ve yetkili kurulların görevden uzaklaştırılması talebiyle davalar açtı. 6 Nisan 2025’te, kayyum ihtimalinin önüne geçek amacıyla 21. Olağanüstü Kurultay yapıldı. Özel, tekrar genel başkan seçildi. Açılan davalar ise, Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde birleştirildi. 30 Haziran’daki duruşmanın ardından bir sonraki duruşma tarihi 15 Eylül olarak belirlendi. Bu süreçte hukuk davası dışında bir de ceza davası açıldı.

HAPİS İSTENMİŞTİ

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı kurultayda usulsüzlük yapıldığı iddialarıyla ilgili bir soruşturma başlattı ve hazırlanan iddianame 3 Haziran’da kabul edildi. İddianamede, CHP’nin Cumhurbaşkanı adayı Ekrem İmamoğlu dahil 12 şüpheli hakkında “oylamaya hile karıştırma” suçundan bir yıldan üçer yıla kadar hapis cezası istendi. Eski CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu mağdur, Lütfü Savaş müşteki sıfatıyla yer aldı. Kılıçdaroğlu bu dava kapsamında ifade vermeye gitmedi ve bunu “Partimi adliyede tartıştırmam” sözleriyle açıkladı. Ancak önceki gün video yayımlayarak CHP yönetimine ‘arınma’ çağrısını tekrarladı. Sözleri partide yeni bir tartışmanın fitilini ateşlerken dün öğleden sonra Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 36. Hukuk Dairesi’nin kararı gündeme bomba gibi düştü. Ankara 42. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 24 Ekim 2025 tarihli “davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına” dair hükmünü kaldıran Daire, söz konusu her iki kurultayın da iptaline hükmetti.

Kararda, 38. Olağan Kurultay’ın mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) nedeniyle sakatlandığı belirtildi. Mahkeme ayrıca, kurultay sonrası yapılan tüm olağan ve olağanüstü kurultayların, alınan kararların iptaline, Kemal Kılıçdaroğlu ile önceki parti organlarının görevlerine karar kesinleşinceye kadar devam etmesine karar verdi. 8 Ekim 2023 tarihli CHP İstanbul İl Kongresi için de “kanunun emredici hükümlerine aykırı olması nedeniyle mutlak butlan (kesin hükümsüzlük) ile malul” denildi. Kongre öncesi il başkanı ve il organlarının görevlerini sürdürmesi kararlaştırıldı. Özgür Özel ve mevcut parti yönetimi, tedbiren görevden uzaklaştırıldı.

LÜTFÜ SAVAŞ’A RET

Yerel mahkemenin ‘konusuz kaldı’ hükmünü; Hatip Karaaslan, Levent Çelik, Kamile Bahar Önal ve Yılmaz Özkanat isimli delegeler istinafa taşımıştı. Öte yandan mahkeme, eski Hatay Büyükşehir Belediye Başkanı Lütfü Savaş ile Yılmaz Özkanat yönünden aktif husumet ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle yapılan istinaf başvurularını esastan reddetti. Tedbir kararı, gereğinin yapılması için Yüksek Seçim Kurulu’na, Ankara İl Seçim Kurulu’na, Çankaya 4. İlçe Seçim Kurulu’na ve Ankara Valiliğine gönderilecek. Daire, 2 hafta içinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere verdiği kararı oy birliğiyle aldı.

ÖZEL’DEN VİDEOLU PAYLAŞIM

CHP yönetimi, Ankara’daki Genel Merkez binasını terk etmeyeceklerini duyurdu. Özel de sosyal medya hesabından video paylaşarak, partililere seslendi: “Ben size iktidara gül bahçesinden geçerek gitmeyi vadetmiyorum. Ben size acıya katlanmayı ama teslim olmamayı vadediyorum. Ben size onur, haysiyet, cesaret ve mücadele vadediyorum.”

İLK AÇIKLAMA ADALET BAKANI GÜRLEK’TEN

Adalet Bakanı Akın Gürlek, ‘mutlak butlan’ kararını canlı yayında açıkladı. İlk değerlendirmesi ise “Demokratik bir karar alındı. Temyiz yolu açık. Herkesin sürece saygı göstermesi büyük önem taşıyacaktır. İrade milletindir, delegenindir, üyelerindir” şeklinde oldu. Türk Dil Kurumu’na göre butlan, Arapça kökenli bir sözcük ve ‘geçersizlik’ anlamına geliyor. Hukukta, hukuki işlemlerdeki geçersizlik türlerinden biri şeklinde tanımlanıyor. BBC Türkçe’ye konuşan avukat, Prof. Dr. Umut Yeniocak “Mutlak butlanın karşılığı, kesin hükümsüzlük. Zaten yeni kanunda da bu kavram tercih ediliyor. CHP kurultayında ‘mutlak butlan var’ demek; genel kurul yapılmış ama geçerlilik şartlarında eksiklik olduğu için geçersiz olması demek” ifadelerini kullandı.

Rapora göre toplam doğurganlık hızı, yani bir kadının doğurgan olduğu dönem boyunca doğurabileceği ortalama çocuk sayısı, 2025 yılında 1,42 çocuk olarak hesaplandı. Türkiye’de toplam doğurganlık hızı 2001 yılında 2,38 seviyesindeyken, özellikle 2014’ten sonra kesintisiz düşüş gösterdi. Doğurganlık hızı son dokuz yıldır nüfusun yenilenme seviyesi olarak kabul edilen 2,10’un altında kalmaya devam etti.

ŞANLIURFA İLK SIRADA, BARTIN SON SIRADA

İller bazında bakıldığında toplam doğurganlık hızının en yüksek olduğu il 3,15 çocuk ile Şanlıurfa oldu. Şanlıurfa’yı 2,53 çocuk ile Şırnak, 2,23 çocuk ile Mardin izledi.

Toplam doğurganlık hızının en düşük olduğu il ise 1,09 çocuk ile Bartın olarak kayıtlara geçti. Bartın’ın ardından İzmir 1,10 çocuk, Eskişehir, Ankara ve Zonguldak ise 1,11 çocuk ile sıralandı.

Verilere göre, toplam doğurganlık hızının nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,10’un altında kaldığı il sayısı 2017 yılında 57 iken, 2025 yılında 76’ya yükseldi. Aynı dönemde toplam doğurganlık hızının 1,50’nin altında kaldığı il sayısı 4’ten 59’a çıktı. 3 çocuk ve üzeri doğurganlık hızına sahip il sayısı ise 2017’de 10 iken 2025 yılında yalnızca Şanlıurfa olarak kaldı.

TÜRKİYE, AB ORTALAMASININ ÜZERİNDE KALDI

Karar'ın haberine göre, TÜİK’in Eurostat verileriyle yaptığı karşılaştırmaya göre Avrupa Birliği üyesi 27 ülkenin toplam doğurganlık hızı ortalaması 1,34 çocuk oldu. 2024 verilerine göre en yüksek doğurganlık hızına sahip ülke 1,72 çocuk ile Bulgaristan olurken, en düşük oran 1,01 çocuk ile Malta’da görüldü. Türkiye ise 2025 yılı itibarıyla 1,42 çocukluk toplam doğurganlık hızıyla AB ülkeleri arasında 11’inci sırada yer aldı.

EĞİTİM DÜZEYİ YÜKSELDİKÇE DOĞURGANLIK DÜŞTÜ

Annenin eğitim durumuna göre incelenen verilerde, doğurganlık hızının eğitim seviyesi yükseldikçe gerilediği görüldü. 2025 yılında en yüksek toplam doğurganlık hızı 2,51 çocuk ile ilkokul mezunu annelerde gerçekleşirken, en düşük oran 1,24 çocuk ile yükseköğretim mezunu annelerde kaydedildi.

Kent-kır ayrımında ise kır olarak sınıflandırılan yerlerde toplam doğurganlık hızı 1,75 çocuk olurken, orta yoğun kentlerde 1,53, yoğun kentlerde ise 1,33 çocuk olarak hesaplandı.

KABA DOĞUM HIZI YARIYA DÜŞTÜ

Bin nüfus başına düşen canlı doğum sayısını ifade eden kaba doğum hızı da gerilemesini sürdürdü. 2001 yılında binde 20,3 olan kaba doğum hızı, 2025 yılında binde 10,4’e düştü.

Yaşa göre doğurganlık hızında da dikkat çekici değişim yaşandı. 2001 yılında en yüksek doğurganlık hızı 20-24 yaş grubunda görülürken, 2025 yılında en yüksek hız binde 96 ile 25-29 yaş grubuna kaydı. TÜİK, bu değişimin doğurganlığın daha ileri yaşlarda gerçekleştiğini gösterdiğini belirtti.

15-19 yaş grubundaki doğumları ifade eden adölesan doğurganlık hızı ise 2001 yılında binde 49 iken 2025 yılında binde 9’a kadar geriledi.

İLK DOĞUMDAKİ ANNE YAŞI YÜKSELDİ

TÜİK verilerine göre annelerin ortalama yaşı da yükselmeye devam etti. Doğum yapan annelerin ortalama yaşı 2001 yılında 26,7 iken 2025 yılında 29,4’e çıktı. İlk doğumunu yapan annelerin ortalama yaşı ise 27,5 olarak hesaplandı.

İlk doğumdaki ortalama anne yaşının en yüksek olduğu il 29 yaş ile Artvin oldu. İstanbul ve Tunceli 28,9 yaş ile Artvin’i takip etti. İlk doğumdaki ortalama anne yaşının en düşük olduğu il ise 24,4 yaş ile Şanlıurfa olarak kaydedildi.

DOĞUMLARIN YÜZDE 42,8’İ İLK ÇOCUK

Raporda doğum sıralarına ilişkin veriler de yer aldı. Buna göre 2025 yılında doğumların yüzde 42,8’i annenin ilk doğumu olarak gerçekleşti. İkinci doğumların oranı yüzde 30,5, üçüncü doğumların oranı yüzde 15,5, dördüncü ve üzeri doğumların oranı ise yüzde 10,8 oldu.

Çoğul doğum sayısı ise 29 bin 60 olarak kayıtlara geçti. Doğumların yüzde 3,3’ü çoğul doğum olarak gerçekleşirken, bunların büyük bölümünü ikiz doğumlar oluşturdu.

Yasalaşan teklifle üretim ve ihracatı desteklemek amacıyla kurumlar vergisi oranlarında indirime gidildi. İmal ettikleri malları doğrudan ihraç eden kurumların ihracat kazançlarına uygulanacak kurumlar vergisi oranı yüzde 9’a indirilecek. Diğer ihracatçı kurumlarda ise bu oran yüzde 14 olarak uygulanacak.

SGK ve kamu borçlarında taksit süresi 72 aya çıkıyor
Kanunla, Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’da da değişiklik yapıldı.

Buna göre, kamu borcunun vadesinde ödenmesi, haciz uygulanması ya da haczedilen malların paraya çevrilmesi borçluyu çok zor duruma düşürecekse, borçlunun yazılı başvurusu ve teminat göstermesi şartıyla kamu alacağı 72 aya kadar taksitlendirilebilecek.

Daha önce 36 ay olan taksit süresinin 72 aya çıkarılmasıyla, özellikle SGK borcu bulunan işletmeler için daha uzun vadeli ödeme imkânı sağlanacak.

İSTANBUL FİNANS MERKEZİ’NE YÜZDE 100 VERGİ AVANTAJI

Düzenlemeyle Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu’na “Nitelikli Hizmet Merkezi” tanımı eklendi.

En az üç farklı ülkede faaliyet gösteren, yıllık hasılatının en az yüzde 80’ini yurt dışındaki ilişkili şirketlerden elde eden sermaye şirketleri bu kapsamda değerlendirilecek.

Bu merkezlerde çalışan personele gelir vergisi ve damga vergisi istisnası uygulanacak. Ayrıca bu şirketlerin bazı kazançları için kurumlar vergisi indirimi oranı yüzde 95’e kadar çıkarılacak. İstanbul Finans Merkezi kapsamında faaliyet gösteren şirketlerde ise bu oran yüzde 100 olarak uygulanacak.

YURT DIŞI KAZANÇLARA 20 YIL GELİR VERGİSİ MUAFİYETİ

Kanunun en dikkat çeken maddelerinden biri, Türkiye’ye yeni yerleşen kişilere yönelik vergi avantajı oldu.

Son üç yılda Türkiye’de mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin yurt dışı kazançları, 20 yıl boyunca gelir vergisinden muaf tutulacak.

Bu kişilerin daha önce Türkiye’de gayrimenkul sermaye iradı, menkul sermaye iradı veya değer artışı kazancı nedeniyle mükellefiyetinin bulunması, muafiyetten yararlanmalarına engel olmayacak.

Bu kapsamda elde edilen kazanç ve iratlar için yıllık beyanname verilmeyecek. Kişinin başka gelirleri nedeniyle beyanname vermesi halinde de bu gelirler beyannameye dahil edilmeyecek.

NİTELİKLİ HİZMET MERKEZLERİ HANGİ ALANLARDA FAALİYET GÖSTERECEK?

Karar'ın haberine göre, Kanuna göre nitelikli hizmet merkezleri; finansal danışmanlık, stratejik yönetim danışmanlığı, risk yönetimi, nakit ve likidite yönetimi, fonlama ve borçlanma işlemleri, yatırım ve sermaye yapısı planlaması, bütçeleme, finansal raporlama, uluslararası muhasebe ve uyum, denetim, dijital dönüşüm, teknoloji danışmanlığı, yatırım ve veri analizi gibi alanlarda hizmet verebilecek.

Bu merkezler ayrıca tanıtım, marka yönetimi, insan kaynakları, eğitim, satış sonrası destek, teknik destek, araştırma-geliştirme, dış tedarik, ürün testleri ve laboratuvar hizmetlerine ilişkin koordinasyon ve yönetim faaliyetleri de yürütebilecek.

PERSONEL ÜCRETLERİNDE VERGİ İSTİSNASI

Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılan değişikliğe göre, nitelikli hizmet merkezlerinde çalışan nitelikli personelin ücretlerinin brüt asgari ücretin 3 katını aşmayan kısmı için gelir vergisi istisnası uygulanacak.

Endüstri bölgelerinde ve İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren nitelikli hizmet merkezleri açısından bu sınır brüt asgari ücretin 5 katı olarak uygulanacak.

TRANSİT TİCARET KAZANÇLARINDA İNDİRİM

Kanunla Kurumlar Vergisi Kanunu’nda da değişiklik yapıldı.

Yurt dışından satın alınan malların Türkiye’ye getirilmeksizin yurt dışında satılmasından ya da yurt dışında gerçekleşen mal alım satımlarına aracılık edilmesinden sağlanan kazançlarda indirim oranı yüzde 95 olacak.

Endüstri bölgelerinde ve İstanbul Finans Merkezi’nde faaliyet gösteren kurumlar için bu oran yüzde 100’e kadar çıkacak.

Yeni düzenleme, hükümetin yabancı sermaye, finansal hizmetler, ihracat ve küresel şirket merkezlerini Türkiye’ye çekme hedefinin parçası olarak değerlendirilirken; muhalefet ise hukuk devleti, mülkiyet hakkı ve yatırım güvenliği sağlanmadan vergi avantajlarının tek başına yeterli olmayacağı görüşünü savunuyor.

Örgüt, İsrail makamlarının ağır erişim kısıtlamaları nedeniyle avukatların gözaltındaki tüm katılımcılarla görüşemediğini açıkladı. Adalah, gözaltına alınan herkesin İsrail göç makamlarının ilk işlem aşamasından geçirildiğini ve neredeyse tamamının Ktziot Hapishanesi’ne sevk edildiğini bildirdi.

SİSTEMATİK KÖTÜ MUAMELE VE USUL İHLALİ

Adalah’ın açıklamasında, hukuk ekibinin görüştüğü aktivistlerin anlatımları doğrultusunda İsrail makamlarının sistematik usul ihlalleri ile yaygın fiziksel ve psikolojik kötü muamele uyguladığı belirtildi.

Açıklamada, aktivistlerin hem teknelerde hem de teknelerden limana nakil sırasında ağır şiddete maruz bırakıldığı kaydedildi. Katılımcıların stres pozisyonlarında tutulduğu, liman içerisinde sevk edilirken tamamen öne eğilerek yürümeye zorlandığı ve güvenlik görevlilerinin sırtlarına baskı uygulayarak onları aşağı bastırdığı bildirildi.

Adalah, bazı aktivistlerin teknelerde uzun süre diz çökmüş şekilde tutulduğunu da açıkladı.

KABURGA KIRIĞI, NEFES ALMA GÜÇLÜĞÜ VE TASER KULLANIMI

Karar'ın haberine göre, Adalah, gözaltındaki katılımcılardan çok sayıda ağır şiddet bildirimi aldığını duyurdu. Açıklamaya göre bu şiddet sonucunda yaygın yaralanmalar meydana geldi.

Örgüt, en az üç kişinin hastaneye kaldırıldığını ve daha sonra taburcu edildiğini açıkladı. Avukatların, çok sayıda katılımcıda kaburga kırığı şüphesi ve buna bağlı nefes alma güçlüğü tespit ettiği belirtildi.

Açıklamada, aktivistlere sık sık Taser kullanıldığı, filodaki teknelere müdahale sırasında ve sonrasında bindirildikleri askeri gemide plastik mermi kullanımından kaynaklanan yaralanmaların da yaşandığı bildirildi.

CİNSEL AŞAĞILAMA VE BAŞÖRTÜLERİNİN ZORLA ÇIKARILMASI

Adalah, fiziksel şiddetin yanı sıra katılımcıların ağır aşağılayıcı muameleye, cinsel tacize ve cinsel aşağılamaya maruz bırakıldığını açıkladı.

Örgüt, bazı kadın katılımcıların başörtülerinin İsrail makamları tarafından zorla çıkarıldığını da bildirdi.

AKTİVİSTLER MAHKEMEYE ÇIKARILACAK

Adalah, gözaltındaki filo katılımcılarının sınır dışı işlemleri kapsamında mahkeme ya da tribunal önüne çıkarılacağını bildirdi.

Örgüt, bu duruşmalarda hukuki temsil sağlamak için hazır bulunma talebinde bulunacağını açıkladı.

“DERHAL VE KOŞULSUZ SERBEST BIRAKILMALILAR”

Adalah, açıklamasında hâlen hukuka aykırı şekilde tutulan tüm filo katılımcılarının derhal ve koşulsuz serbest bırakılması çağrısını yineledi.

BEN-GVİR’İN GÖRÜNTÜLERİ TEPKİ ÇEKMİŞTİ

Adalah’ın açıklaması, İsrail’in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir’in Aşdod Limanı’nda alıkonulan aktivistlerin bulunduğu alanda çektiği görüntülerin ardından geldi.

Ben-Gvir’in paylaştığı görüntülerde, aktivistlerin yerde tutulduğu, zorla sürüklendiği, aşağılayıcı muameleye maruz kaldığı ve İsrail bayrağıyla provoke edilmeye çalışıldığı anlar yer aldı. Bir kadın aktivistin “Özgür Filistin” diye bağırmasının ardından İsrail polisinin sert müdahaleyle kadını yere yatırdığı görüntüler de uluslararası tepkilere neden oldu.

Küresel Sumud Filosu, Gazze’ye insani yardım ulaştırmak ve ablukayı kırmak amacıyla yola çıkmıştı. İsrail güçleri, uluslararası sularda filoya müdahale ederek çok sayıda aktivisti alıkoymuştu. Açıklama, aktivistlere yönelik kötü muameleye ilişkin uluslararası tepkiyi daha da büyütecek nitelikte.

EN FAZLA SUÇ, HAPİSTE EN FAZLA MAHKUM

enzer bir tabloyu da Lozan Üniversitesi’nin Avrupa Konseyi adına yaptığı kapsamlı araştırma gösterdi. Konsey üyeleri ülkeler arasında Türkiye ile Fransa’da cezaevlerindeki doluluk 2025 başında yüzde 131’e yükseldi. 46 ülke içinde en fazla hapis cezası uygulayan ülke de 100 bin kişiye 458 mahkum ile yine Türkiye. İkinci sıradaki Azerbaycan’da bu sayı 271, üçüncü sıradaki Moldova’da ise 245. Ocak 2024 ile Ocak 2025 arasında geçen bir yıllık sürede mahkumların en fazla artış gösterdiği ülke de yüzde 29 ile Türkiye oldu.

VATANDAŞIN KORUNMA YÖNTEMİ ÇELİK KAPI

TÜİK’in ilk kez gerçekleştirdiği ‘Türkiye Suç Mağduriyeti Araştırması 2025’ sonuçlarına göre, son bir yılda 15 yaş ve üzerindeki bireylerin yüzde 4,6’sı tacize, yüzde 3,5’i bilişim suçlarına, yüzde 2,8’i ise dolandırıcılığa maruz kaldı. Suçtan korunmak için evlerde en yaygın önlemin yüzde 70,7 ile çelik kapı olduğu belirtilen araştırmada, cinsel taciz mağdurlarının yalnızca yüzde 11’inin olayı resmi makamlara bildirdiği kaydedildi.

UMUDU ERİYEN GENÇLİKTE TEHLİKE SİNYALLERİ: UYUŞTURUCU SUÇLARI DÖRT KATINA ÇIKTI

Karar'ın manşetinde yer alan habere göre, Türkiye’de gençlerin artan umutsuzluğu ile uyuşturucu bağlantılı suçlardaki yükseliş dikkat çekiyor. TEPAV raporuna göre, uyuşturucu suçlarından hüküm giyenlerin toplam hükümlüler içindeki oranı 2013’te yüzde 10’un altındayken 2024’te yüzde 40’a fırladı. Bu suçlardan hüküm giyenlerin oranının 2019-2024 döneminde yüzde 178,8 arttığı belirtilirken ‘toplumsal alarm’ uyarısı yapıldı.

Türkiye Ekonomi Politikaları Araştırma Vakfı (TEPAV) tarafından yayımlanan ve Dr. Güven Sak imzasını taşıyan rapor, Türkiye’de gençlerin artan umutsuzluğu ile uyuşturucu kullanımındaki yükseliş arasındaki ilişkiye dikkat çekti. Raporda, uyuşturucuya bağlı suçlardan hüküm giyenlerin oranındaki sert artış ‘toplumsal alarm’ olarak değerlendirildi. Buna göre, 2000’li yılların başında uyuşturucu bağlantılı suçlardan hüküm giyenlerin oranı toplam hükümlüler içinde yüzde 5’in altında bulunuyordu. Bu oran 2013 yılında yüzde 10 seviyesinin altında kalırken, 2024 itibarıyla yüzde 40’a yaklaşmış durumda. Türkiye’de cezaevlerinde bulunan hükümlü ve tutuklu sayısının yaklaşık 400 bin olduğu dikkate alındığında, uyuşturucu bağlantılı suçlardan içeride bulunanların sayısının 150 bini aştığına işaret edildi. Raporda, özellikle 2018 yılında parlamenter sistemden cumhurbaşkanlığı hükümet sistemine geçiş sonrası dönemde dikkat çekici bir kırılma yaşandığı vurgulandı. Toplam hükümlüler içinde uyuşturucu bağlantılı suçlardan hüküm giyenlerin oranının 2019-2024 döneminde yüzde 178,8 arttığı belirtildi. Aynı dönemde Türkiye’nin organize suç endekslerinde eroin ticaretinde dünyada yedinci, kokain ticaretinde ise 61’inci sırada yer aldığına dikkat çekildi.

MUTSUZLUK VE UMUTSUZLUK ETKİSİ

Güven Sak, ortaya çıkan tabloya ilişkin iki olasılığa işaret ederek, “Ya gençler gelecek umutlarını kaybederken uyuşturucu bağlantılı suçlar sistematik biçimde arttı ya da uyuşturucu suçlarıyla mücadele ciddi şekilde hızlandı” değerlendirmesinde bulundu. Ancak Sak, kişisel görüşünün gençlerde derinleşen umutsuzluğun uyuşturucu kullanımını artırdığı yönünde olduğunu ifade etti. Raporda gençlerin yaşam memnuniyetine ilişkin veriler de dikkat çekti. 2013 yılında 25 yaş altı yaşam memnuniyetinde Bulgaristan ve Sırbistan’ın gerisinde olmayan Türkiye’nin, 2025’e gelindiğinde bu ülkelerin gerisine düştüğü belirtildi. Avrupa ülkelerinde genç memnuniyetinin yükseldiği dönemde Türkiye’de ters yönde bir eğilim yaşandığı kaydedildi. Habitat Derneği tarafından hazırlanan ‘Türkiye’de Gençlerin İyi Olma Hali Raporu’na da atıf yapılan çalışmada, 18-29 yaş grubunda hayattan memnuniyet oranının 2017’de yüzde 70 seviyesindeyken 2026’da yüzde 50’ye gerilediği aktarıldı. Raporun sonuç bölümünde gençlerde büyüyen öfke ve toplumsal kırılma riskine dikkat çeken Sak, “En çok gençlerin umutsuzluktan kaynaklanan mutsuzluğunun yol açacağı hınçtan korkuyorum. Yeni nesil çetelerde gördüğümüz öfke ve intikam duygusu giderek büyüyor” ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE’NİN SUÇ MAĞDURİYETİ TABLOSU

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ilk kez yaptığı ‘Suç Mağduriyeti Araştırması’ ile güvenlik algısından suç türlerine kadar Türkiye’de suçun haritasını çıkardı. Araştırma, 6 Ekim-19 Aralık 2025 arasında 21 bin 500 hanede gerçekleştirilerek vatandaşların güvenlik algısı ve son 1-3 yıldaki suç mağduriyetleri incelendi. Buna göre, son bir yılda en yaygın mağduriyet yüzde 4,6 ile cinsel olmayan taciz oldu. Bunu yüzde 3,5 ile bilişim suçları, yüzde 2,8 ile tüketici dolandırıcılığı izledi. Suçtan korunmak için evlerde en çok çelik kapı tercih edildi. Araç hırsızlığı en fazla resmi mercilere bildirilen suç olurken, rüşvet ve taciz vakalarında başvuru oranı düşük kaldı. Suçtan korunmak amacıyla hanehalkının evde aldığı güvenlik önlemleri incelendiğinde, en yüksek yüzde 70,7 ile çelik kapı, yüzde 35,5 güvenlik kamerası ve yüzde 28 pencerelere panjur veya korkuluk oldu. En düşük yüzde 4,7 hırsız alarmı, yüzde 4,8 bekçi köpeği ve yüzde 5,5 ile biber gazı/elektro şok oldu. Ateşli silah ve bekçi köpeği önlemlerinin ise kırda, pencerelere panjur veya korkuluk önleminin ise orta yoğun kentte diğer yerleşim yerlerine göre daha yüksek oranda olduğu görüldü. Araştırmada yer alan suç türleri için, yaşanan son suç mağduriyeti olayını resmi bir merciye bildirme oranı incelendiğinde, en yüksek bildirme oranına sahip suç yüzde 81,3 ile araç hırsızlığı oldu. En düşük bildirme oranına sahip suç türleri ise sırasıyla yüzde 5,1 rüşvet, yüzde 11,0 cinsel taciz ve yüzde 14,7 cinsel olmayan taciz oldu.

CEZAEVLERİNDE DOLULUK ORANI YÜZDE 131

Avrupa Konseyi adına Lozan Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırma, Konsey üyeleri Türkiye ile Fransa’nın cezaevleri en kalabalık olan ülkeler olduğunu ortaya koydu. 2025 yılının başına ait verilere göre, her iki ülkede cezaevlerindeki doluluk oranı yüzde 131. Ancak Fransız yetkililer, o tarihten bugüne ülkede durumun daha da kötüye gittiğini ve Nisan 2026 itibarıyla cezaevlerindeki doluluk oranının yüzde 139,1’e yükseldiğini bildiriyor. Araştırma için verilerini Lozan Üniversitesi ile paylaşan 51 cezaevi idaresinden 14’ünde mahkum sayısının, mevcut kapasitenin üstünde olduğu belirtildi. Buna göre Fransa ve Türkiye’nin ardından üçüncü sırada Hırvatistan (her 100 kişilik kapasiteye 123 mahkum), ardından İtalya (121) geliyor. Cezaevlerinde doluluk oranı en düşük ülkeler ise Ukrayna (50), İspanya (77) ve Almanya (80). 46 ülke içinde en fazla hapis cezası uygulayan ülke de 100 bin kişiye 458 mahkum ile Türkiye oldu. İkinci sıradaki Azerbaycan’da bu sayı 271, üçüncü sıradaki Moldova’da ise 245 olarak belirlendi. Ocak 2024 ile Ocak 2025 arasında geçen bir yıllık sürede mahkumların en fazla artış gösterdiği ülke de yüzde 29 ile Türkiye oldu.