Eskiden "aşılmaz birer kale" olarak görülen ABD askeri tesislerinin artık "açık hedeflere" dönüştüğünü belirten CNN, İran'ın hedef gözetme konusundaki bu şaşırtıcı isabet oranının arkasında yatan büyük bir istihbarat sırrını da ifşa etti.

ÇİN UYDUSU İLE NOKTA ATIŞI VURDULAR

Habere göre İran'ın, hedeflerini bu kadar net görebilmesinin arkasında 2024 yılında gizlice edindiği Çin yapımı bir uydu yatıyor.

Financial Times'ın da doğruladığı bilgiye göre Tahran yönetimi, "TEE-01B" adlı devasa kapasiteli Çin uydusunu gizlice satın aldı. Bu gelişme, İran'ın elindeki bulanık uydu görüntülerini bir anda yüksek çözünürlüklü ve detaylı askeri haritalara dönüştürdü. CNN'in yayınladığı görüntülerde, İran'ın bu uydu sayesinde Katar'daki ABD üssünde bulunan bir radar sistemini bile nokta atışıyla tespit edebildiği görüldü. CNN, ABD'nin tarihinde ilk kez kendisine bu kadar yakın kalitede uydu görüntüsü alabilen bir düşmanla savaştığının altını çizdi.

HAVA GÜCÜNÜN KALBİ KATAR ÜSSÜ AĞIR HASAR ALDI

İran'ın saldırılarından en çok etkilenen noktalardan biri de ABD'nin bölgedeki 21 ülkeye yönelik hava operasyonlarını yönettiği Katar'daki El Udeyd Hava Üssü (Al Udeid Air Base) oldu.

Amerikalı bir kaynağın CNN'e verdiği bilgiye göre, üs iki kez vuruldu ve "önemli ölçüde hasar" meydana geldi. Saldırılar sırasında üssün büyük oranda tahliye edildiği ve bu sayede can kaybı yaşanmadığı belirtildi. Öte yandan, Bahreyn'deki NSA (Donanma Destek Aktivitesi) üssünde de yangınlar çıktığı uydu görüntülerine yansıdı.

ABD ASKERLERİ ÜSLERİ TERK EDİP OTELLERE YERLEŞTİ

CNN'in yayınında en çok dikkat çeken detaylardan biri de ABD personelinin son durumu oldu. Haberin sonunda aktarılan bilgiye göre, artan güvenlik tehditleri nedeniyle ABD birliklerinin büyük bir çoğunluğu bölgedeki pozisyonlarını terk ederek tahliye edildi.

Karar'ın haberine göre, Birçok ABD askeri personelinin şu anda karargahlar yerine, Arap Yarımadası'ndaki sivil otellerin ve apartmanların "göreceli güvenliği" içinden çalışmaya devam ettiği öğrenildi.

SUUDİ ARABİSTAN'DAN ABD'YE "GÜVENSİZLİK" MESAJI

Bölgedeki bu zafiyet, ABD'nin müttefiklerinin de güvenini sarsmış durumda. CNN'e konuşan Suudi bir kaynak, yaşanan savaşın Suudi Arabistan'a önemli bir ders verdiğini belirterek; "ABD ile olan ittifakımızın artık özel ve tek seçenek olamayacağını gördük. Bu ittifakın artık yıkılmaz/aşılmaz olmadığını anladık" ifadelerini kullandı.

Gelişmeler üzerine CNN'e açıklama yapan Pentagon yetkilileri, hasar tespitleriyle ilgili yorum yapmayı reddederken, "ABD kuvvetlerinin aynı hazırlık ve savaş etkinliğiyle tamamen operasyonel kalmaya devam ettiğini" savunmakla yetindi. Ancak CNN'in ortaya koyduğu tablo, ABD'nin Orta Doğu'daki "koruyucu kalkanının" artık en büyük "Aşil topuğuna" dönüştüğünü gösteriyor.

Kırım Tatar Milli Meclisi Başkanı Refat Çubarov'un Nisan 2026 itibarıyla yaptığı son açıklama, tablonun vahametini gözler önüne serdi. Çubarov, işgal altındaki Kırım'da şu an en az 60 kadının siyasi tutuklu statüsünde cezaevlerinde tutulduğunu ve ağır baskılara maruz kaldığını duyurdu.

4 KADINA "TERÖR" İFTİRASI: TUTUKLULUKLARI UZATILDI

Kadınlara yönelik artan bu baskının en çarpıcı örneklerinden biri, 15 Ekim 2025 tarihinde yaşandı. İşgalci Rus güçleri, yaşları 19 ile 38 arasında değişen dört Kırım Tatarı kadını; Esma Nimetulayeva, Elviza Aliyeva, Nasiba Saidova ve Fevziye Osmanova'yı gözaltına aldı.

Sözde "terör örgütü faaliyeti yürütmek ve ilgili örgütün faaliyetlerine katılmak" gibi asılsız suçlamalarla cezaevine gönderilen dört kadının tutukluluk sürelerinin, alınan son kararla 14 Haziran 2026 tarihine kadar uzatıldığı açıklandı.

Karar'ın haberine göre, Siyasi birer rehineye dönüştürülen Kırım Tatarı kadınların profilleri ise, yöneltilen "terör" suçlamalarının ne kadar asılsız olduğunu kanıtlar nitelikte:

Esma Nimetulayeva (38): Beş çocuk annesi. Eşi Remzi Nimetulayeva da 2023 yılında Rus güçleri tarafından benzer suçlamalarla gözaltına alınmıştı. Aile, sistematik bir baskının hedefinde.

Fevziye Osmanova (21): Akyar’ın (Sivastopol) bir köyünde yaşıyor ve ailesine ait küçük bir mağazada çalışarak geçimini sağlıyordu.

Elviza Aliyeva (20): Akmescit’te (Simferopol) bir fırında kasiyer olarak çalışırken, aynı zamanda Kırım Federal Üniversitesi Yönetim Bölümü'nde dördüncü sınıf öğrencisi.

Nasiba Saidova (19): Ünlü Kırım İmamı Sadık Urınbay’ın kızı. Üniversitede pedagojik uzmanlık alanında son sınıf öğrencisi ve bir anaokulu/kreşte çalışıyor.

6500 İMZALI DİLEKÇEYE "36 SAATTE 5 ENGEL"

Dört kadının haksız yere alıkonulmasına karşı Kırım halkı ise sessiz kalmadı. Kadınların anneleri, yakınları ve avukat Nazim Şeyhmambetov'dan oluşan bir heyet, Kırım'ın farklı şehir ve köylerinden toplanan tam 6500 imzalı tahliye dilekçesini Rusya Ombudsman Ofisi'ne sunmak üzere Moskova'ya doğru yola çıktı.

Ancak heyetin hak arayışı, Rus güvenlik güçlerinin sistematik engellemeleriyle karşılaştı. Aileler ve avukat Şeyhmambetov, Moskova'ya uzanan yolculuk boyunca 36 saat içinde tam 5 kez durduruldu. Yolda saatlerce bekletilen, sorgulanan ve psikolojik baskıya maruz kalan heyet, çıkarılan tüm bu zorluklara rağmen pes etmeyerek 6500 imzalı dilekçeyi Moskova'daki Ombudsmanlık Ofisi'ne teslim etmeyi başardı.

TRUMP ÇOK KONUŞARAK KAYBETTİ

Amerika ile İran arasında İslamabad'da yapılması planlanan barış görüşmelerinin ikinci turu yapılamadı. İran yönetimi, ağır baskı ve tehditlere rağmen İslamabad’a heyet göndermeyi reddetti. Trump, daha önce ilan ettiği 15 günlük ateşkes süresinin dolmasına saaatler kala ateşkesi bu kez süresiz olarak uzattı. Ancak deniz ablukasını sürdüreceğini söyledi. Tahran, buna karşı Hürmüz'de İsrail'e ait üç gemiye el koyduğunu duyurdu. Amerikan medyası ise "Trump konuşarak kaybediyor, Tahran susarak kazanıyor" yorumunu yaptı.

HEM SAHADA HEM MASADA KAYBETTİ

Karar'ın haberine göre, Trump, sürekli değişen tehdit ve çelişkili açıklamalarıyla diplomasi ve savaş alanında ciddiyetini yitirirken, İran psikolojik savaşta üstünlüğü ele geçirdi. Askeri hedeflerine ulaşamayan, İran’ın nükleer programını kalıcı olarak yok edemeyen Trump, Tahran’dan talep gelmeden süresi dolan ateşkesi uzatmak zorunda kaldı.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik savaş ve müzakere hattında peş peşe yaptığı çelişkili açıklamalar, Washington’un hem sahada hem masada istediği sonucu alamadığını ortaya koydu. Salı günü “İran’ın bombalanmasını bekliyorum” diyerek askeri tırmanış tehdidini sürdüren Trump, 24 saat bile geçmeden süresi dolan ateşkesi tek taraflı biçimde dün tek taraflı uzattığını ilan etti. Bu karar, Trump’ın iki hafta içinde ikinci kez askeri tırmanış tehdidinden geri adım atması anlamına geliyor. Daha önce CNBC’ye “Ordu sabırsızlanıyor” ve “İran’daki her köprüyü, her elektrik santralini yok edeceğim” diyen Trump, son dönemde “İran mali olarak çöktü, günde 500 milyon dolar kaybediyor” iddialarını da sıkça tekrarlamıştı. Ancak İran’dan ateşkes uzatması talebi gelmediği halde Trump’ın bu adımı atması, analistlere göre Washington’ın baskı stratejisinin işe yaramadığını gösterdi. İran yönetimi, ağır baskı ve tehdit diline rağmen resmi çizgisini korudu; ateşkesin uzatılmasını kendisinin talep etmediğini açıkladı, deniz ablukasını “bombardımandan farksız” saydı ve müzakere için önce ABD’nin ablukayı kaldırması gerektiğini vurguladı.

‘KAYBEDEN TARAF ŞARTLARI BELİRLEYEMEZ’

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, “Mantıklı ve gerekli zeminin oluştuğu sonucuna vardığımızda adım atacağız” diyerek kararı Washington’un değil Tahran’ın kendi çıkar hesabının belirleyeceği mesajını verdi. Meclis Başkanı danışmanı Mehdi Muhammedi ise daha sert bir tonla “Kaybeden taraf şartları belirleyemez” çıkışı yaptı. İslamabad’da yapılması planlanan ikinci tur görüşmelerin akıbeti de bu belirsizliğin simgesine dönüştü. Günlerdir hazırlık yapılmasına rağmen ABD Başkan Yardımcısı JD Vance Pakistan’a gitmedi, Beyaz Saray ziyaretin iptal edildiğini doğruladı. İran tarafı da heyet gönderip göndermeme konusunda karar alınmadığını açıkladı. Böylece Washington’un “İran’ı masaya zorlama” stratejisi işlemedi; tersine, ABD’nin kendi takvimi bozuldu. Askeri tablo da Trump’ın iddialarını desteklemiyor. ABD, deniz ablukası ve saldırı tehditleriyle İran’ın direncini kırmayı, Hürmüz’ü açtırmayı ve Tahran’ı birleşik bir müzakere pozisyonuna zorlamayı hedefliyordu. Fakat İran karar mekanizmasının dağılmadığı, aksine baskı karşısında daha kontrollü ve temkinli hareket ettiği görüldü. Pakistan arabulucu rolünü sürdürürken Başbakan Şahbaz Şerif, Trump’a teşekkür etti ancak İslamabad’daki hazırlıklara rağmen bu hafta görüşme umutları büyük ölçüde sönmüş görünüyor. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in İslamabad ziyareti iptal edildi.

TUTARSIZLIĞIYLA DİPLOMASİYİ FELÇ ETTİ:

Uzmanlar, Trump’ın tutarsızlığının diplomasiyi felç ettiğini vurguluyor. BBC Beyaz Saray Muhabiri Bernd Debusmann Jr, “Trump’ın herhangi bir süre ya da takvim vermemesi kendisine esneklik sağlıyor ama aynı zamanda belirsizliği artırıyor” dedi. BBC Kuzey Amerika Editörü Sarah Smith ise “Trump çatışma boyunca İran’ı sert söylemlerle korkutmaya çalıştı ama şimdi ‘yeniden saldırmak istemiyorum’ izlenimi veriyor” değerlendirmesinde bulundu. BBC Güvenlik Muhabiri Frank Gardner, durumu “1990’dan beri Körfez’in yaşadığı en tehlikeli belirsizlik” olarak nitelendirdi. ABD’nin askeri hedeflerine ulaşamaması da Trump’ın geri adımında kritik rol oynadı.

ASKERİ HEDEFLERE DE ULAŞAMADI

“Gece Yarısı Çekici Operasyonu” ile İran’ın nükleer tesislerini “tamamen yok ettiklerini” iddia eden Trump’a rağmen, bağımsız değerlendirmeler saldırının programın ancak birkaç ay gerilemesine yol açtığını gösteriyor. İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokunu koruduğu ve nükleer kapasitesini yeniden inşa etme iradesini koruduğu belirtiliyor. Trump’ın “savaşı büyük farkla kazanıyoruz” söylemine rağmen İran donanması ve hava savunma sistemleri direnç göstermeye devam etti.

CNN VE GUARDIAN ANALİZİ: BİRİ KONUŞTUKÇA BATIYOR DİĞERİ SUSARAK KAZANIYOR

ABD Başkanı Donald Trump’ın tehditler, kibir ve günde birçok kez değişen çelişkili açıklamaları, İran ile barış görüşmelerini en büyük engel haline getirdi. Guardian’da yer alan analize göre, “Bombalamayı bekliyorum, ordu sabırsızlanıyor”, “Savaşı büyük farkla kazanıyoruz”, “Harika bir anlaşma yapacağız” gibi birbiriyle çelişen mesajları diplomasiyi felç ederken, Tahran’ı daha temkinli ve kararlı kıldı. İranlı diplomatlar Trump’ı “tek kişilik WhatsApp grubu” diye nitelendiriyor; Dışişleri Bakan Yardımcısı Said Hatibzade ise özetliyor: “O çok konuşuyor.” İran Başmüzakerecisi Muhammed Bakır Kalibaf, “Tehdit gölgesi altında müzakere kabul etmiyoruz, son iki haftada sahada yeni kartlarımızı devreye sokmaya hazırlandık” diyerek net bir çizgi çizdi. Trump’ın Hürmüz abluka ve “İran mali olarak çöktü” iddialarına rağmen ateşkes uzatmak zorunda kalması, konuşma stratejisinin başarısızlığını gösterdi. Karşı tarafta ise tam bir tezat var: İran’ın yeni dini lideri Mücteba Hamaney yaklaşık 6 haftadır ortalıkta görünmüyor. Ne bir görüntüsü ne de doğrudan açıklaması var. CNN International’a göre bu sessizlik, rejim için stratejik bir “koruma kalkanı” işlevi görüyor. Babası Ali Hamaney’in aksine görünmez kalan Mücteba’nın adı, rejimin kararları için paravan olarak kullanılıyor; iç eleştirilerden ve sorumluluktan koruma sağlıyor.

Uluslararası Kriz Grubu İran Direktörü Ali Vaez, “Sistem onu genel kararlar için nihai onay mercii olarak gösteriyor. Bu, rejimin hayatta kalma mücadelesinde esneklik yaratıyor” diyor. Trump “rejim değişimi” ve “farklı insanlarla görüşüyoruz” derken, İran suskun lideriyle birlikte daha güçlü bir pozisyon elde etti. Ateşkes uzatılmasına rağmen kalıcı anlaşma hâlâ uzak görünüyor.

Trump'ın resmi sosyal medya hesabından paylaştığı ve diplomaside yeni bir pencere açan "Başkanlık Açıklaması"nın detayları şu şekilde:

"İRAN HÜKÜMETİ CİDDİ ŞEKİLDE BÖLÜNMÜŞ DURUMDA"

Açıklamasına İran'ın iç siyasetinde kaos olduğunu ileri sürerek başlayan Trump, Tahran yönetiminin tek bir ses çıkaramadığını vurguladı. Trump, "İran Hükümeti'nin ciddi şekilde bölünmüş olduğu gerçeğine dayanarak -ki bu beklenmedik bir durum değil- bir karar aldık" ifadelerini kullandı.

PAKİSTAN'DAN "BİZE ZAMAN VERİN" TALEBİ

Trump'ın kararında, müzakerelerin yürütüldüğü İslamabad yönetiminin doğrudan müdahalesi etkili oldu. Açıklamaya göre; Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Pakistan Ordusu lideri Mareşal Asım Munir, ABD Başkanı'na ulaşarak İran'a zaman tanınmasını talep etti.

Trump bu süreci, "Mareşal Asım Munir ve Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'in talebi üzerine, liderleri ve temsilcileri birleşik bir teklifle gelene kadar İran'a yönelik saldırımızı durdurmamız istendi" sözleriyle aktardı.

"ABLUKA DEVAM EDECEK, ORDU TETİKTE"

Karar'ın haberine göre, Ateşkesin uzatılmasının bir "geri adım" olmadığını belirten Trump, Hürmüz Boğazı ve çevresindeki askeri sıkılaştırmanın süreceğinin altını çizdi. Silahlı kuvvetlere teyakkuz halinin devam etmesi emrini verdiğini duyuran ABD Başkanı, açıklamasını şu net mesajla noktaladı:

"Bu nedenle Ordumuza Ablukaya devam etmesi ve diğer tüm hususlarda hazır ve muktedir kalması talimatını verdim. Dolayısıyla, teklifleri sunulana ve görüşmeler öyle ya da böyle sonuçlanana kadar Ateşkesi uzatacağım."

SAVAŞIN EŞİĞİNDEN DÖNÜLDÜ

Günün erken saatlerinde The Washington Post'a yansıyan haberlerde, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğindeki heyetin Pakistan'a yapacağı uçuşun son anda ertelendiği ve Trump'ın "bombardımana yeniden başlamayı bekliyorum" diyerek açık bir tehdit savurduğu gündeme gelmişti.

BATI ŞERİA’DA TOPRAK GASBI

oykırımcı Batı Şeria’daki işgalini ise askeri, hukuki ve idari araçlarla yapıyor. İsrail hükümeti, işgal altındaki Batı Şeria’da tapu kayıt sürecine yönelik düzenlemeyle, Filistin topraklarının gasbını “resmi hale getirme” hamlesi yaptı. Karar, özel mülkiyet olduğu kanıtlanamayan arazilerin “devlete” geçmesinin önünü açarken, özellikle Batı Şeria’nın yüzde 61’ini kapsayan C bölgesinde İsrail egemenliğini tahkim etmeyi amaçlıyor. Katliamların sürdüğü Gazze’nin uydu görüntüleri ise sayıları artan kalıcı askeri üsleri gözler önüne serdi.

İRAN KRİZİ SAYESİNDE KALICI İŞGAL HAMLESİ

Karar'ın haberine göre, İsrail, ABD-İran savaşının yarattığı küresel dikkat dağınıklığını fırsata çevirerek Lübnan’ın güneyini fiilen üçe böldü, Batı Şeria’da toprak gasbını yasallaştırıp, mülklere el koyuyor, Gazze’de ise kalıcı askeri üsler kuruyor. Ateşkes ilanlarına rağmen genişleme politikası aralıksız sürüyor.

İsrail’in İran’la savaş nedeniyle bölgeye kilitlenen uluslararası gündemi, yalnızca Tahran cephesinde değil, Lübnan, Batı Şeria ve Gazze’de de yeni bir stratejik fırsata çevirmeye çalıştığı yönündeki işaretler güçleniyor. Son günlerde ortaya çıkan gelişmeler, Tel Aviv yönetiminin eş zamanlı olarak üç ayrı sahada kalıcı kontrol alanları oluşturmaya yöneldiğine işaret ediyor. Bu tablonun en çarpıcı ayağını güney Lübnan oluşturuyor. İsrail basınında yer alan planlara göre, ateşkese rağmen İsrail ordusunun kontrolü altında tuttuğu güney Lübnan üç ayrı güvenlik bölgesine ayrılmış durumda. Sınır hattındaki ilk kuşak “kırmızı hat” olarak tanımlanırken, burada köylerin büyük bölümünün yıkıldığı ve İsrail kara kuvvetlerinin bazı noktalarda sabit mevziler kurduğu belirtiliyor. İkinci aşama olan “sarı hat”, sınırdan 6 ila 10 kilometre derinliğe uzanıyor. İsrail’in bu bölgede, kuzey İsrail’e yönelik roket saldırılarını engelleme gerekçesiyle askeri varlığını sürdürdüğü aktarılıyor. Üçüncü hat ise Litani Nehri’ne kadar uzanıyor. Bu alanda kontrolün doğrudan işgal yerine ateş gücü, gözlem noktaları ve hava üstünlüğüyle sağlanması planlanıyor. Böylece İsrail, geçici ateşkesi fiili bir tampon bölge inşasının zeminine dönüştürüyor. Lübnan’da büyüyen kaygı da tam burada başlıyor. İsrailli bakanların son haftalarda Litani’nin güneyinde kalıcı işgalden söz etmesi, köprülerin yıkılmasıyla Lübnan ordusunun güneye erişiminin fiilen kesilmesi ve sivillerin dönüşüne yönelik uyarılar, 1982 sonrası kurulan ve 2000’e kadar süren “güvenlik bölgesi” modelinin geri döndüğü endişesini artırıyor. Ankara’nın “emrivaki” ve “yayılmacılık” suçlamaları da bu nedenle dikkat çekiyor. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Antalya Diplomasi Forumu’nda, “İsrail ateşkese rağmen Lübnan’da emrivaki yaratıyor, bu yayılmacılıktır. Lübnan halkıyla dayanışmadayız; parçalanmış bir ülkede bir de işgale izin verilmemeli.” açıklamasını yaptı. Batı Şeria’da ise askeri işgal, hukuki ve idari araçlarla derinleştiriliyor. İsrail hükümetinin, işgal altındaki Batı Şeria’da tapu kayıt sürecini tek taraflı biçimde başlatacak kararı onaylaması, Filistin topraklarının gasbını “resmi hale getirme” hamlesi olarak görülüyor. Karar, özel mülkiyet olduğu kanıtlanamayan arazilerin “devlet arazisi” sayılmasının önünü açarken, özellikle Batı Şeria’nın yüzde 61’ini kapsayan C bölgesinde İsrail egemenliğini tahkim etmeyi amaçlıyor. Buna sahadaki baskınlar, toplu gözaltılar, yol kapatmaları ve yerleşimci şiddeti eşlik ediyor. Böylece Batı Şeria’da yalnızca askeri kontrol değil, mülkiyet rejimi de Filistinliler aleyhine kalıcı biçimde dönüştürülüyor. Gazze ise savaşın en yıkıcı cephesi olmasına rağmen giderek görünmezleşiyor. Ancak uydu görüntüleri ve saha analizleri, İsrail’in burada da geçici askeri varlıktan öteye geçtiğini gösteriyor. Refah, Han Yunus, Şucaiyye ve orta Gazze hattında yeni tahkimatlar, kalıcı üsler, hendekler, toprak setler ve askeri bağlantı yolları dikkat çekiyor. “Sarı hat” olarak bilinen ateşkes sınırının fiili bir kalıcı sınıra dönüştürüldüğü, sivil yeniden inşa söylemine karşın askeri inşanın hızlandığı görülüyor. İsrail iç siyasetinden gelen “Gazze’den asla çekilmeyeceğiz” ve yeniden yerleşim kurulması çağrıları da bu tabloyu tamamlıyor. Ortaya çıkan geniş resim, İsrail’in İran savaşıyla oluşan dikkat dağınıklığını yalnızca güvenlik gerekçeleriyle değil, bölgesel haritayı fiilen yeniden şekillendirmek için kullandığını gösteriyor. Üç cephede aynı anda ilerleyen bu süreç, geçici savaş önlemlerinden çok daha fazlasına; kalıcı işgal mimarisine işaret ediyor.

SOYKIRIMCIYI KIZDIRAN KAPAK: ‘İSTİSMARIN RESMİ’

Gİtalyan haftalık dergisi L’Espresso’nun Batı Şeria’ya ayırdığı son sayısının kapağı, İsrail ile İtalya arasında gerilime yol açtı. “İstismar” başlığıyla yayımlanan kapakta, silahlı olduğu görülen bir İsrailli yerleşimcinin Filistinli bir kadını cep telefonuyla kaydettiği an yer aldı. Fotoğrafın, İtalyan fotoğrafçı Pietro Masturzo’nun belgesel çalışmasından alındığı belirtildi. Dergideki analizde Batı Şeria’daki yerleşim politikaları, Filistinlilerin gündelik hayatta karşılaştığı baskılar ve artan gerilim ele alındı. Haberde, İsrail hükümetinin Batı Şeria’da 27 bin, Doğu Kudüs’te ise 37 bin yeni yerleşim birimine onay verdiği vurgulandı. Kapak İsrail tarafında sert tepki çekti. İsrail’in Roma Büyükelçisi Jonathan Peled, görselin “manipülatif” olduğunu savunarak bunun gerçeği çarpıttığını ve nefreti körüklediğini öne sürdü. Ancak dergi yönetimi eleştirilere rağmen geri adım atmadı. L’Espresso, söz konusu fotoğrafın Batı Şeria’da Filistinlilerin maruz kaldığı günlük gerçekliği belgelediğini savundu.

HZ. İSA HEYKELİNİ BİLE PARÇALADILAR

İsrail ordusu, Lübnan’ın güneyindeki Deyr Seryan beldesinde bir askerin Hazreti İsa heykeline zarar verdiğini doğruladı. Sosyal medyada paylaşılan ve bir İsrail askerinin heykeli baltayla ya da ağır bir cisimle kırdığını gösteren görüntülerin ardından yapılan ilk incelemede, fotoğraftaki kişinin gerçekten İsrail askeri olduğu tespit edildi. Ordu, olaya karışanlar hakkında işlem başlatılacağını açıkladı. İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, olayı “ciddi ve utanç verici” diye niteleyerek Hristiyanlardan özür diledi. Başbakan Binyamin Netanyahu da hadiseyi “en güçlü şekilde” kınadığını belirtti; askeri makamların cezai soruşturma yürüttüğünü ve sorumlunun sert biçimde cezalandırılacağını söyledi. ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee de olay için “hızlı, sert ve kamuoyu önünde sonuç” çağrısı yaptı. Olay, İsrail’in 2 Mart’tan bu yana yoğun saldırılar düzenlediği ve bazı bölgelerini işgal altında tuttuğu Güney Lübnan’da yaşandı. Lübnan ile İsrail arasında 17 Nisan’da 10 günlük geçici ateşkes yürürlüğe girse de, İsrail işgal ettiği bölgelerde kalmayı sürdüreceğini açıklamıştı.

İran ile yaşanan gerilimde sahada umduğunu bulamayan Trump'ın, piyasalarda adeta kendi dalgasını yarattığı iddia ediliyor. BBC'nin araştırmasına göre, Başkan Trump'ın piyasaları derinden etkileyen açıklamalarından dakikalar veya saatler önce bazı gizemli yatırımcılar milyonlarca dolarlık nokta atışı işlemler gerçekleştiriyor. Uzmanlar, bu durumu açıkça bir suç olan "yasadışı gizli bilgilere dayalı ticaret" olarak tanımlıyor.

AÇIKLAMADAN 47 DAKİKA ÖNCE GELEN GİZEMLİ ALIMLAR

BBC'nin ortaya koyduğu en çarpıcı örneklerden biri İran savaşı sırasında yaşandı. Savaşın 9. gününde Donald Trump, verdiği bir röportajda savaşın "büyük ölçüde tamamlandığını" duyurdu. Bu açıklama küresel petrol fiyatlarında anında sert bir düşüşe neden oldu.

Ancak kamuoyu bu kritik bilgiyi ABD Doğu Saati ile 15:16'da öğrenirken, piyasa verileri bu açıklamadan tam 47 dakika önce devasa bir işlem hacmi (spike) yaşandığını gösteriyor. Belli kişi veya grupların, Trump'ın açıklamasını önceden haber alarak petrol piyasasında milyonlarca dolarlık açığa satış yaptığı tahmin ediliyor.

OĞUL TRUMP'IN ŞİRKETİ VE ŞÜPHELİ MADURO BAHSİ

Skandalın bir diğer ayağı ise online tahmin platformu Poly Market'e uzanıyor. Başkan'ın oğlu Donald Trump Jr.'ın da yatırımcıları arasında bulunduğu platformda, Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun görevden alınacağına dair açılan bir bahis dikkatleri çekti.

Karar'ın haberine göre, Maduro'nun yakalanmasından sadece bir gün önce, gizemli bir hesap bu olayı doğru tahmin ederek platform üzerinden yaklaşık 500 bin dolar (yarım milyon dolar) kazanç sağladı. İşlemin hemen ardından hesabın kullanıcı adını değiştirmesi ve platformda bir daha hiçbir işlem yapmaması, "içeriden sızdırılan bilgiyle nokta atışı vurgun" iddialarını ayyuka çıkardı.

BEYAZ SARAY SESSİZLİĞE GÖMÜLDÜ

Düzenleyici kurumlar ve uzmanlar, kamuoyuna henüz açıklanmamış devlet sırrı niteliğindeki bilgilerin ticari kazanç amacıyla kullanılmasının ağır bir suç olduğunu belirtiyor. Olayların ardından Poly Market yetkilileri BBC'ye verdikleri demeçte piyasa bütünlüğünü sağlamak için kanun koyucularla iş birliği yaptıklarını savundu. Bazı çevreler ise bu durumu "sadece çok iyi tahmin yürüten tüccarların şansı" olarak niteleyerek iddiaları hafifletmeye çalışıyor.

İddiaların odağındaki Donald Trump Jr. ve Beyaz Saray yönetimi ise BBC'nin yorum taleplerine yanıt vermeyerek sessizliğe büründü. Ancak Beyaz Saray, geçmişte de gündeme gelen benzer piyasa manipülasyonu ve bilgi sızdırma iddialarını kesin bir dille reddetmişti.

Görünen o ki; jeopolitik arenada atılan her adım, perde arkasında birilerinin milyonlarca dolar kazanmasını sağlayan önceden yazılmış bir finansal senaryonun parçası olarak işliyor.

ABD'nin önde gelen haber platformlarından Axios'un kıdemli muhabiri Barak Ravid, sosyal medya hesabı X üzerinden yaptığı paylaşımla oylamanın çarpıcı detaylarını kamuoyuna duyurdu. Oylama tablosunu değerlendiren Ravid, mevcut durumu "İsrail'in ABD'deki statüsünde/konumunda eşi benzeri görülmemiş bir düşüş"sözleriyle özetledi.

DEMOKRATLARDAN BULDOZER VE BOMBA SATIŞINA VETO

Karar'ın haberine göre, Barak Ravid'in paylaştığı resmi verilere göre, İsrail ordusuna askeri buldozer (D9 vb.) tedarik edilmesini öngören oylamada 47 Demokrat senatörün 40'ı satışa karşı oy kullandı.

İsrail'e askeri mühimmat ve bomba tedarikini içeren bir diğer kritik oylamada da benzer bir tablo ortaya çıktı. 47 Demokrat senatörden 36'sı IDF'ye bomba gönderilmesini reddeden yönde oy kullandı. Bu oranlar, ABD Kongresi'nde uzun yıllardır süregelen ve her iki partinin de desteklediği (bipartisan) geleneksel İsrail yanlısı tutumun, Demokratlar cephesinde ciddi bir erozyona uğradığını kanıtladı.

BAŞKAN ADAYLARINDAN İSRAİL'E SİLAH DESTEĞİNE RET

Oylamanın ABD iç siyaseti ve geleceği açısından en çok tartışılacak detayı ise Demokrat Parti'nin potansiyel liderleriyle ilgili oldu. Ravid, ilerleyen dönemde ABD Başkanlığı için aday olmayı düşünen hiçbir Demokrat senatörün, İsrail'e silah sağlanması lehinde oy kullanmadığını vurguladı.

Bu siyasi hamle, Demokrat Parti tabanında Filistin meselesine ve silah satışlarına yönelik artan hassasiyetin ve tepkinin, potansiyel başkan adayları tarafından siyasi bir risk olarak görüldüğünün ve dikkate alındığının en güçlü göstergesi olarak yorumlandı.

ABD heyetinin bu hamlesine İran cephesinden yanıt gecikmedi. Ülkenin yarı resmi haber ajansı Fars üzerinden servis edilen analizlerde, müzakerelerin çöküşünden tamamen Washington yönetimi sorumlu tutuldu. Fars ajansı, "ABD heyeti müzakere masasından kaçmak için bir bahane arıyordu. Washington yönetimi beklentilerini düşürmeye ve esneklik göstermeye istekli değil" ifadelerini kullanarak ABD'yi uzlaşmazlıkla suçladı.

"HÜRMÜZ'ÜN ANAHTARI BİZİM ELLERİMİZDE"

Müzakerelerin tıkanmasındaki en büyük kriz başlığı olan Hürmüz Boğazı konusunda ise Tahran'dan çok sert bir mesaj geldi.

İran Dini Lideri Mücteba Hamaney'in Başdanışmanı ve ülkenin ağır toplarından Ali Ekber Velayeti, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada doğrudan boğazın statüsüne değindi. İran diplomasisinin tarih boyunca temel ilkesinin ülkeyi korumak olduğunu vurgulayan Velayeti, "Hürmüz Boğazı'nın anahtarı bizim güçlü ellerimizdedir" diyerek ABD'ye ve uluslararası topluma net bir gözdağı verdi.

KALİBAF: "ABD GÜVENİMİZİ KAZANAMADI"

İran heyetine başkanlık eden Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf da X hesabı üzerinden zirvenin bir nevi kapanış bildirisini yayımladı. Görüşmeler öncesinde iyi niyetlerini ortaya koyduklarını belirten Kalibaf, şu ifadeleri kullandı:

"Daha önceki iki savaş nedeniyle karşı tarafa güvenimiz yok. ABD bizim mantığımızı ve ilkelerimizi anladı. Ancak karşı taraf, bu müzakere turunda İranlı heyetin güvenini kazanamadı. Güvenimizi kazanıp kazanamayacaklarına karar verme zamanı artık onlarındır."

Karar'ın haberine göre, Kalibaf mesajında, diplomasiyi hiçbir zaman askeri mücadelenin alternatifi değil, onun "yanında" bir yöntem olarak gördüklerinin altını çizerek; İran halkının çıkarlarını hem diplomatik hem de askeri yollarla korumaya devam edeceklerini vurguladı. Kalibaf ayrıca ev sahibi Pakistan'a çabalarından dolayı teşekkür etti.

DİPLOMATİK KAPILAR KAPANDI: GÖZLER YENİDEN SAHADA

Zirvenin dağılmasının ardından Tahran yönetiminden gelen son dakika resmi açıklaması ise barış umutlarına son darbeyi vurdu. İran, mevcut şartlar altında ABD ile yeni bir görüşme turunun planlanmadığını kesin bir dille duyurdu.

Uluslararası gözlemciler ve güvenlik analistleri, JD Vance’in dönüşü ve İran'ın kapıları kapatmasıyla birlikte Ortadoğu'da oldukça tehlikeli bir faza geçildiği uyarısında bulunuyor. Kulislerde, tarafların önümüzdeki günlerde yeniden askeri saldırılara ve ağır ekonomik baskı mekanizmalarına yönelebileceği, özellikle Hürmüz Boğazı'nda yaşanacak askeri hareketliliklerin küresel bir enerji krizini tetikleyebileceği endişesi haki

ABD DAHA ÖNCE SÖZÜNDE DURMADI

Almanya ve İngiltere’den Rusya’ya ve Avustralya’ya neredeyse bütün dünya masanın devrilme tehlikesine karşı Tel Aviv’in Lübnan’a yaptığı saldırıların son bulması için çağrı yaptı. Müzakerelerin pamuk ipliğine bağlı olduğuna İran heyetine liderlik eden Meclis Başkanı Muhammed Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Arakçi de dikkat çekti. Kalibaf ‘ABD’yle görüşme deneyimimiz her zaman sözlerinde durmamalarıyla bitti. İyi niyetimiz var ama güvenimiz yok’ dedi. Arakçi de ‘ABD’ye tam güvensizlikle müzakereye giriyoruz’ diye konuştu.

YÜZ YÜZE GÖRÜŞME YOK

İslamabad’da başlayan ABD-İran müzakerelerinden kamuoyuna yansıyan ilk görüntü ‘Umman modeli’nin uygulandığını gösterdi. İran heyetinin talebiyle tarafların henüz aynı odada yüz yüze gelmediği, temasların arabulucular üzerinden yürütüldüğü belirtildi. Ev sahibi Pakistanlı yetkililer ile diğer arabulucular iki oda arasında gidip gelerek teklifleri, şartları ve yanıtları taraflara iletiyor. Reuters ajansı ise Hürmüz’den güvenli geçiş şartına karşılık ABD’nin İran’a ait 6 milyar dolarlık fonu serbest bıraktığını duyurdu.

BİR ORADAN DİĞER ODAYA MEKİK DİPLOMASİSİ: BARIŞ MASASINDA GÜVENSİZLİK DUVARI

Karar'ın haberine göre, ABD ve İran heyetleri, Pakistan’ın başkenti İslamabad’da ateşkes görüşmelerine başladı. Ancak ABD’nin geçmişte müzakereleri bozup savaş başlatması ve İsrail’in Lübnan’daki saldırıları nedeniyle derin güvensizlik hâkim. Buna rağmen Kanada’dan Avustralya’ya dünya liderleri barış için seferber oldu.

Pakistan’ın başkenti İslamabad, dün küresel diplomasinin merkezine dönüştü. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, özel elçi Steve Witkoff ve Jared Kushner’den oluşan Amerikan heyeti ile İran Meclis Başkanı Mohammad Bagher Ghalibaf ve Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi başkanlığındaki İran heyeti, altı haftalık savaşı sona erdirecek kritik ateşkes görüşmelerine başladı. Görüşmeler, Serena Oteli’nde Pakistan arabuluculuğunda yapılırken; bazı oturumlar Pakistanlı yetkililerin oda oda mekik diplomasisiyle ilerliyor. 7 Nisan’da Trump’ın duyurduğu iki haftalık şartlı ateşkese göre ABD ve İsrail’in İran’a saldırıları duracak, İran da Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçiş sağlayacaktı. Ancak ateşkesin en kırılgan noktası Lübnan oldu. İran, İsrail’in güney Lübnan’daki Hizbullah hedeflerine yönelik saldırılarını “ateşkesin ağır ihlali” olarak nitelendiriyor. Güvensizlik her iki tarafın da açıklamalarına damga vuruyor. İran heyeti, Ghalibaf’ın paylaştığı çarpıcı görüntülerde uçağın koltuklarını Minab ilkokulundaki saldırıda ölen kız çocuklarının fotoğrafları, yanık çantaları ve beyaz güllerle doldurarak “Bu uçuştaki yol arkadaşlarım” mesajı verdi. Ghalibaf, “İyi niyetimiz var ama Amerikalılara güvenmiyoruz” dedi. İran devlet televizyonu IRINN, görüşmelerin “ön şartlar” karşılanmazsa iptal edilebileceğini, bunun bile “iddialı diplomasi” açısından bir başarı sayılacağını vurguladı. ABD tarafı da temkinli. Vance, “Eğer İran bizi oyalamaya çalışırsa hoşgörümüz sınırlı olur” uyarısını yaptı. Trump ise Washington’dan yaptığı açıklamada olası anlaşmanın “yüzde 99’unun nükleer silah yasağı” olduğunu, Hürmüz Boğazı’ndan geçiş ücreti alınmasına izin verilmeyeceğini ve “rejim değişikliği zaten gerçekleşti” dediğini belirtti. Washington Post’a göre Amerikalı müzakereciler, İran’daki ABD’li tutukluların serbest bırakılmasını da masaya getirdi. İran’ın ABD’ye ilettiği 10 maddelik plan ise tam ateşkes, yaptırımların tamamen kaldırılması, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması ve yeniden imar için tazminat talep ediyor. Trump bu planı “müzakereye uygun bir temel” olarak nitelendirmişti. Reuters ajansı ise Hürmüz’den güvenli geçiş şartına karşılık ABD’nin İran’a ait 6 milyar dolarlık fonu serbest bıraktığını duyurdu. Ancak ABD’li bir yetkili, haberi yalanladı. Küresel ekonomi alarm verirken, dünya da barış için seferber oldu. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron İsrail’e Lübnan saldırılarını durdurması için baskı yaptı. İngiltere Başbakanı Körfez turunu tamamladı. Suudi Arabistan Çin’den İran üzerinde baskı istedi. Çin, Hürmüz Boğazı’ndaki petrol akışına bağımlı olduğu için ateşkesi desteklediğini açıkladı ve “sorumlu büyük güç” olarak yapıcı rol oynayacağını belirtti. BM Genel Sekreteri António Guterres “barışçıl çözümün alternatifi yok” derken, İngiltere’den Avustralya’ya, Katar’dan Almanya’ya pek çok ülke lideri telefon trafiği ve görüşmelerle devrede.

Seçimlere saatler kala başkent Budapeşte'de düzenlenen ve yüz binlerce kişinin katıldığı son muhalefet mitingi, sadece Macaristan'ın geleceğinin değil, ülkenin dış politikasının da baştan aşağı değişeceğinin sinyallerini verdi.

MEYDANDA "SZABAD, SZABAD PALESZTİNA" SESLERİ

Mitingin en çarpıcı anları, sahnedeki sanatçıların ve aktivistlerin kitleyi yönlendirmesiyle yaşandı. Avrupa Birliği içinde İsrail'in ve Başbakan Binyamin Netanyahu'nun en sarsılmaz destekçisi olarak bilinen Viktor Orban'ın politikalarına karşı meydanda büyük bir öfke hakimdi.

Sahneden yükselen "Szabad, Szabad Palesztina!" (Özgür, Özgür Filistin) sloganına, meydanı hınca hınç dolduran yüz binlerce Macar vatandaşı aynı coşkuyla eşlik etti. Filistin'e destek sloganlarının hemen ardından atılan "Rusya Defol" nidaları, Macar halkının Orban'ın kurduğu küresel ittifak eksenini (Putin-Netanyahu) tamamen reddettiğinin en net göstergesi oldu.

ORBAN'I KURTARMAK İÇİN KÜRESEL SEFERBERLİK İŞE YARAMADI MI?

Karar'ın haberine göre, Geçtiğimiz haftalarda uluslararası basına yansıyan haberlerde, koltuğu sallanan Viktor Orban'ı kurtarmak için en yakın müttefikleri olan ABD Başkan Adayı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun diplomatik ve siyasi bir seferberlik ilan ettiği gündeme gelmişti.

Orban, özellikle Gazze'deki savaş boyunca Avrupa Birliği'nin İsrail'e yönelik olası yaptırım kararlarını tek başına veto etmesiyle Netanyahu'nun Avrupa'daki kalkanı konumundaydı. Ancak meydanlardaki "Özgür Filistin" sesleri, Macar seçmeninin bu ittifaktan duyduğu rahatsızlığı gözler önüne serdi.

PETER MAGYAR ANAYASAYI DEĞİŞTİRECEK ÇOĞUNLUĞA KOŞUYOR

Seçim öncesi yayımlanan son anketler, muhalefet lideri Péter Magyar ve partisinin Orban'ın Fidesz partisine karşı uzak ara önde olduğunu gösteriyor. Rüzgarı tamamen arkasına alan muhalefet bloğunun yarınki seçimlerde sadece iktidarı değiştirmekle kalmayıp, parlamentoda üçte iki (2/3) çoğunluğa ulaşarak anayasayı değiştirecek gücü elde etmesi bekleniyor.

Eğer anketler sandığa yansırsa; yarın gece hem 16 yıllık Viktor Orban dönemi kapanacak hem de İsrail ve Rusya, Avrupa'nın göbeğindeki en büyük müttefiklerini kaybetmiş olacak.

İSRAİL’İN ATEŞKES ALERJİSİ

Habere göre Trump, Netanyahu’ya kendini savunma hakkını anladığını ancak ateşkesin korunması için saldırıların azaltılması gerektiğini vurguladı. ABD yönetiminin, İsrail’in Lübnan saldırıları nedeniyle İran ile yapılacak görüşmelerin zora girmesi ve Hürmüz Boğazı’nın açılma sürecinin sekteye uğratılmasından endişelendiği belirtildi. İsrail’in Trump’ın talebi doğrultusunda saldırıların yoğunluğunu düşürebileceği ifade edildi. Ancak Netanyahu “Lübnan’da ateşkes yok. Tam güçle saldırmaya devam ediyoruz” açıklaması yaptı.

SUÇ ORTAĞINA ‘DAHA AZ ÖLDÜR’ TELEFONU

Karar'ın haberine göre, İran-ABD İslamabad’da kalıcı ateşkesi görüşmeyi planlarken İsrail’in Lübnan’a saldırıları süreci zorluyor. Netanyahu ile telefonda görüşen Trump “Lübnan’a yönelik saldırıları azaltması gerektiğini söyledim” dedi. ‘Gazze kasabı’nın cevabı “Doğrudan müzakere yürüteceğiz ama ateşkes olmayacak” oldu.

ABD-İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a saldırılarıyla başlayan savaşta 8 Nisan’da sağlanan geçici ateşkesin ardından Lübnan’da devam eden katliamlar, barış umutlarını ciddi şekilde zora sokuyor.
Çarşamba günü “ateşkes başladı” diye evlerine geri dönmeye başlayan Lübnanlıları hedef alan siyonist ordu, 10 dakika içinde başta Beyrut olmak üzere 100 hedefe ölüm yağdırdı. 300’den fazla insan yaşamını yitirdi. Üstelik katledilenlerin en az 110’u çocuk... Saldırılarına ara vermeksizin devam eden İsrail, çağrılara aldırış etmedi. ABD Başkanı Donald Trump, başlangıçta ateşkesin bölge geneline yayılması için Lübnan’ın da kapsama dahil edilmesine onay verdi ancak bu tutum, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı telefon görüşmesi sonrası değişti.

HİZBULLAH ŞARTI

Amerikan NBC News kanalına kısa bir röportaj veren Trump “Bibi ile konuştum. O da bu konuyu biraz daha sakinleştirecek. Bence biraz daha sakin davranmamız gerekiyor” ifadesini kullandı; İsrail’in saldırılarını azalttığını savundu. İran ile anlaşmanın uygulanacağına inandığını belirtti. Washington’dan cesaret alan Netanyahu da, Lübnan ile doğrudan müzakere yürüteceklerini duyurdu fakat “Ateşkes yok” resti çekti. Görüşme talebinin Beyrut yönetiminden geldiğini iddia eden Netanyahu “Doğrudan müzakerelere başlama talimatını, Hizbullah’ın silahsızlandırılması ve Lübnan ile tarihi, sürdürülebilir bir barış anlaşması için verdim” diye konuştu.

BİRAZ DAHA ÖLDÜRELİM

İsrail basını ise Netanyahu’nun Trump’tan olası bir ateşkes öncesi Lübnan’a güçlü bir saldırı düzenlemek amacıyla mühlet istediğini yazdı. İsmi verilmeyen İsrailli bir yetkili, Maariv gazetesine “Hedefimiz, birkaç gün içinde özellikle Hizbullah’ın füze sistemlerine yönelik geniş çaplı saldırılar gerçekleştirip ardından siyasi baskıyla ateşkes sürecine geçmek. Hizbullah ile hesaplaşmamız henüz tamamlanmadı” açıklamasında bulundu.

HAFTAYA GÖRÜŞÜRÜZ

Bu arada ABD Dışişleri Bakanlığı, İsrail ile Lübnan heyetleri arasındaki doğrudan görüşmelerin gelecek hafta Washington’da yapılacağını teyit etti. ABD heyetine Lübnan Büyükelçisi Michel Issa başkanlık edecek. İsrail adına Washington Büyükelçisi Yechiel Leiter, Lübnan adına Büyükelçi Nada Hamadeh-Moawad masaya oturacak. Üst düzey bir Lübnanlı yetkili, görüşmelere dair “Müzakere değil hazırlık niteliğinde olacak” dedi.

KERRY: NETANYAHU HER BAŞKANI SAVAŞA ZORLADI

Eski ABD Başkanı Barack Obama döneminde Dışişleri Bakanlığı yapan John Kerry, MS Now kanalında katıldığı programda gelişmeleri değerlendirdi. “Dürüst olmak gerekirse, yaşanan tartışmalarda eksik olan şey, savaşın mutlak surette meydana gelmemiş olması gerektiği” diyen Kerry “İsrail Başbakanı Netanyahu ile bazı görüşmelere katıldım. Evet, saldırmamızı istiyordu. Başkan Obama’ya geldi ve saldırıları isteyerek sunum yaptı. Başkan Obama reddetti. (Eski) Başkan (Joe) Biden, (Eski) Başkan (George W.) Bush da kabul etmedi. ‘Olumlu’ yanıt veren tek başkan açıkça Trump oldu” ifadelerini kullandı. Kerry, Trump’ın ilk başkanlık döneminde İran’ın nükleer programını kısıtlaması karşılığında yaptırımların hafifletilmesini öngören 2015 tarihli Kapsamlı Ortak Eylem Planı’ndan (JCPOA) çekilmesinin de Tahran’ın ABD’ye güvenini zedelediğini sözlerine ekledi.

HÜRMÜZ 40 GÜN SONRA YENİDEN AÇIK

akistan’dan ‘saldırının iki hafta ertelenmesi’ çağrısı geldi. Trump da ‘İran medeniyetini yok etmek’ için tanıdığı sürenin dolmasına 88 dakika kala geri adım attı. ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkes ilan edildi. İran'ın 'Hürmüz Boğazı'nın güvenliği, kalıcı ateşkes ve tazminat' gibi taleplerin yer aldığı 10 maddelik planında kısmen mutabık kalındı. Hürmüz Boğazı'nın yeniden geçişlere açılmasıyla ateşkes resmen yürürlüğe girdi. Trump 'kesin zafer' ilan ederken, İran'dan da 'zafer' bildirisi geldi. "ABD boyun eğdi, savaş henüz bitmedi" denildi.

İSRAİL’DEN PROVOKASYON: 10 DAKİKADA 100 SALDIRI

ABD ile İran arasında sağlanan uzlaşma Tel Aviv’de tepki yarattı. Geçici ateşkesi bozmak için harekete geçen İsrail ordusu Lübnan’a karşı tarihinin en büyük saldırısını gerçekleştirdi. 10 dakika içinde düzenlenen 100 ayrı saldırıda yüz sivil ölürken, yüzlerce kişi de enkaz altında kaldı. İran katliama Hürmüz Boğazı’nı yeniden tanker trafiğine kapatarak tepki gösterdi. Tahran, ateşkesin Lübnan dahil tüm cepheleri kapsadığını belirterek, İsrail’in ihlallerinin devam etmesi halinde ateşkesten çekileceğini bildirdi. Trump ise ‘Onu da hallederiz’ diye konuştu.

ŞIMARIKLIK KAYBETTİ SAĞDUYU GALİP GELDİ

Karar'ın haberine göre, Venezuela’daki kolay zafer sonrası, ‘3-4 günde biter’ diyerek İran’a saldıran Trump, 40. günde havlu attı. ABD halkından, müttefiklerinden hatta kendi generallerinden bile destek alamayınca, iki haftalık ateşkesi kabul etti. ‘Taş devrine dönecekler’ ve ‘Bir medeniyet yok olacak’ sözleri ise tarihe utanç vesikası olarak geçti.

İsrail’in baskısıyla ve herhangi bir somut gerekçe olmadan, İran’a birkaç günde diz çöktüreceği iddiasıyla savaş başlatan Donald Trump yönetimi, 40 günlük şiddetli çatışmaların ardından sert duvara çarptı. ‘Ayaklanırlar’ diye beklediği İran halkının tam tersine saldırganlığa direnmesi, Tahran yönetiminin de yıllardır böyle bir saldırıya askeri olarak hazırlıklı olmasıyla hesap hatası yapan ABD Başkanı, 15 günlük ateşkese razı oldu. Trump, ateşkesi ilan ederken bunu yine “tam ve kesin zafer” sözleriyle pazarlamaya çalıştı. Daha birkaç gün öncesine kadar İran’ı “taş devrine döndürmekten”, “bütün bir medeniyetin bir gecede yok olacağından” söz eden Trump, TSİ çarşamba 03.00’da sürenin dolmasına bir saat kala geri adım attı.

İRAN’A SİLAH SATANA YÜZDE 50 VERGİ

Dün Truth Social’da yaptığı yeni paylaşımda, İran’a silah sağlayan herhangi bir ülkeye ABD’ye sattığı tüm ürünlerde derhal yüzde 50 gümrük tarifesi uygulanacağını duyurdu. Trump ayrıca Washington’un Tahran’la “yakın çalıştığını”, uranyum zenginleştirmesine izin verilmeyeceğini, yaptırım ve tarife indirimi başlıklarının da masada olduğunu belirterek 15 maddelik planın büyük bölümünde uzlaşı sağlandığını öne sürdü. Tahran yönetimi, ateşkese sadece kendi şartlarının kabul edilmesi halinde “evet” dedi. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, bu süreci “Rejimin bekası ve halkın direnişinin zaferi” olarak nitelerken, Devrim Muhafızları “Elimiz hala tetikte” diyerek teyakkuz halini koruduklarını duyurdu. Trump’ın alışılan ‘U’ dönüşünün arkasında sadece askeri başarısızlık değil, aynı zamanda ciddi bir kamuoyu baskısı yatıyor. ABD’de yapılan son anketler, Amerikan halkının yüzde 60’ının İsrail’in politikalarına olumsuz baktığını ve Netanyahu’ya olan güvenin yerle bir olduğunu gösteriyor. Kendi generallerinden ve müttefiklerinden bile destek bulamayan Trump, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasının yarattığı ekonomik buhranla da köşeye sıkıştı.

İSRAİL’DE ŞOK: SON ANDA BİLDİRDİLER

İsrail tarafında ise tam bir şok hakim. Üst düzey İsrailli yetkililer, Trump’ın bu kararı kendilerine son anda bildirdiğini ve adeta “ortada bırakıldıklarını” ifade ediyor. İran devlet medyası tarafından yayımlanan 10 maddelik teklif; saldırmazlık garantisi, Hürmüz geçişinin İran’la koordineli biçimde yürütülmesi, uranyum zenginleştirmenin kabulü, yaptırımların kaldırılması, tazminat ödenmesi, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi ve Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın sona ermesini içeriyor. Daha düne kadar İran’a hiçbir koşul tanımadan teslimiyet dayatan Washington’un bu başlıkları müzakere zemini olarak kabul etmesi bile, sahadaki sert söylemle masadaki gerçek arasındaki farkı gösteriyor.