Vatandaşa Yine Kötü Haber... "Bir Dizi Zam Yağmuru Geliyor"

Vatandaşa yine kötü haber: "Bizi Mart ayında görece yüklü bir fiyat artışı bekliyor..."

EKONOMİ 09.03.2021, 14:35
Vatandaşa Yine Kötü Haber... "Bir Dizi Zam Yağmuru Geliyor"

Türkiye krizle boğuşurken, vatandaş da her gün gözünü zamlara açıyor.

Vatandaşa bir kötü haber daha geldi.

Dünya gazetesi yazarı Alaattin Aktaş bugünkü köşesinde, "Enflasyonu tetikleyecek etkenler çoğalıyor" başlıklı dikkat çeken bir yazı kaleme aldı.

"Şubat sonu itibarıyla tüketici fiyatlarındaki (TÜFE) yıllık artış yüzde 15.61, yurtiçi üretici fiyatlarındaki (Yİ-ÜFE) yıllık artış ise yüzde 27.09 düzeyinde" diyen Aktaş, "Son bir yıldaki artış oranları açısından bakıldığında 11.48 puanlık bir fark var. Bu çok büyük bir fark" diye belirtti.

"Kısıtlamaların kaldırılmasıyla birlikte uzunca bir süre hiç gündeme bile getirilemeyen bir dizi zam uygulamaya konulacak. Kapalı olan bir işyeri, sıfır satışını zamlı yapacak değildi ya! Ama maliyetler bu dönemde artmaya devam etti. İşte şimdi o zamlar yapılacak" diye ifade eden Aktaş, "Dolayısıyla bizi mart ayında görece yüklü bir fiyat artışı bekliyor" dedi.

Alaattin Aktaş'ın yazısı şu şekilde:

✔ Kısıtlamaların esnetilmesiyle zamlar hızlanacak. Marttaki fiyat artışı en az yüzde 1 beklenmeli. Bu düzeyde bir artışla ilk çeyrek yüzde 3.6'ya ulaşacak, yıllık oran da yüzde 16'yı aşacak.

✔ Merkez Bankası'nın yüzde 9.4'lük yıllık tahmini için son dokuz ayda yüzde 5.6'da kalınması gerekiyor. Bu orandan ekimin yüzde 2'sini de düşünce sekiz aya yüzde 3.5'lik bir marj kalıyor.

Şubat sonu itibarıyla tüketici fiyatlarındaki (TÜFE) yıllık artış yüzde 15.61, yurtiçi üretici fiyatlarındaki (Yİ-ÜFE) yıllık artış ise yüzde 27.09 düzeyinde.

Son bir yıldaki artış oranları açısından bakıldığında 11.48 puanlık bir fark var. Bu çok büyük bir fark.

Bir de iki endeksin, artış oranlarının değil endekslerin farkı var. Şubattaki endekslerin farkı yüzde 14.01'i buldu. İki endeks arasında şimdiye kadar böylesine bir fark oluşmamıştı.

Bu oranları geçenlerde yazdık ama bir kez daha hatırlamakta yarar var. Çünkü üretici fiyatları her ne kadar bire bir olmayacaksa da, aynı oranda olmayacaksa da bir süre sonra tüketici fiyatlarını etkileyecek. Bundan kaçış yok. Yani tüketici fiyatlarında marttan itibaren normal akışın dışında bir artış görülmesi olasılığı giderek artıyor.

Şimdi bu normal ötesi artışı daha da körükleyecek bir dizi gelişmeyle karşı karşıyayız.

Pandemi kısıtlamaları gevşetilince...

Hizmetler sektöründe pandemi yüzünden uygulanmakta olan kısıtlamalar mart ayıyla birlikte önemli ölçüde esnetildi. Bunu yapmak da artık kaçınılmaz olmuştu. Binlerce, milyonlarca insan klasik ifadeyle evine ekmek götüremez hale gelmişti. Kaldı ki bu kriz döneminde işini kaybedenler yalnızca çalışanlar da değildi. En küçüğünden en büyüğüne doğru bir dizi işveren de ya işini kaybetmiş ya da çok zor duruma düşmüştü.

O yüzden ekonominin çarklarının dönmesi için, insanların çalışıp para kazanabilmesi için bu kısıtlamaların esnetilmesi ve kaldırılması kaçınılmazdı ve bu yapıldı.

Şimdi kısıtlamaların kaldırılmasıyla birlikte uzunca bir süre hiç gündeme bile getirilemeyen bir dizi zam uygulamaya konulacak. Kapalı olan bir işyeri, sıfır satışını zamlı yapacak değildi ya! Ama maliyetler bu dönemde artmaya devam etti. İşte şimdi o zamlar yapılacak.

Dolayısıyla bizi mart ayında görece yüklü bir fiyat artışı bekliyor. Geçen yıl mart ayındaki TÜFE artışı yüzde 0.57 olmuştu. Bu yıl martta en az yüzde 1'lik bir fiyat artışı görmek sürpriz olmayacak. Böylece, mart sonundaki yıllık oran da yüzde 16'yı aşacak.

Seyahat kısıtlaması gelirse...

Aylardır kapalı olan işyerlerini açmak artık kaçınılmaz hale gelmişti ama adeta bir açıldık, pir açıldık! Bunca zaman işyerlerini kapalı tutarak zapt etmeye çalıştığımız salgın, şimdi daha beter bir şekilde geliyor olabilir.

Riskin düşük olduğu varsayılan illere riskli illerden seyahatler sürüyor, mal nakli sürüyor. Bu yüzden her gün hastalık da naklediliyor. Bu durumun önüne geçmek için belki de içinde bulunduğumuz günlerde katı bir seyahat sınırlaması gündeme gelecek.

Böyle bir karar mal sevkiyatında aksamalar doğurabileceği için fiyatlar üstünde yeni bir baskı unsuru oluşturabilecek.

DÖVİZ "BENİ UNUTAMAZSINIZ" DİYOR

Bizde maliyet artışının en büyük nedenlerinin başında gelen, bazı mal ve hizmetler için gerçekte çok az etkisi olsa bile en iyi kullanılan gerekçe kur artışı...

Kasım operasyonuyla birlikte kur hızla aşağı gelince bazıları bu sorunu aştık diye mi düşünmeye başlamıştı, bilmiyorum. Ama döviz dün bir anda "Ben buradayım" deyiverdi. Dolar 7.65, euro 9.10 düzeyini gördü. Dövizde yön zaten bir süredir yukarı doğruydu.

Öyle anlaşılıyor ki bu eğilim zaman zaman küçük kırılmalar gösterse de Merkez Bankası Para Politikası Kurulu'nun 18 Mart toplantısına kadar devam edecek. Ve eğer kur yavaş yavaş da olsa artmayı sürdürürse Merkez Bankası 18 Mart toplantısını biraz köşeye sıkışmış bir durumda yapacak.

Döviz kurundaki artış da dönüp dolaşacak ve fiyatları yukarı iten bir etki doğuracak.

YÜZDE 9.4; OLMAYACAK DUAYA AMİN!

Mart ayındaki fiyat artışı için alt sınırı yüzde 1 olarak almak yanlış değil. Bu durumda giriş bölümümüzde de vurguladığımız gibi yıllık artış yüzde 16'yı aşacak.

Martta yaşanacak yüzde 1'lik artışla ilk çeyrek oranı yüzde 3.6'ya ulaşacak. Merkez Bankası'nın yıllık yüzde 9.4'lük tahmininde kalmak ise yılın kalan dokuz ayındaki artışı yüzde 5.6'da tutmakla mümkün olabilecek.

Ekim aylarının klasikleşmiş yüzde 2'lik artışını da düştüğümüzde sekiz ay toplamı için yüzde 3.5'lik bir marj kalacak elimizde.

Sekiz aylık artışı yüzde 3.5'te tutabilir miyiz, elbette. Teorik olarak bu pekala mümkün.

Ya pratikte?

Olmayacak duaya amin deme alışkanlığınız varsa...

Neden olmasın!

Yorumlar (0)
24
açık
Namaz Vakti 26 Temmuz 2021
İmsak 03:58
Güneş 05:46
Öğle 13:16
İkindi 17:12
Akşam 20:35
Yatsı 22:16
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü