Hazine Bakanı Berat Albayrak'a İş Dünyasından Mesaj

Dolar artınca ne oluyor? İşte patronların cevapları!

EKONOMİ 14.08.2020, 10:08
Hazine Bakanı Berat Albayrak'a İş Dünyasından Mesaj

Yurt dışından ithalat yapan insanları son dönemde dolarda yaşanan yükselişi değerlendirdi. Kimisi kur riski alarak yatırım yapmayı 'amatörlük' olarak tanımlarken döviz borcu olan TL'ye dönmenin yollarını arıyor. Elektronik ürünlerde stoklar bittikten sonra ciddi bir zam beklenirken iplik ve polyester fiyatlarındaki artış tekstilde de fiyat artışı riskini ortaya koyuyor.

Türk Lirası’ndaki değer kaybı nedeniyle kur riskini azaltmak isteyen şirketler döviz borçlarını TL’ye çevirme yoluna giderken; kurdaki artışla birlikte artan maliyet baskısı ve zayıflayan alım gücü de endişe yaratıyor.

Kurdaki yükselişin girdi maliyetleri üzerinde baskı oluşturduğunu belirten reel sektör temsilcileri, kurdaki yüksek seyrin sürmesi halinde artan maliyetlerin ithal girdi ağırlıklı sektörler başta olmak üzere fiyatlara yansıtılmaya başlanacağını; bunun da enflasyonu artıracağına işaret ediyor.

Uzun süre 6.85 seviyelerinde dar bantta seyreden dolar/TL hafta başında sert yükselişle 7.40 ile tarihi rekorunu gördü.

İthalatçı olan ya da sadece iç piyasaya çalışan firmalardaki kur kaynaklı tahribatın çok daha yüksek olduğunu belirten TOBB Konfeksiyon ve Hazır Giyim Sanayi Meclis Başkanı Şeref Fayat, “Dolarla ithal edip TL’ye çeviriyor, içeride bir de vadeli TL fiyatla satıyorlar. Bu firmalar ciddi zarar yazıyor. Çünkü volatil piyasada sen daha parayı tahsil etmeden karın da gidiyor, ana parayı da yiyorsun” dedi ve ekledi:

‘DOLAR 6 LİRA İKEN MALI ALAN 7,3 OLUNCA YERİNE KOYAMIYOR’

“Örneğin dolar 6 lira iken malı alıp TL’ye çevirip satan ithalatçı malı 4-5 ay vade ile sattığı için, şimdi kur 7.3’e geldiğinde vermiş olduğu doları yerine bile koyamıyor.”

İhracatçı firmaların diğerlerine göre avantajı olduğunu kaydeden Fayat, buna karşın ithal hammadde olmak üzere kur kaynaklı artan girdi maliyetlerinin ihracatçılar da dahil tüm firmalar üzerinde baskı unsuru olduğunu söyledi.

İPLİK VE POLYESTER DIŞARIDAN GELİYOR

Fayat, “İthal ettiğimiz hammaddeler var, polyester bazlı pekçok iplik dışarıdan geldiği için fiyatı dolarla belirleniyor. Aynı şekilde, pamukta olduğu gibi Türkiye’de üretilse bile fiyatı dolar bazında belirlenen hammadde ve emtialar var. Kurdaki bu yükseliş dalgası 2-3 ay devam ederse, enflasyona yansımasını engellemek mevzu bahis değil” dedi ve ekledi:

“Hammadde maliyetlerindeki artış bir sezon etkilemez çünkü sonbahar mallarını almıştık. Ama kış ve bahar üretimleri başladığında, üreticiler yeni pamuk fiyatından maliyet yaparak fiyat verecek. Bu yüksek kur 2-3 ay devam eder, faize müdahale yapılmaz ve kur geri gelmezse, bunun enflasyona yansıması birkaç ay sonra kaçınılmaz.”

ÖZEL SEKTÖRÜN KREDİ BORCU 226 MİLYAR DOLARDAN 162 MİLYAR DOLARA GERİLEDİ

Özel sektörün yurtdışından sağladığı kredi borcu 2018 Nisan ayında gördüğü zirve olan 226.1 milyar dolardan bugüne kadar kademeli gerilemiş durumda. TCMB’nin açıkladığı son güncel veri olan Mayıs 2020 sonu itibarıyla özel sektörün yurt dışından sağladığı kredi borcu 162.3 milyar dolara kadar geriledi.

TÜKETİCİ ELEKTRONİĞİNDE STOKLAR BİTİNCE ZAM KAÇINILMAZ

Perakende sektörünün ithal ağırlıklı çalışan segmentleri de, kurdaki yukarı yönün sürmesi durumunda fiyat artışının gözleneceği ürünlerin başında geliyor.

Koç Holding’in perakende alanındaki iştiraki Koçtaş’ın Yönetim Kurulu Üyesi ve aynı zamanda Türkiye Alışveriş Merkezleri ve Perakendeciler Federasyonu Başkanı Alp Önder Özpamukçu, “Şu aşamada ithal ürünlerde talep artışı var. Özellikle elektronik tarafta. Görünen o ki, insanlar dolardaki artış nedeniyle ithal ürünlere zam gelmeden ihtiyaçlarını tamamlamak istiyor” dedi ve ekledi:

“Kur artışının şu anda maliyetlere yansıması için erken, çünkü stoklu çalışılan bir sektör. Ama kurdaki hareket bir süre daha devam ederse, stoklar eridikçe fiyatlara da yavaş yavaş yansıması başlar.”

Tüketici elektroniği perakendecilerinin ortalamada 1-2 aylık stokla çalıştığını söyleyen MediaMarkt Türkiye İcra Kurulu Başkanı Yenal Gökyıldırım da, sektörün bu stokları eritene kadar fiyat artışlarını yansıtmamaya çalıştığını; ancak girdi maliyetlerindeki artışların maliyetleri yukarı taşıması nedeniyle, ürün ve hizmetlerin fiyatlarına yansımasının bir süre sonra kaçınılmaz duruma geleceğini söyledi.

ALIM GÜCÜNÜN DÜŞMESİ TÜKETİCİ TALEBİNİ DE ETKİLEYECEK

Torunlar CFO’su İsmail Kazanç ise, kurdaki artışla ters orantılı alım gücüne işaret ederek, tüketici talebinde önümüzdeki dönemde yaşanabilecek düşüşün şirketlerin satışlarına olumsuz yansıyabileceğine işaret etti.

Kazanç, “İş kollarımız arasındaki gıda, ithalata bağımlı bir işimiz. Maliyetler artıyor. Hanehalkına yansıyan bir olumsuz maliyet etkisi var. Bu durum tüketimi kısıtlayabiliyor” dedi ve ekledi:

“Bu da iş yaptığımız sektörlerde toplam ciroları olumsuz etkiler, bir miktar ekonomide büyüme temposunun düşmesine sebebiyet verebilir.”

Kazanç, kur artışından GYO alanındaki iştiraklerinde de yabancı para cinsi borçlar nedeniyle olumsuz etkilendiklerini belirterek, “Bir süredir döviz borçlarımızı olabildiğince TL’ye çevirmekteyiz. Şu anda toplam borcun içinde yabancı para payı %30’lar mertebesinde. Ama kalan borç için yükselen her kur seviyesi bilançoya zarar yazıyor” dedi ve ekledi:

“Kalan yabancı para borcumuzu da olabildiğince TL’ye çevirme düşüncesi var. Aksi halde gereksiz bir kur riski taşımış oluyoruz.”

‘KUR RİSKİ ALMAK AMATÖRLÜK OLUR’

TOBB’dan Şeref Fayat da, yönetim kurulu başkanı olduğu System Denim’in Kırklareli’de devam eden yeni fabrika yatırımındaki yabancı para borçlanmalarını TL’ye çevirdiklerini belirterek, “Döviz bazlı aldığımız makine ve ekipman kredilerimizi hemen TL’ye çevirdik. İhracatçıyız, gelirlerimiz döviz olacağı için krediyi çevirebilirdik. Ama sabit yatırım tutarımızın kur ile artmasına ne gerek var? Yatırım yapmak zaten tek başına risk. Üzerine bir de kur riski almak amatörlük olur” diye konuştu. (SÖZCÜ)

Yorumlar (0)
21
parçalı bulutlu
Namaz Vakti 18 Mayıs 2021
İmsak 03:48
Güneş 05:37
Öğle 13:06
İkindi 17:02
Akşam 20:24
Yatsı 22:05
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 36 83
2. M. United 36 70
3. Leicester City 36 66
4. Chelsea 36 64
5. Liverpool 36 63
6. Tottenham 36 59
7. West Ham 36 59
8. Everton 36 56
9. Arsenal 36 55
10. Leeds United 36 53
11. Aston Villa 36 49
12. Wolverhampton 36 45
13. Crystal Palace 36 44
14. Southampton 36 43
15. Burnley 36 39
16. Newcastle 36 39
17. Brighton 36 38
18. Fulham 36 27
19. West Bromwich 36 26
20. Sheffield United 36 20
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 37 83
2. Real Madrid 37 81
3. Barcelona 37 76
4. Sevilla 37 74
5. Real Sociedad 37 59
6. Real Betis 37 58
7. Villarreal 37 58
8. Celta de Vigo 37 53
9. Athletic Bilbao 37 46
10. Granada 37 45
11. Osasuna 37 44
12. Cádiz 37 43
13. Valencia 37 42
14. Levante 37 40
15. Deportivo Alaves 37 38
16. Getafe 37 37
17. Huesca 37 33
18. Elche 37 33
19. Real Valladolid 37 31
20. Eibar 37 30
Günün Karikatürü Tümü