"Elde Avuçta Bir şey Kalmadı, Kördüğüm Olmuş Bir Şekildeyiz"

İşleri tamamen duran servis aracı, kantin ve yurt işletmeleri dertli. İşletmeciler "Elde avuçta bir kuruş kalmadı" serzenişinde bulunuyor...

EKONOMİ 26.11.2020, 12:33
"Elde Avuçta Bir şey Kalmadı, Kördüğüm Olmuş Bir Şekildeyiz"

Aralık ayında Çin'de ortaya çıkan koronavirüsün dünya genelindeki etkisini bir kez daha hızla artarken; ülkeler virüs yayılımını önlemek amacıyla bir dizi önlemler aldı. Türkiye kalabalıkların azaltılmasını sağlamak için alınan tedbirlere okulların uzaktan eğitime geçmesini de ekledi. Yüz yüze eğitime ara verilmesi ise başta servis aracı, kantin ve yurt işletmeleri olmak üzere pek çok iş kolunu gelirsiz bıraktı. 

Sputnik'ten Elif Sudagezer, Burcu Okutan ise okulların uzaktan eğitime geçmesiyle işleri tamamen duran iş kollarının temsilcilerine mikrofon uzattı. 

"TAMAMEN KÖRDÜĞÜM İÇERİSİNDEYİZ"

Sputnik’e konuşan İstanbul Umum Servis Aracı İşletmecileri Esnaf Odası Başkanı Hamza Öztürk, servis işletmecilerinin “sonu belli olmayan” bekleyişlerinin sürdüğüne işaret ediyor: 

“Biz şu anda geliri olmayan, kanun gereği işine son verilmemiş, herhangi bir ekonomik destek paketinden yararlanamayan, okulların ne zaman açılacağı belli olmadığı için başka bir işe de başlayamayan, tamamen kördüğüm olmuş bir şekildeyiz. Devletimizin verdiği ekonomik destek paketlerinden de kanun veya kararname ile işimiz durdurulmadığı için yararlanamayan bir sektörüz.”

"ELDE AVUÇTA BİR ŞEY KALMADI"

Ayakta kalabilmek için devletten en az 30 bin lira hibe beklentileri olduğunu anlatan Öztürk, “Kullanılmış olan esnaf kefalet kredi ve devlet bankalarından kullanılan kredilerin en az üçüncü aya kadar faizsiz olarak ertelenmesi, kasko ve trafik sigortalarının kullanmadığımız kadar ötelenmesi ve şu anda ayakta durabilmek için en az 30 bin lira hibe destek istiyoruz. Şu ana kadar destek mi yoksa köstek mi olduğunu çok anlayamadığımız bir biçimde okullar 1 aylığına kapandı diye düşünerek, hemen kararın ardından verilen 25 bin liralık esnaf kredisini kullandık. Şimdi elde avuçta bir şey kalmadı. Bu saatten sonra nasıl yapılandırma neye yarar bilmiyoruz” dedi. 

"SAĞLIK BAKANLIĞI BUNDAN İSTİFADE EDEBİLİR"

Öztürk “İstanbul için şu anda 26 bin araba boşta. Bizim tekliflerimiz var. Sağlık Bakanlığı’na diyoruz ki, bizden istifade edebilirler. Filyasyon ekipleri için dışarıdan araç kiralanıyor. Şu anda, özellikle pandemi döneminde ciddi manada kargo dağıtımında araca ve elemana ihtiyaç var. Bu konuda küçük paketlerin dağıtılmasında servis araçlarından istifade edilebilir. Diğer sağlık ekiplerini taşımakta da bizden istifade edilebilir. En önemlisi, özellikle İstanbul’da sabah saatlerinde toplu taşımada ciddi bir yoğunluk var. Büyükşehir Belediyemiz ile Hazine Bakanlığımız anlaşarak bu yoğunluğu azaltmak için boşta olan okul servis araçlarından yararlanılabilir. Hem koronavirüse karşı tedbir hem İstanbul ulaşımına takviye hem de servisci esnafın evine bir lokma ekmek gitmiş olur” ifadelerini kullandı. 

"RESMEN ORTADA KALMIŞ ESNAFTAN BAHSEDİYORUZ"

Okulların online eğitime geçmesinden muzdarip bir diğer meslek kolu ise kantinciler oldu. Türkiye Kantin İşletmecileri Esnaf Dernekleri Federasyonu ve İstanbul Kantinciler Esnaf Odası Başkanı Vahap Osmanoğlu’na göre şu an en kötü durumda olanlar kendileri: 

“Gelir kaynağımız tamamen ortadan kalktı. Sicili takipte olmayan bazı arkadaşlarımız bakanlık kredilerini aldılar, kullandılar. Ancak sürecin Haziran’da biteceği tahmin ediliyordu. Eylül ayı itibarıyla okulların açılacağını umut ediyorduk. O da olmadı. Ekim ayının ortasından sonra okullar kısa bir süre açık kaldı. O dönem kantinleri açtık ama bunun astarı yüzünden pahalıya geldi. Çünkü okula devam etme zorunluluğu olmadığından, çok az öğrenci okula geldi ve açıkçası dükkanları açtığımıza değmedi. Elektrik kullanıyorsunuz, soğuk üniteler, tost makinaları derken 1000 liralara varan elektrik faturaları gelmeye başladı. Kredileri tükettik, gelir gelmiyor. Başka bir geliri olmayan, borçlarını ödeyemeyen ve resmen ortada kalan bir esnaftan bahsediyoruz.” 

"AYLIK 3 BİN LİRA DESTEK BEKLENTİMİZ VAR"

Osmanoğlu, devletten aylık 3 bin lira ödeme beklentilerine de değinerek “Devlet okullarında 20 bine yakın kantinci var. Bunun haricinde özel okullarda ve yurtlarda da kantincilerimiz var. Buralardaki kantinlerin hepsi kapalı. Bir tek hastane kantinleri iş yapıyor. Onların da işleri en az yüzde 60 düşmüş durumda. İnsanlar perişan. Biz bunu ilgili bakanlıklarla da görüştük. Henüz bir gelişme yok, bekliyoruz. Beklentimiz en azından kredilerin ertelenmesi yönünde. Yapılandırma çare olmuyor. Kantincilere okullar yeniden açılana kadar hibe niteliğinde bir destek verilmesi lazım. Bize de fon ayrılmalı, kantincilere en azından aylık 3 bin lira ödeme yapılması lazım okullar açılana kadar. Biz ülkenin geleceğine hizmet ediyoruz. Borçlarını ödeyemediği için sinir krizi geçiren arkadaşlarımız var. Ekmekle pandemi arasında kaldık” dedi. 

"İNSANLAR EVİNİ ARABASINI SATMAK DURUMUNDA KALDI"

Yüz yüze eğitime ara verilmesinden etkilenen bir diğer meslek örgütü ise yurt işletmecileri. Tekirdağ’da bulunan bir öğrenci yurdu müdürü Tansel Akın, pandeminin başından bu yana içinden geçtikleri süreci “Devletin yardımcı olmak adına çıkardığı düşük faizli kredileri biz de geçimimizi sürdürmek için kullandık. Fakat sayılı gün bitti. Geçen ay bu kredilerin ödemesine başladık. Fakat biz Mart’ın 16’sından beri kapalıyız. Üniversitelerin kapalı oluşu yurtları, pansiyonları, apartları çok etkiledi. Benim bildiğim, yakından tanıdığım, bu işi yapan eşim dostum mevcut kredi borçlarından dolayı arabası, evini satmak zorunda kaldılar” diye anlattı. 

"SALGIN GÖÇÜ YAŞAYACAĞIZ"

Akın “Ben de senenin sonunda bir şeyleri satıp borcumu, harcımı kapatacağım, gıda ihtiyacımı karşılamaya çalışacağım. İşin açıkçası ben de direnişteyim. Çevre esnaftan kafeler restoranlardan devredenler var. Onların da son çırpınışları. Öte yandan da üniversiteler yüz yüze eğitime başlarsa, salgın göç edecek. Üstelik bir yurtta bir kişi koronavirüse yakalanırsa kaldıkları yurt binaları karantinaya alınacak. Bir yandan açılması da kötü aslında. O yüzden ne yapacağımızı bilmiyoruz” diye ekledi.

"DÜŞÜNÜLMELİ"

Peki, bu süreçte devlete düşen görev ne? Ya da devlet bu iş kollarına hangi ölçüde destek sağlamalı? Konuyu Sputnik’e değerlendiren ekonomist Şevket Apuhan da söz konusu sektörlere destek için devletin neler yapabileceğini şu sözlerle aktardı: 

“Devlet kendi yurtlarıyla beraber karantina işlemleri için özel yurtları da kullanabilir. Bu sayede bu işletmeler ayakta kalabilirler. Servislerle ilgili yine devlet kendi memurlarını taşıma vb. işlemlerde okul servislerinden faydalanabilir. Burada esas olarak zorda olan kantinler diyebiliriz. Kantinler için çözüm önerim ise çalışamadıkları ayların dört ile çarpılıp sözleşme bedellerinden düşülmesi olacaktır. Tabii ki esas olarak bütün sektörler iç içe geçmiş olduğundan bu destekleri topyekün düşünmek gerekir. Bir sektörde ortaya çıkacak aksamanın diğer sektörleri de etkileceğini unutmamalıyız.”

Yorumlar (0)
11°
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 23 Ocak 2021
İmsak 06:47
Güneş 08:15
Öğle 13:21
İkindi 15:53
Akşam 18:16
Yatsı 19:40
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 19 41
2. Fenerbahçe 19 39
3. Galatasaray 19 36
4. Gaziantep FK 19 34
5. Alanyaspor 19 31
6. Hatayspor 19 31
7. Trabzonspor 19 30
8. Karagümrük 19 27
9. Malatyaspor 19 27
10. Göztepe 19 25
11. Antalyaspor 19 25
12. Sivasspor 19 24
13. Rizespor 19 24
14. Başakşehir 19 23
15. Konyaspor 19 22
16. Kasımpaşa 19 22
17. Kayserispor 19 19
18. Gençlerbirliği 19 19
19. Ankaragücü 19 18
20. Erzurumspor 20 17
21. Denizlispor 19 14
Takımlar O P
1. Giresunspor 17 35
2. İstanbulspor 17 34
3. Samsunspor 17 33
4. Altay 17 32
5. Adana Demirspor 17 31
6. Tuzlaspor 17 30
7. Ankara Keçiörengücü 17 28
8. Altınordu 17 28
9. Bursaspor 17 27
10. Bandırmaspor 17 24
11. Adanaspor 17 21
12. Ümraniye 17 20
13. Boluspor 17 19
14. Menemen Belediyespor 17 16
15. Balıkesirspor 17 16
16. Akhisar Bld.Spor 17 13
17. Ankaraspor 17 9
18. Eskişehirspor 17 3
Takımlar O P
1. M. United 19 40
2. Man City 18 38
3. Leicester City 19 38
4. Liverpool 19 34
5. Tottenham 18 33
6. Everton 17 32
7. West Ham 19 32
8. Chelsea 19 29
9. Southampton 18 29
10. Arsenal 19 27
11. Aston Villa 16 26
12. Leeds United 18 23
13. Crystal Palace 19 23
14. Wolverhampton 19 22
15. Newcastle 18 19
16. Burnley 18 19
17. Brighton 19 17
18. Fulham 18 12
19. West Bromwich 19 11
20. Sheffield United 19 5
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 17 44
2. Real Madrid 18 37
3. Barcelona 18 34
4. Villarreal 19 33
5. Sevilla 18 33
6. Real Sociedad 19 30
7. Granada 19 28
8. Real Betis 19 26
9. Cádiz 19 24
10. Levante 19 23
11. Getafe 18 23
12. Celta de Vigo 19 23
13. Athletic Bilbao 18 21
14. Valencia 19 20
15. Real Valladolid 20 20
16. Eibar 19 19
17. Deportivo Alaves 19 18
18. Elche 17 17
19. Osasuna 19 16
20. Huesca 19 12
Günün Karikatürü Tümü