Her Taşın Altında ‘'Beşli Çete'’ Var: 204 Milyar Dolarlık İhale Aldılar

Çete elebaşı Sedat Peker’in itirafları ile ortaya dökülen kirli ilişkilerin merkezinde siyasetin finansmanı var. Sürekli üstünde durulan “İktidar-mafya-medya” ilişkileri meseleyi…

GÜNCEL 25.05.2021, 16:01
Her Taşın Altında ‘'Beşli Çete'’ Var: 204 Milyar Dolarlık İhale Aldılar

Çete elebaşı Sedat Peker’in itirafları ile ortaya dökülen kirli ilişkilerin merkezinde siyasetin finansmanı var. Sürekli üstünde durulan “İktidar-mafya-medya” ilişkileri meseleyi anlamak için tek başına yeterli değil. Hiç kuşku yok ki AKP iktidarı döneminin en karakteristik özelliklerinden biri kamu ihaleleri ve buradan türeyen inşaat rantı. Buraya mercek tutunca da kamuoyunda, “Beşli çete” olarak bilinen şirketlerden başkası çıkmıyor.

İHALELERİN TOPLAM TUTARI 204 MİLYAR DOLAR

Dünyada en fazla kamu ihalesi alan şirketler arasında bulunan ve 10 yılda aldıkları kamu ihalelerinin toplam büyüklüğü 204 milyar dolara dayanan müteahhitlik şirketleri vergi affından garanti ödemelerine kadar bir dizi ayrıcalıktan yararlandı. AKP iktidarları döneminde gerçekleştirilen köprü, otoyol, havalimanı, tünel ve şehir hastanesi gibi garantiler de verilen büyük yapıların ihalelerinin altından istisnasız bu şirketler çıktı. İnşaat ekonomisinden ortaya çıkan rant ile gücünü tahkim eden AKP ile kamu kaynaklarını kasalarına aktaran müteahhitlerin ilişkisi, bu dev tutarların paylaşımlara konu olduğu iddiaları, kamu arazilerinin aralarında mafyanın da bulunduğu oluşumlara peşkeşi, bugün yaşananları anlamanın şifrelerinden bazıları…

ÖZEL AF VE MUAFİYET GETİRDİLER

Kamu ihalelerini alma konusundaki ayrıcalıklı konumları ile öne çıkan şirketler, yüzlerce kez vergiden de muaf tutuldu. Ticaret Bakanlığı’nın verilerine göre, Cengiz, Limak, Kalyon, Kolin ve Makyol firmaları için 2010-2020 yıllarını kapsayan 10 yıllık dönemde toplam 128 kez vergi, resim ve harç istisna belgesi indirimi sağlandı.

AKP iktidarları döneminde önlenemez yükselişe imza atan şirketin başında Cengiz Holding geldi. AKP döneminde aldığı kamu ihaleleriyle değerine değer katan ve 2010 yılında 422 milyon TL’lik vergi borcu silinen Cengiz Holding’in devletten aldığı ihalelerin bedelleri altı yılda 10 kat arttı. 2011 yılında aldığı iki işin ihale bedeli 774 milyon 611 TL olan şirketin 2017 yılında aldığı sekiz ihalenin bedeli ise 7 milyar 901 milyon TL oldu. Yedi yılda, aralarında Ordu-Giresun Havaalanı emniyet sistemleri ve deniz dolgusu inşaatı ve Samsun-Sinop arasındaki Güzelceçay-Dikmen Yolu’nun tünel ve üstyapı inşaatı gibi işlerin de yer aldığı 26 kamu ihalesini üstlenen Cengiz Holding’in 2011’den bugüne aldığı ihalelerin toplam bedeli ise 12 milyar 597 bin TL ile ifade edildi. Cengiz’in 2014-2020 dönemleri arasında aldığı ihalelerin toplam bedeli ise kayıtlara, 22 milyar 138 milyon TL olarak geçti.

ÜLKEYİ RESMEN TALAN ETTİLER

Cengiz Holding’in AKP döneminde hayata geçirdiği projelerin pek çoğu yurttaşların ve çevrecilerin de tepkisine yol açtı. Tepki çeken projelerden bazıları şöyle sıralandı:

•İstanbul 3. Havalimanı

•Karabiga Termik Santrali

•Hüseyin Avni Paşa Korusu

•Hasankeyf Ilısu Barajı

Cengiz Holding’in havalimanları ve elektrik dağıtım yapım işlerini de içeren öne çıkan projelerinin ihale bedelleri kayıtlara şöyle yansıdı:

•İstanbul Havalimanı: 58 milyar 890 milyon TL

•İstanbul Avrupa Yakası Boğaziçi Elektrik Dağıtım: 3 milyar 626 milyon TL

•İstanbul Taksim–4. Levent Metrosu: 2 milyar TL

•Ankara – İstanbul Hızlı Tren 2. Etap: 1 milyar TL

•Kuzey Marmara Otoyolu: 13 milyar 600 milyon TL

•Gayrettepe – İstanbul Metrosu: 4 milyar 845 milyon TL

HAVALİMANLARI, KÖPRÜLER VE OTOYOLLAR

Cengiz ile birlikte kamu ihalelerinde adı en çok anılan şirket olan Limak ise elektrik dağıtım bölgelerindeki faaliyetleriyle dikkati çekti. Şirketin aldığı son üç kamu ihalesinin toplam bedelinin 2 milyar 108 milyon TL olduğu öğrenildi. Holdingin baraj ve barajlar üzerine kurduğu HES’ler, doğa tahribatına yol açtığı gerekçesiyle yurttaşlarca eleştirildi.

Köprü-otoyol, baraj-HES, havalimanı yapımı gibi işlerde adından söz ettiren Limak’ın yüksek bütçeli kamu ihalelerinden bazıları şunlar oldu:

•İstanbul Havalimanı: 58 milyar 890 milyon TL

•Çanakkale Köprüsü ve Çanakkale otoyolu: 10 milyar 354 milyon 576 bin 202 TL

•Ankara Yüksek Hızlı Tren Garı: 37,5 milyon dolar

•Çetin Barajı ve Hidroelektrik Santrali: 2 milyar 100 milyon TL

•Sabiha Gökçen Havalimanı: 2 milyar 962 milyon TL

İsmi, “Beşli çete” eleştirilerine konu olan şirketler arasında yer alan Kalyon da Cengiz ve Limak’tan geri kalmadı. Kalyon, 2015-2020 dönemlerinde 23,5 milyar TL’lik kamu ihalesi aldı. Kalyon Holding’in havalimanı yapımı, demiryolu inşaatı, deniz geçişi isale hattı, otoyollar gibi projeleri de içeren yüksek maliyetli projeleri arasında şunlar yer aldı:

•İstanbul Havalimanı: 58 milyar 890 milyon TL

•KKTC Deniz Geçişi İsale Hattı: 483 milyon TL

•Kuzey Marmara Otoyolu: 13 milyar 600 milyon TL

•Gayrettepe 3. Havalimanı metro: 4 milyar 845 milyon TL

•Kirazlı-Halkalı metrosu: 2 milyar 414 milyon TL

•Başakşehir Stadyumu: 134 milyon 949 bin TL

•Taksim Meydanı düzenleme inşaatı: 51 milyon 555 bin TL

BİR YIL İÇİNDE 10 MİLYAR TL’LİK İHALE

Kamudan en fazla ihale alan bir diğer şirket olan Makyol’un yalnızca 2017 yılında aldığı kamu ihalelerinin bedelinin 10 milyar TL’yi bulduğu öne sürüldü. Toplam 1,3 milyar TL değerindeki Sabiha Gökçen Havalimanı Gelişim Projesi ihalesi, şirketin aldığı ihalelerde öne çıkarken şirketin üstlendiği diğer bazı ihaleler şunlar oldu:

•Osmangazi Köprüsü: 1,2 milyar dolar (Nurol, Özaltın, Makyol, Astaldi, Yüksel ve Göçay konsorsiyumu)

• Gebze – Orhangazi – İzmir Otoyolu: 10 milyar 51 milyon TL

•Ovit Tüneli: 1,5 milyar TL

Haberin devamı burada.

Yorumlar (0)
19
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 16 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:10
İkindi 17:10
Akşam 20:45
Yatsı 22:36
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü