Çisem ÖZKAN: Platon’un Mağarası, Atalet Kavramı ve Türkiye

Türkiye’de düşünsel ataletin sonuçları aynı zamanda ekonomik krizin nedenlerinden biri olarak sayılabilir.

GÜNCEL 12.06.2021, 00:18
Çisem ÖZKAN: Platon’un Mağarası, Atalet Kavramı ve Türkiye

Antik Yunan Uygarlığı’nın en önemli isimlerinden biridir Platon.

Sokrates’in öğrencisi,

Aristo’nun hocası,

Batı Dünyasında ilk yüksek öğrenim kurumu olan Akademi’nin kurucusudur.

Devlet isimli 2500 yıllık eseri bireylerden topluma, toplumlardan devlete kadar geniş bir analizi içeren en önemli eserlerinden biridir.

Platon, kavramları açıklarken alegori yani öyküleme yöntemini sıklıkla kullanır.

İşte o alegorilerden en önemlisi olan Platon’un Mağara’na gelin birlikte girelim !

Platon’un Mağarasında Neler Var?

  • Çoğu zaman içine Güneş girmeyen mağarada çocukluğundan itibaren zincirlenmiş esirler.
  • Mağaranın diğer tarafında hiçbir zaman sönmeyen dev bir ateş
  • Ateş ile esirler arasında taş geçit
  • Taş geçitin üstünde kuklaları oynatan insanlar

Platon’un sözleriyle :

"İnsanların, ışığa açılan ve uzun bir girişi olan yeraltı mağarası gibi bir yerde olduklarını farz edin. Doğdukları günden beri oradalar, kıpırdamasınlar diye ayakları ve boyunları zincire vurulmuş; zincirleri yüzünden etraflarına bakmak için başlarını bile döndüremiyorlar. Arkaları mağara girişine dönük, sadece önlerindeki mağara duvarını görebiliyorlar. Yukarıda bir yerde yakılmış bir ateş var arkalarında. Tutsaklarla ateş arasında yüksek bir yol var ve bu yol boyunca uzayan bir duvar. Hani kukla oynatıcılarının kendileri ile seyirci arasına koydukları ve üzerinde marifetlerini sergiledikleri paravanlar gibi...Bu duvarın üstünde de insanlar olduğunu farz edin. Ellerinde taştan, ağaçtan, türlü türlü malzemeden yapılmış objeler, insan ve hayvan şeklinde heykeller taşıyorlar. Ve duvarın üstündeki bu şeylerin görüntüsü, arkadaki ışığın da etkisiyle, karşıdaki mağara duvarına yansıyor...Sizce başlarını arkaya çeviremeyen insanlar, ışığın aydınlattığı mağara duvarında, bir gölge oyunundan başka bir şey görebilir mi?"

Esirlerden Biri Kurtulur !

Bir gün esirlerden biri kurtulur, kuklaları, ateşi ve kukla oynatanları görür, gözlerine başta inanamaz. Sonra gölge oyunu aracılığıyla esirlere yansıtılan gölgelerin gerçeklikle ilgisi olmadığını keşfeder. Mağaranın dışına çıkar: çiçekler, ağaçlar, kuşlar ve onu aydınlatan Güneş’i görür. Geri döner dışarıda gördüğü dünyayı esirlere anlatmak ister ancak esirler yıllardır gördüğü gölgeleri gerçek dünya zanneder ve alıştıkları konfor alanından dışarıya çıkmak istemez !

Mağara, esir, Güneş ve lider temsilleri

Mağara, öğrenme ve gelişmeyi engelleyen sistemi, zincirlenmiş esirler ilerleyemeyen toplumu, dış dünya sonsuz bilgi ve deneyimi, gelişmeyi temsil eder. Güneş ise bilginin kaynağı olan bilimin temsilidir. Dışarıya kaçan esir ise lideri temsil eder.

Atalet Kavramı ve Türkiye

Newton, Platon’dan 2000 yıl sonra atalet İngilizce orijinaliyle inertia kavramını 1. Hareket Yasası içinde tanımdı: Fiziksel bir kütlenin dış bir kuvvet uygulayıcısına gösterdiği dirençtir atalet/durağanlık.

Dış dünyayı görmek istemeyen esirlerin değişime direnci de bir düşünsel atalet örneğidir.

Türkiye’de düşünsel ataletin sonuçları aynı zamanda ekonomik krizin nedenlerinden biri olarak sayılabilir.

Peki ya bu direnç nasıl kırılır?

Onu da ilerleyen yazılarda anlatacağım…

Çisem ÖZKAN

11.06.2021

Yorumlar (0)
19
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 17 Haziran 2021
İmsak 03:24
Güneş 05:24
Öğle 13:10
İkindi 17:10
Akşam 20:46
Yatsı 22:37
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü