FED Faiz Sinyalini Verdi, Dünya Tetikte: Türkiye'yi Nasıl Etkileyecek?

FED'in şahinleşmesinin, Türkiye'nin de aralarında bulunduğu gelişmekte olan piyasaları sarsacağı tahmin ediliyor. En büyük endişe sermaye kaçışı ve borçlanma maliyetlerinin artması.

EKONOMİ 25.04.2022, 15:35
FED Faiz Sinyalini Verdi, Dünya Tetikte: Türkiye'yi Nasıl Etkileyecek?

ABD Merkez Bankası’nın (Fed) yüksek enflasyon endişesi nedeniyle faiz artışı konusunda şahinleşmesi, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu gelişmekte olan piyasaları tedirgin ediyor.

Fed'in faiz artışında hızlanmasıyla doların değerinin artacağı ve büyümenin yavaşlayacağı tahmin ediliyor. Fed kararları bu nedenle piyasalar tarafından endişe ile takip ediliyor. Ancak pek çok uzman, enflasyondaki hızlı yükselişin Fed yetkililerini bu kararı almaya zorladığını düşünüyor.

Fed'in para politikasını belirleyen Federal Açık Piyasa Komitesi (FOMC), son toplantısında faiz artışlarına başlamış, yüzde 0,25 olan politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 0,50 seviyesine çıkarmıştı. FOMC, bir sonraki toplantısını mayıs ayında yapacak.

Ancak 25 baz puanlık faiz artışının enflasyon karşısında etkisiz kalması, para politikasında sıkılaşmanın hızlanmasına ilişkin tartışmaları beraberinde getirdi. ABD’de şu an tüketici enflasyonu yüzde 8,5 seviyesinde bulunuyor. Fed’in enflasyon hedefi ise yüzde 2.

ŞAHİNLEŞME SİNYALİ

Fed Başkanı Jerome Powell da bundan sonra para politikasının daha agresif adımlarla sıkılaştırılacağına işaret ederek merkez bankasının 4 Mayıs’taki toplantıda 50 baz puan faiz artırımını ele alacağını söyledi.

Fed'in ABD ekonomisine ilişkin değerlendirmelerinin yer aldığı Bej Kitap raporunun nisan sayısında da büyüme ve enflasyon uyarısı yapıldı.

Fed’de sıkılaşmanın hızlandırılmasına ilişkin tartışmalar sürerken ABD’nin faiz artırmasının gelişmekte olan ülkeleri nasıl etkileyeceği de tartışılmaya başlandı.

GELİŞEN PİYASALAR NASIL ETKİLENİYOR?

Fed’in blogunda yayımlanan Haziran 2021 tarihli Jasper Hoek, Emre Yoldaş, and Steve Kamin tarafından kaleme alınan bir makalede, ABD’de yükselen faiz oranlarının, tarihsel olarak borç yükünü artırdığı ve sermaye çıkışlarını tetiklediği için gelişen piyasaları kötü etkilediği ifade edildi.

Bununla birlikte makalede daha yüksek makro ekonomik kırılganlıklara sahip ekonomilerdeki finansal koşulların ABD faiz oranlarındaki artışa karşı daha duyarlı olduğu belirtildi.

Yazıda “Daha yüksek ABD Hazine tahvili faizleri, gelişmekte olan ülkelerin finansal koşullarında önemli bir sıkılaşma ile sonuçlanabilir. Ancak bu tür etkiler, önemli ölçüde yerel koşullara bağlıdır” ifadeleri kullanıldı.

BANKALAR DA ETKİLENEBİLİR

Kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s’in şubat ayında yaptığı açıklamada ise gelişmekte olan ülkelerin daha sıkı ABD para politikası karşısında savunmasız hale geldiği belirtildi.

Moody’s, Fed’in faiz oranlarını artırmasının, gelişmekte olan piyasalara sermaye akışını yavaşlatmasını, ülkelerin para birimlerini ve ekonomik büyümeyi zayıflatmasını ve yüksek oranda dolarize edilmiş bankalarda kredi riskini tetiklemesini beraberinde getireceğini söyledi.

SERMAYE ÇIKIŞI KORKUSU

Aynı şekilde IMF blogunda ocak ayında kaleme alınan Stephan Danninger, Kenneth Kang ve Hélène Poirson imzalı yazıda, hızlı Fed faiz artışlarının finansal piyasaları sarsabileceği ve küresel olarak finansal koşulları sıkılaştırabileceği belirtildi.

Yazıda, “Bu gelişmeler, ABD’de talebin ve ticaretin yavaşlamasına neden olabilir ve gelişmekte olan piyasalarda sermaye çıkışlarına ve para biriminin değer kaybetmesine yol açabilir” ifadelerine yer verildi.

TÜRKİYE’Yİ BEKLEYEN RİSKLER

Uzmanlara göre, Fed faiz artırdığında gelişmekte olan piyasaları bekleyen çeşitli riskler bulunuyor. Sermaye kaçışının hızlanması ve borçlanma maliyetlerinin artması bu riskler arasında.

Türkiye’de uluslararası doğrudan yatırımcı girişleri 2015’e kadar kademeli olarak artarken Fed’in faiz artırmaya başladığı 2015 yılının ardından bu rakam ciddi oranda düşmeye başladı. TCMB verilerine göre, 2015'te 12,2 milyar  dolar olarak gerçekleşen yabancı yatırımlar 2020 yılına gelindiğinde 6 milyar doların altına indi. 2021 yılında ise bu rakam 7,5 milyar doların üzerinde gerçekleşti.

Bununla birlikte kimi uzmanlar Türkiye’de sermaye kaçışının geçmiş yıllarda yüksek olması nedeniyle bu verinin son faiz artışlarından büyük bir şekilde etkilenmeyebileceği görüşünde. Ancak buna rağmen kimi uzmanlar sermaye kaçışının sürebileceğini düşünüyor. Bunun yanında Fed’in politika faizinin artırmasının borç yükünü de artıracağı belirtiliyor.

BORÇ MALİYETLERİ ARTACAK

Ekonomist Mahfi Eğilmez de kendi blogunda konu ile ilgili yaptığı değerlendirmede gelişmiş ülke merkez bankalarının gerçekleştireceği faiz artışlarının Türkiye'nin borçlanma maliyetlerini iyice yukarıya çekeceğini vurgulamıştı. Eğilmez, 26 Mart tarihinde kaleme aldığı yazıda şu ifadelere yer vermişti:

“Gelişmiş ülke merkez bankalarının faizleri artırmaları ve ardından parasal sıkılaştırmaya başlamaları, zaten dışarıdan çok yüksek maliyetle fon bulabilen Türkiye'nin borçlanma maliyetlerini iyice yukarıya çekecek. Bu ay içinde 2 milyar dolarlık tahvil ihracı yapan Hazine’nin ödeyeceği faiz yüzde 8,62 ile tarihi bir rekora ulaştı. Bu gelişme, cari açık verdiği için dış borçlanmaya ihtiyacı olan Türkiye açısından oldukça can sıkıcı bir gelişme.”

HERKES FAİZ ARTIRIRKEN TCMB FAİZ İNDİRDİ

Tüm bu riskler nedeniyle dünya üzerindeki gelişmiş ülkelerin merkez bankaları da faiz politikalarında değişikliğe giderek Fed dalgasına hazırlık yaptı.

Ancak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), faiz artıran diğer ülkelerin aksine geçen yılın sonunda politika faizini kademeli olarak 500 baz puan indirerek yüzde 14’e çekmişti. Bu veri güncel enflasyona göre TL’nin eksi 47 puan negatif getirisi olduğu anlamına geliyor.

Gevşeme döngüsü kur krizine sebep olarak dolaylı yoldan enflasyonun sert yükselmesine sebep olurken, şubat ayında  Rusya’nın  Ukrayna’yı işgalinin ardından artan küresel enerji maliyetleri ise fiyat artışlarını daha da körükledi.

TCMB ise enflasyondaki yükselişe rağmen son toplantılarında politika faizini değiştirmedi. Banka daha sonra faiz değişikliği yapabileceğine dair de sinyal vermedi.

Bununla birlikte kur korumalı mevduat uygulamasıyla kuru baskılayan ekonomi yönetimi, döviz kurunu baskılama hamlesi nedeniyle hazinenin yükünü de artırmaya devam ediyor. Dolayısıyla Türkiye ekonomisi tarihinin en kırılgan olduğu dönemlerden birinde Fed’in başlatacağı dalgayı karşılamaya hazırlanıyor.

Kaynak: Milli Gazete

Yorumlar (0)
Namaz Vakti 09 Aralık 2022
İmsak 06:38
Güneş 08:10
Öğle 13:01
İkindi 15:22
Akşam 17:43
Yatsı 19:09
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Fenerbahçe 13 29
2. Galatasaray 13 27
3. Adana Demirspor 13 24
4. Konyaspor 14 24
5. Başakşehir 13 24
6. Kayserispor 14 23
7. Trabzonspor 13 23
8. Beşiktaş 13 22
9. Alanyaspor 14 17
10. Gaziantep FK 13 16
11. Antalyaspor 12 16
12. Giresunspor 13 15
13. Kasımpaşa 13 15
14. Hatayspor 13 14
15. Karagümrük 13 13
16. Ankaragücü 13 13
17. Sivasspor 14 11
18. İstanbulspor 13 8
19. Ümraniye 13 7
Takımlar O P
1. Eyüpspor 16 37
2. Samsunspor 15 27
3. Rizespor 15 26
4. Pendikspor 15 26
5. Keçiörengücü 15 26
6. Bodrumspor 15 25
7. Boluspor 15 25
8. Manisa FK 15 24
9. Bandırmaspor 15 24
10. Sakaryaspor 16 22
11. Altay 15 21
12. Adanaspor 15 18
13. Göztepe 14 18
14. Tuzlaspor 15 16
15. Erzurumspor 15 14
16. Altınordu 15 12
17. Ö.K Yeni Malatya 15 11
18. Gençlerbirliği 15 7
19. Denizlispor 15 6
Takımlar O P
1. Arsenal 14 37
2. M.City 14 32
3. Newcastle 15 30
4. Tottenham 15 29
5. M. United 14 26
6. Liverpool 14 22
7. Brighton 14 21
8. Chelsea 14 21
9. Fulham 15 19
10. Brentford 15 19
11. Crystal Palace 14 19
12. Aston Villa 15 18
13. Leicester City 15 17
14. Bournemouth 15 16
15. Leeds United 14 15
16. West Ham United 15 14
17. Everton 15 14
18. Nottingham Forest 15 13
19. Southampton 15 12
20. Wolves 15 10
Takımlar O P
1. Barcelona 14 37
2. Real Madrid 14 35
3. Real Sociedad 14 26
4. Athletic Bilbao 14 24
5. Atletico Madrid 14 24
6. Real Betis 14 24
7. Osasuna 14 23
8. Rayo Vallecano 14 22
9. Villarreal 14 21
10. Valencia 14 19
11. Mallorca 14 19
12. Real Valladolid 14 17
13. Girona 14 16
14. Almeria 14 16
15. Getafe 14 14
16. Espanyol 14 12
17. Celta Vigo 14 12
18. Sevilla 14 11
19. Cadiz 14 11
20. Elche 14 4
Günün Karikatürü Tümü
GazetelerTümü