İlber Ortaylı Hoca Birilerini Çok Kızdıracak... Hürriyet’teki Yazıyı Baba Oğul Erdoğanlar Görmesin

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve oğlu Bilal Erdoğan'ın hedef aldığı Harf Devrimi'ne ilişkin Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı dikkat çeken bir yazı kaleme aldı.

GÜNCEL 14.11.2021, 15:19
İlber Ortaylı Hoca Birilerini Çok Kızdıracak... Hürriyet’teki Yazıyı Baba Oğul Erdoğanlar Görmesin

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve oğlu Bilal Erdoğan'ın hedef aldığı Harf Devrimi'ne ilişkin Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı dikkat çeken bir yazı kaleme aldı.

Harf Devrimi, Türkiye'de 1 Kasım 1928 tarihinde 1353 sayılı "Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun"un kabul edilmesi ve yeni alfabenin yerleştirilmesi sürecine genel olarak verilen isim.

Kanun, 3 Kasım 1928 günü Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Bu yasanın kabulüyle o güne kadar kullanılan Arap harfleri esaslı Osmanlı alfabesinin resmiyeti son buldu ve Latin harflerini esas alan Türk alfabesi yürürlüğe kondu.

Tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı konuyla ilgili dikkat çeken bir yazı kaleme aldı.

"Latin harflerinin kabul edildiği ilk Müslüman devlet biz değiliz, Arnavutlar bu alanda öncüdür" diyen Ortaylı, "İlk Türk devleti de değiliz; Azerbaycan Cumhuriyeti bu çevirimi Türkiye’den daha evvel kabul etmiştir. O tarihte “Azerbaycanca” diye bir kavram yoktu, dil Türkçeydi. Lügatların Türkçesi, Rusçası ile gramerin Türkçesi vardı. 1930’lu yıllara kadar Azerbaycan’da her şey Latin harfleriyle çıktı" dedi.

İDEOLOJİK KAVGAYA DÖNÜŞTÜ

Harf Devrimi'nin Türkiye’de bir ulusal ve dini çatışma, bir ideolojik kavga haline dönüştüğünü kaydeden Ortaylı, "Bizzat harf devrimine gidilen dönemde hükümet üyeleri arasında bile görüş ayrılığı oldu" dedi.

İsmet Paşa'nın ani bir değişikliği Türk matbaa sektörünün kaldıramayacağını, hükümet işlerinin, tedrisatın duraklayacağını bu nedenle tedrici bir gelişme ve ikili bir kullanım gerektiğini belirttiğini aktaran Ortaylı, "Bu görüş 1980’lerin sonundan beri alfabe sorunuyla boğuşan eski Sovyet Türk cumhuriyetlerinde de neredeyse aynıyla tekrarlanmış gibidir" ifadelerini kullandı.

"NE KADAR CEHALET GETİRDİĞİ TARTIŞILIR"

Gazi Mustafa Kemal Paşa'nın ikili ve uzun vadeli kullanımın aleyhinde olduğunu belirten Ortaylı, "Türk harflerinin değişiminin ne kadar cehalet (!) getirdiği tartışılır. 1935 sayımındaki okuma yazma oranına yüzde 20 civarında okur yazar rakamı yansıyor. İmparatorluk yıkıldığında ise cehalet oranı yüzde 90’dı. Yüzde 10’nun okur yazarlığını 1878 Meclisi’ndeki bir mebusun şu ifadesi ile tasvir mümkündür: “Köylerde kimse okuma yazma bilmez. Köyün imamı bile yazısını yazdıktan sonra mürekkebi kuruyunca yazdığını okuyamaz" dedi.

HEDEFLERİNDE HARF DEVRİMİ VARDI

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Tayyip Erdoğan, Külliye'de Mustafa Kemal Atatürk’ü Anma programında yaptığı konuşmada “harf devrimi ile her şeyin sıfırlandığını” söylemişti.

Osmanlı’ya yönelik eleştirilere tepki gösteren Erdoğan, “Son günlerde yine birileri ağızlarına sakız ettiler Osmanlı’da okuma yazma oranı çok düşükmüş. Osmanlının kendi silah sanayi yokmuş. Osmanlı yönetimi altındaki halklara zulmedilmiş. Hepsi de yalandır iftiradır” diyerek şöyle devam etmişti:

“Harf devrimiyle adeta her şeyin sıfırlandığını eklediğimizde elbette ülkemiz okuma-yazma oranının çok düşük olduğu bir dönem yaşadı ama bunun suçunu Osmanlı’ya yüklemek bir bühtandır.”

Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın oğlu Bilal Erdoğan da babası gibi Harf Devrimi'ni hedef almıştı.

Bilal Erdoğan katıldığı bir televizyon programında harf devrimiyle ilgili şunları söylemişti:

"Ben ilkokulda okuduğum yılları hatırlıyorum. Çok net bir şekilde alfabemizden dolayı geri kaldığımız bize anlatıldı. O zaman bunu belki sorgulamamıştım ama sonradan düşününce o zaman Yunanistan, Çin niye alfabesini değiştirmemiş. Demek ki gelişmenin alfabeyle alakası yokmuş. Sonra başka ülkelere bakıyoruz kıyafetini değiştirmeden gelişen ülkelerde var. O zaman niye kıyafet değiştirmeyi gelişmeyle irtibatlandırmışız. Yani şekil olarak değişmenin ruh olarak değişmeyle ilişkisi öyle sanıldığı gibi kolay değil."  

Yorumlar (0)
16
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 03 Aralık 2021
İmsak 06:33
Güneş 08:04
Öğle 12:59
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Trabzonspor 14 36
2. Konyaspor 14 26
3. Hatayspor 14 26
4. Fenerbahçe 14 24
5. Alanyaspor 14 24
6. Başakşehir 14 22
7. Karagümrük 14 22
8. Galatasaray 14 22
9. Adana Demirspor 14 20
10. Beşiktaş 14 20
11. Antalyaspor 14 18
12. Gaziantep FK 14 18
13. Altay 14 17
14. Sivasspor 14 16
15. Giresunspor 14 16
16. Kayserispor 14 16
17. Öznur Kablo Yeni Malatya 14 13
18. Göztepe 14 11
19. Kasımpaşa 14 10
20. Rizespor 14 10
Takımlar O P
1. Ümraniye 13 27
2. Ankaragücü 14 27
3. Eyüpspor 14 27
4. Bandırmaspor 13 25
5. Erzurumspor 12 25
6. İstanbulspor 13 20
7. Tuzlaspor 12 20
8. Kocaelispor 13 20
9. Samsunspor 13 19
10. Adanaspor 14 18
11. Menemenspor 13 17
12. Gençlerbirliği 13 17
13. Boluspor 13 16
14. Denizlispor 13 15
15. Bursaspor 13 14
16. Manisa FK 14 14
17. Ankara Keçiörengücü 13 13
18. Altınordu 14 13
19. Balıkesirspor 13 7
Takımlar O P
1. Chelsea 14 33
2. Man City 14 32
3. Liverpool 14 31
4. West Ham 14 24
5. Arsenal 14 23
6. Tottenham 13 22
7. M. United 14 21
8. Wolverhampton 14 21
9. Brighton 14 19
10. Leicester City 14 19
11. Crystal Palace 14 16
12. Brentford 14 16
13. Aston Villa 14 16
14. Everton 14 15
15. Leeds United 14 15
16. Southampton 14 15
17. Watford 14 13
18. Burnley 13 10
19. Norwich City 14 10
20. Newcastle 14 7
Takımlar O P
1. Real Madrid 15 36
2. Atletico Madrid 14 29
3. Real Sociedad 15 29
4. Sevilla 14 28
5. Real Betis 15 27
6. Rayo Vallecano 15 24
7. Barcelona 14 23
8. Athletic Bilbao 15 20
9. Espanyol 15 20
10. Osasuna 15 20
11. Valencia 15 19
12. Villarreal 14 16
13. Celta de Vigo 15 16
14. Mallorca 15 16
15. Deportivo Alaves 14 14
16. Granada 14 12
17. Elche 15 12
18. Cádiz 15 12
19. Getafe 15 10
20. Levante 15 7
Günün Karikatürü Tümü