Uzun Süredir Kapalı Olan Kapılar Zamla Açılacak

Yeme içme zinciri Happy Moon’un yönetim kurulu başkanı Hüseyin Aymutlu, sektördeki son durumu anlattı...

EKONOMİ 19.02.2021, 12:56
Uzun Süredir Kapalı Olan Kapılar Zamla Açılacak

Kafe ve restoranların mart ayında açılması bekleniyor. Uzun süredir kapalı olan mekanların işletmecileri sokağa dökülmüş ve artık ekonomik olarak dayanamadıklarını açıklamışlardı.

Bir yanda da kapanan yüzlerce kafe ve restoran, işsiz kalan binlerce insan var.

Peki, mart ayında neler olacak?

Cumhuriyet gazetesi yazarı Jale Özgentürk, bugünkü yazısında işletmelerin kapılarının zamla açılacağını gündeme getirdi.

Yeme içme zinciri Happy Moon’un yönetim kurulu başkanı Hüseyin Aymutlu ile konuşan Jale Özgentürk, sektördeki son durumu anlattı.

İşte yo yazı…

Kapalı dönemde artan maliyetler faturalara yüzde 20’ye yakın zam olarak yansıyacak. Restoranların yüzde 35’i açılamayacak. 1.5 milyon çalışan işsizlik tehlikesinde.

Dünyada mutasyonlarla birlikte salgına ilişkin korkular yeniden depreşti. Virüsün 10 yıl daha hayatımızda olacağı iddiası, üçüncü bir dalganın gündemde olması moralleri bozuyor.

Bu koşullar nedeniyle ekonomik kriz de derinleşiyor. Araştırmalara göre 2021’de dünyada iflas kasırgası yaşanacak. Şirketlerin yüzde 35’i iflas edecek.

İpsos’un yaptığı bir araştırmaya göre Türkiye’de de umutsuzluk artıyor. Halkın yüzde 74’ü salgının bu yıl da bitmeyeceğini düşünüyor. Durumda herhangi olumlu bir iyileşme yok ama hükümet önümüzdeki günlerde normalleşme adımları atacağını açıkladı. Hükümetin açıklamalarına göre mart ayı ortası ya da sonu restoranlar açılacak, nisandan itibaren de turizmde hareketlenme başlayacak.

KURALLAR BELİRSİZ

Yeme içme mekânlarının açılma ihtimali doğdu ama hangi kurallarla açılacak henüz belli değil. Sosyal medyada yer alan iddialara göre bahçenin yüzde 50’si kullanılacak. Gelen müşteri 45 dakika oturabilecek. İç mekânın da yüzde 30’u kullanılabilecek. Mart ayında açılmazsa sektörün ayakta kalamayacağını ve 2.5 milyon kişinin işsiz kalacağını iki ay önce açıklayan yeme içme zinciri Happy Moon’un yönetim kurulu başkanı Hüseyin Aymutlu’yu aradım. Yeni sürece nasıl hazırlandıklarını sordum.

Net kurallar açıklanmadığı için henüz bir hazırlık yapamadıklarını söylüyor. Hükümetin kısa çalışma ödeneğini mart sonuna kadar ödeyeceğini açıkladığını, buna bakarak mart ortası veya sonu açılmayı beklediklerini anlatıyor.

“Planlama yapamıyoruz. Kaç arkadaşımızı çağıracağız, bilmiyoruz” diyen Aymutlu, “Eski şartlarda masalar arası 1.5 metre vardı. O dönem yüzde 35 müşteri kaybı yaşadık. Bu koşullarda kapasite yüzde 70 gibi görünüyor” diyor.

Bu durumda işten çıkarmaların yaşanacağını söyleyen Aymutlu, “Yüzde 50-70’le çalışacağız. Giderler yüzde 100. Bu, bütün işletmeleri mahveder. Ticari risk başlıyor” diye devam ediyor. Bu koşullarda hiçbir işletmenin çalışanların tamamını çağıramayacağını ekliyor ve “Yüzde 50’ye yakın işten çıkarma yaşanır. 1 milyondan fazla çalışan tehlikede” diyor.

EN AZ YÜZDE 10 ZAM

2021 için yatırımların da askıya alındığını anlatan Aymutlu, “Herkeste gelecek kış kapanacak mı korkusu var. Biz de yeni AVM’lerde mağaza açacaktık. İmzalamıyoruz. Eylül ekimi bekleyeceğiz” diyor. Faturalar konusunda da şunları söylüyor Aymutlu:

- Etten bardağa maliyetler arttı. Şu an bizim tedarikçilerden aldığımız fiyat yüzde 15 artmış. Geçen açılışta mönüye zam yapmamıştık. Piyasa açıldıktan sonra rakamlar oturdu. Yüzde 5-6’da oturdu.

- Bizim zincir olarak işimiz daha kolay. Sektörün genelinde iki psikoloji var. Maliyet üzerine fiyat yapanlar, piyasa algısına göre zam yapanlar. Zincirler maliyet üzerinden bakıyor.

- Piyasanın genelinde yüzde 10-15 zam yapılacak gibi görünüyor. Ancak yüzde 35’e yakın mekân açılmayacak. Beni işletmemi devralır mısın, diye arayanlar var.

- Martta restoranlar açılır mı, açılmaz mı?

Salgının seyri bunu gösterecek. Ancak kesin olan bir şey var, tüketicinin faturası ağırlaşırken kapanan işletmeler ile olan 2 milyona yakın çalışana olacak!

BAŞMAN: FİYATLARDA ŞOK YAŞAYACAĞIZ

Yeme içme sektöründe duran hayat, restoranların kapanması ve turizmin bitmesinin darbe vurduğu sektörlerden biri de şarap sektörü oldu. Şarap Üreticileri Derneği Başkanı ve Kavaklıdere Şarapları Yönetim Kurulu üyesi Ali Başman ve yönetim kurulu üyesi Cevza Başman ile online bir buluşma yaptık. Başmanlar hem sektördeki durumu hem de Fransa’da bağ satın alarak global dünyaya açılan Kavaklıdere’deki gelişmeleri anlattı. Ali Başman sektörle ilgili şu bilgileri verdi:

“Salgın döneminde şarap tüketiminde büyük düşüş oldu. Restoranlar kapanınca işimizin yarısı çöktü. Arkasından turizm bitti. Açık kısmı sıfırlandı. Sonuçta restoranlarda içilen şarap evlerde içilecektir diye düşünüldü. Marketlerde satışlar patladı dendi. Bizim için patlamadı. Evet, bir artış oldu ama bu restoran ve otellerde sattığımız rakamın yüzde 25’i ancak gerçekleşti.

İŞLETME SAYISI DÜŞER

Başman mart ayı içinde restoranların açılma ihtimali olduğunu ancak sıkıntılı bir süreç olacağını ekliyor ve “Maliyetler çok arttı. Restoranlarda faturalar yükselecek. Şarap fiyatları da artacak. Fiyatlarda şok yaşayacağız. Ama gelirler o kadar artmadı. İşletme sayıları azalabilir” diyor.

Fransa’da bağ alarak global yolculuğa çıkan Kavaklıdere’nin amacının dünya markası haline gelmek olduğunu söyleyen Cezva Başman ise “Türk üzümlerini dünyaya tanıtmak istiyoruz. Çok başarılı üzümlerimiz var. Ama 10 milyon doları bir türlü aşamayan ihracatımız var. Milli politika olmalı” diye konuştu.

Yorumlar (0)
11
açık
Namaz Vakti 05 Mart 2021
İmsak 06:01
Güneş 07:25
Öğle 13:21
İkindi 16:31
Akşam 19:06
Yatsı 20:25
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 27 57
2. Beşiktaş 26 57
3. Fenerbahçe 27 55
4. Trabzonspor 27 51
5. Hatayspor 27 46
6. Alanyaspor 27 43
7. Gaziantep FK 27 43
8. Karagümrük 27 41
9. Göztepe 27 36
10. Antalyaspor 27 35
11. Sivasspor 26 33
12. Konyaspor 26 32
13. Malatyaspor 27 31
14. Kasımpaşa 27 29
15. Kayserispor 26 28
16. Rizespor 27 28
17. Başakşehir 27 26
18. Erzurumspor 27 26
19. Ankaragücü 26 23
20. Denizlispor 26 21
21. Gençlerbirliği 26 21
Takımlar O P
1. Giresunspor 24 53
2. Samsunspor 24 50
3. İstanbulspor 24 46
4. Altınordu 24 44
5. Adana Demirspor 24 42
6. Altay 24 41
7. Tuzlaspor 24 41
8. Ankara Keçiörengücü 24 39
9. Bursaspor 24 34
10. Bandırmaspor 24 31
11. Ümraniye 24 31
12. Adanaspor 24 26
13. Boluspor 24 26
14. Menemenspor 24 26
15. Balıkesirspor 24 25
16. Akhisar Bld.Spor 24 19
17. Ankaraspor 24 15
18. Eskişehirspor 24 7
Takımlar O P
1. Man City 27 65
2. M. United 27 51
3. Leicester City 27 50
4. Chelsea 27 47
5. Everton 26 46
6. West Ham 26 45
7. Liverpool 27 43
8. Tottenham 26 42
9. Aston Villa 25 39
10. Arsenal 26 37
11. Leeds United 26 35
12. Wolverhampton 27 34
13. Crystal Palace 27 34
14. Southampton 26 30
15. Burnley 27 29
16. Brighton 26 26
17. Newcastle 26 26
18. Fulham 27 23
19. West Bromwich 27 17
20. Sheffield United 27 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 24 58
2. Barcelona 25 53
3. Real Madrid 25 53
4. Sevilla 24 48
5. Real Sociedad 25 42
6. Real Betis 25 39
7. Villarreal 25 37
8. Granada 25 33
9. Levante 25 32
10. Athletic Bilbao 24 30
11. Celta de Vigo 25 30
12. Osasuna 25 28
13. Getafe 25 27
14. Valencia 25 27
15. Cádiz 25 25
16. Eibar 25 22
17. Real Valladolid 25 22
18. Deportivo Alaves 25 22
19. Elche 24 21
20. Huesca 25 20
Günün Karikatürü Tümü