Sağlık Çalışanları ‘İstifa Etme Hakkı’nı' Geri İstiyor.

Sağlık personelinin çalışma şartlarına yönelik ‘istifa’ yasağı halen devam ediyor. Ancak sağlık çalışanları ‘istifa etme hakkı’nı geri istiyor.

GÜNCEL 04.03.2021, 17:53
Sağlık Çalışanları ‘İstifa Etme Hakkı’nı' Geri İstiyor.

Bir seneyi aşkın süredir tüm dünyayı etkisi altına alan  Koronavirüs( Kovid-19) salgını devam ederken, bu durumdan en çok etkilenen meslek gruplarının başında sağlık çalışanları geliyor. 1 Mart itibariyle normalleşme adımlarının atılmasının ardından sağlık çalışanları da pandemi nedeniyle getirilen ‘istifa yasağı’nın kalkmasını istiyor.  Milli Gazete’ye ulaşan doktorlar, yeterince fedakârlık gösterdiklerini, psikolojik baskı altında olduklarını, Tıpta Uzmanlık Sınavı’na (TUS) hazırlanamadıklarını ve artık anayasal haklarının korunması gerektiğini ifade ediyor.

SAĞLIK BAKANLIĞI GENELGESİNDE NE DİYOR?

27 Ekim 2020 Salı günü Sağlık Bakanı  Fahrettin Koca imzasıyla 81 il valiliğine gönderilen “Personel İşlemleri” genelgesinde yer alan sağlık personelinin salgın döneminde “istifa taleplerinin” kabul edilmeyeceğine yönelik karar tartışma konusu olmaya devam ediyor. 19 Ocak 2021’de yayınlanan yeni genelgeye göre ise  Sağlık Bakanlığı'nın Kovid-19 tedbirleri kapsamında sağlık çalışanlarına getirdiği yıllık izin, ücretsiz izin ve emeklilik işlemleri gibi kısıtlamalar kaldırıldı. Fakat ‘istifa hakkı’ genelgede yer almadı.

Genelgenin 6. Maddesinde yer alan “Yukarıda zikredilen durumlar haricinde, Bakanlık Makamı’nın27/10/2020 tarihli ve 3137 sayılı olurları ile yürürlüğe konulan genel yazımızın 1, 4, 6, 10 ve 12’nci maddelerinin uygulamasına aynen devam edilecektir” ifadesi ise Ekim ayında yayınlanan genelgenin 1. maddesine işaret ederek istifa yasağının kalkmadığını belirtiyor.

Bazı sağlık çalışanları, genelgenin birinci maddesinde yer alan “Her ne sebeple olursa olsun bu süreçte görevinden çekilme (istifa) talebinde bulunan personelin mezkûr talebi kabul edilmeyecektir” hükmünün, Anayasa’nın 18. Maddesinde yer alan “Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır” hükmü ile çeliştiği ve temel hak ve hürriyetlerini ihlal ettiği görüşündeler.

SAĞLIK ÇALIŞANLARI NEDEN İSTİFA ETMEK İSTİYOR?

Milli Gazete’ye ulaşan sağlık çalışanları ‘istifa yasağı’nın kalkması taleplerindeki sebepleri şu şekilde dile getiriyor:

“Bakanlık ekim ayında emeklilik, istifa ve izin hakkımızı kısıtladı. Biz de bu durumun anayasaya aykırı olduğunu biliyorduk. Ama o dönem ses çıkarmadık. Sebebi de kışın yoğun geçmesiyle beraber grip (influenza) salgınının olmasıydı. Bir de üstüne Kovid-19 salgını vardı. Ülkenin ekonomik sıkıntılarının da farkında olduğumuz için böyle bir olası felakette yerimizi terk etmek istemedik.
Fakat bunu üzerinden yaklaşık dört ay geçti, kış bitti, grip salgını olmadı. Kısıtlamalar da gevşetildi. Fakat iş bize gelince hala ağır bir şekilde genelge yasağımız devam ediyor.
Söz konusu genelge Ocak ayında yeniden düzenlendi. O genelgeyle emeklilik izinlerini esnettiler ama istifa yasağı hala devam ediyor.”

“UZUN MESAİ SAATLERİ TUS’A HAZIRLANMAYA ENGEL”

“Aramızda TUS’a hazırlanan arkadaşlar var. Bunların bir çoğu sisteme entegre olacaklar ama hayatlarına bir yön vermek istiyorlar” diyen sağlık çalışanları, “İstifalar olmadan doktorluk mesleğinde pek TUS’a çalışma olmuyor. Aylardır ailesini göremeyen, Doğu’da mecburi hizmeti biten, psikolojik sorunları olan, mobinge uğrayan doktor arkadaşlarımız var. Bu arkadaşlarımız da istifa edemiyorlar. Yani hayatın birçok alanında kayıp vermeye başladık. Telegram gruplarımız var ve oralarda durumlarını açıklayan arkadaşlar çok zor durumda olduklarını dile getiriyorlar. Sesimizi bir türlü duyuramıyoruz. 150-160 kişiyiz. Yaptığımız fedakârlık da ortada, biz istiyoruz ki anayasal hakkımızı kullanalım” açıklamasında bulundu.

“AYDA 280 SAAT MESAİSİ OLANLAR VAR”

Ara atamaların açılmasıyla, yine iş yapmak isteyen hekimlerin olduğunu dile getiren sağlık çalışanları, “Mesela  ABD’de istifa yasağı ile insanların anayasal haklarını engellemek yerine, intörnleri mezun ettiler. Bu işin akılcı bazı çözümleri var aslında. Bu durumda neden ısrarla biz mağdur ediliyoruz. Mesailerimiz çok ağır. Çalışmak istemeyen bir insanın yapacağı bir iş de değil. Bu ay 280 saat mesaisi olan arkadaşlar var. Normal bir memurun neredeyse iki katı mesai yapıyoruz. Bir taraftan TUS’a çalışmaya çalışıyoruz, bir taraftan da işimizi yapmaya çalışıyoruz. Devletin hiçbir kurumu böyle olağanüstü bir şart halinde çalışmadığı halde, biz dört beş aydır fiilen zaten olağanüstü bir hal yaşadık ve buna herkes de riayet etti. Sağlık Bakanlığı alternatif olarak şunu yapabilir; istifa edecek doktorların bazıları zaten özele geçecek. Özel hastaneler bedava kovid hizmeti veriyorlar. Bu durumun artık biraz da keyfi olduğunu ve ihmal edildiğimizi düşünüyoruz” ifadelerini kullandı. 

Hür Hekimler Hareketi adıyla yapılan yazılı açıklamada da 19 Ocak’ta yapılan düzenleme ile yalnızca izin ve emeklilik hususlarında esnekliğe gidildiği, istifa yasağına ilişkin kararın devam ettiği vurgulanarak şu ifadelere yer verildi:

"Sağlık personelinin görevden çekilme hakkının durdurulmasına ilişkin genelgeye anayasal dayanak olarak gösterilen olağanüstü halin mezkur anayasaya göre fiziki değil, hukuki bir durum olduğunu, İstifa ve görevden çekilmenin durdurulmasının ancak yasal erkin bütün kurum ve kuruluşlarınca topyekun olağanüstü hal durumuna geçilmesi halinde ve bu halin fiilen, resmi olarak ilanıyla mümkün olacağını belirtmek istiyoruz."

Açıklamada sağlık çalışanlarının talepleri şöyle sıralandı:

"Süreçte yakınını kaybeden, bedensel veya ruhsal sağlığını kaybeden sağlık personeline haklarının tevdi edilmesini, angarya, zorla çalıştırma hususlarında anayasada belirtilen kati hükümlerin hassasiyetle gözetilmesini, görevden çekilme, emeklilik ve diğer özlük hakları, asistan hekimlere otuz altı saat mesai uygulaması hususlarında gerek anayasayı, gerek hakkaniyeti ve evrensel vicdani ilkeyi yaralayan uygulamalara ivedilikle son verilmesini istiyoruz."

“PARANIZI VERİYORUZ MUAMELESİ DE KIRICI”

Mağduriyetlerinin artık daha da görünür olduğunu söyleyen sağlık çalışanları, “Şu an esnetilme sürecine girildi ve bir ay sonra vakalar tekrar arttığında bize diyecekler ki, gidemezsiniz. Herkes bundan çekiniyor. Ocak ayında gelen genelgeye göre 1. Hüküm korunmalı maddesi, her ne surette olursa olsun istifa edemezsin demek. Annesi babası vefat eden insanlar bile istifa edemedi. Artık bahar ayı geldi, kış da bitti, vazifemizi yaptık, bırakın da gidelim diyoruz. 5 ay sonra dönecekler olacak tekrardan. Bu süreçte sağlık sektöründe de bir mağduriyet oluşmayacak. Bu arada Kovid-19 parası veriyoruz dediler. Bizim aldığımız Kovid-19 parası yüzde 66’ya düşürüldü. Bundan şikâyet ettiğimiz için de değil. Biz zaten böyle bir parayı talep etmedik. İşte 36 saat mesai, istifa yasağı gibi engellemeleri yapmasalar, bizi hukuksal açıdan zor durumda bırakmasalar ekstra ücret de istemeyiz. Şunu da ifade edeyim, verilen ücret de yüzde 66’nın da çok altında. Yani paranızı da veriyoruz muamelesi de bizi açıkçası kırıyor.” diyerek tepkilerini dile getirdiler.

HUKUK NE DİYOR?

Anayasa hukuku Profesörü Dr. Kemal Gözler konuya ilişkin yayımladığı makalesinde 'istifa yasağı' kararının ancak 'OHAL' ilan edildiğinde geçerli olabileceğini söyleyerek yayımlanan genelgelerin Anayasa'ya aykırı olduğunu ifade ediyor.

Prof. Dr. Kemal Gözler 'Sağlık personeline getirilen istifa yasağı uygun mu?' adlı yazısında oluşturulan hukuksuzluğu şöyle açıklıyor:

Anayasamızın “Zorla Çalıştırma Yasağı” başlıklı 18’inci maddesinde şöyle deniyor:

“Madde 18 – Hiç kimse zorla çalıştırılamaz. Angarya yasaktır.
Şekil ve şartları kanunla düzenlenmek üzere hükümlülük veya tutukluluk süreleri içindeki çalıştırmalar; olağanüstü hâllerde vatandaşlardan istenecek hizmetler; ülke ihtiyaçlarının zorunlu kıldığı alanlarda öngörülen vatandaşlık ödevi niteliğindeki beden ve fikir çalışmaları, zorla çalıştırma sayılmaz”.
Keza Anayasamızın 70’inci maddesinde kamu hizmetine girme bir “hak” olarak düzenlenmiştir. Bu hizmete girmek bir hak ise, bu hizmetten çıkmak da bir haktır.
İstifa hakkı prensip olarak geçerli olsa da olağanüstü hâller için bu hakkın sınırlandırılması gerekebilir. 
Olağanüstü hâl, seferberlik ve savaş hâllerinde memurların istifa hakkının sınırlanmasında problem yoktur. Zira Anayasamızın 15’inci maddesinde de “savaş, seferberlik veya olağanüstü hâllerde, … durumun gerektirdiği ölçüde temel hak ve hürriyetlerin kullanılması kısmen veya tamamen durdurulabilir” denmektedir.

‘’SAĞLIK BAKANLIĞI’NIN GETİRDİĞİ YASAK HUKUKA AYKIRI’’

Yasağın geçerli olabilmesi için ülkede “savaş, seferberlik veya olağanüstü hâl”in bulunması gerekir. “Olağanüstü hâl”, fizikî değil, hukukî bir kavram ve kurumdur. Olağanüstü hâl bir “yönetim usûlü”dür.

Olağanüstü hâl kendiliğinden olan bir şey değildir. Ülkede “olağanüstü hâl”in yürürlükte olduğunu söylemek için, “olağanüstü hâl”in Anayasamızın 119’uncu maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı tarafından ilân edilmesi ve ilân kararının TBMM’nin onayına sunulması gerekir.

Prof. Dr. Kemal Gözler yazısının sonunda ise alınan kararın hukuki boyutunu şöyle özetliyor:

Soru 1: Sağlık Bakanlığı personeline getirilen istifa yasağı hukuka uygun mudur?

El Cevap: Hayır. Hukuka aykırıdır. Çünkü bu yasağın kanunî dayanağı yoktur.

Soru 2: Bu yasak hukuka uygun olarak getirilebilir miydi?

El Cevap: Evet. Getirilebilirdi. Bunun için Anayasanın 119’uncu maddesinde öngörülen usûlle olağanüstü hâl ilân edilmesi yeterliydi.

Kaynak:Kemal SALA / Milli Gazete

Yorumlar (0)
9
açık
Namaz Vakti 21 Nisan 2021
İmsak 04:35
Güneş 06:09
Öğle 13:08
İkindi 16:54
Akşam 19:57
Yatsı 21:24
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Hatayspor 34 53
6. Alanyaspor 34 52
7. Gaziantep FK 33 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 34 35
18. Başakşehir 33 33
19. Gençlerbirliği 34 32
20. Erzurumspor 34 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü