Berat Albayrak Kavgasına Aktaş Noktayı Koydu:130 Milyar Dolar Kaç Liradan Satıldı?

Berat Albayrak döneminde MB'nin 130 milyar doları kaç liradan satıldı?

EKONOMİ 01.03.2021, 13:21
Berat Albayrak Kavgasına Aktaş Noktayı Koydu:130 Milyar Dolar Kaç Liradan Satıldı?

Dünya gazetesi yazarı Alaattin Aktaş bugünkü köşesinde Merkez Bankası’nın net rezervine ilişkin yaşanan tartışmayı köşesine taşıdı.

Kasım ayında istifa eden eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak döneminde Merkez Bankası rezervlerinin eksiye düşmesine, muhalefetin tepkisi sürüyor. Öte yandan Cumhurbaşkanı ve AKP genel başkanı Tayyip Erdoğan, geçen 22 Şubat’ta yaptığı açıklama ile Berat Albayrak’a destek çıkmıştı.

Alaattin Aktaş bugünkü köşesinde, “Soru: Şu durumda eksi bakiye ya da eksi rezerv olur mu, olmaz mı?” sorusuna yanıt verdi. “Günlerdir süren tartışmalar malum. Merkez Bankası’nın yaklaşık 130 milyar doları usule uygun olmayan bir şekilde, şeffaf olmayan bir şekilde satması ve bu satışın kimlere ve kaç liradan yapıldığının bilinmemesi. Bir bu tartışma var. Bir de bununla birlikte gündemde olan Merkez Bankası’nın net döviz rezervinin eksiye inmiş olduğu gerçeği” diye yazan Alaattin Aktaş, “Bakıyorum tabloya; 2020 sonu itibarıyla varlık-yükümlülük farkı, yükümlülüklere swap da dahil edilmiş halde negatif 46 milyar dolar. Yani bu negatif 46 milyar dolar, eksi rezerv demek. Merkez Bankası’nın net rezervinin eksiye düşmesi yeni de değil” şeklinde yazdı.

Alaattin Aktaş’ın konuyla ilgili yazısının ilgili bölümü şöyle:

“Günlerdir süren tartışmalar malum. Merkez Bankası’nın yaklaşık 130 milyar doları usule uygun olmayan bir şekilde, şeffaf olmayan bir şekilde satması ve bu satışın kimlere ve kaç liradan yapıldığının bilinmemesi. Bir bu tartışma var. Bir de bununla birlikte gündemde olan Merkez Bankası’nın net döviz rezervinin eksiye inmiş olduğu gerçeği.

Aslında gözden kaçan çok temel bir gerçek daha var. Sahi 128 milyar dolarlık döviz satışı da, rezervin eksiye inmiş olması da sağdan soldan veri derlenerek mi hesaplanıyor? Bu hesaplamada kullanılan veriler hangi kuruluşa ait?

Tabii ki Merkez Bankası’na! Veri kaynağı belli. Zaten bu sayılara başka türlü ulaşmak mümkün değil ki...

Merkez Bankası’nın yıllar önce oluşturduğu kısaca EVDS diye bilinen, açılımı “elektronik veri dağıtım sistemi” olan hazine niteliğinde bir veri havuzu var. Yalnızca Merkez Bankası’nın ürettiği değil, hemen hemen tüm kuruluşlar tarafından oluşturulan verilerin topluca bulunduğu bir veri hazinesi...

Yani öyle farklı farklı kaynaklardan veri derlemek için çaba göstermeye gerek yok. Şu meşhur döviz satışı ve rezerv konusu EVDS’de zaten bir şekilde yer alıyor; gören ve görmek isteyen için!

EVDS DİYOR Kİ...

Bugün işin kolayına kaçacak ve size eski Hazine Müsteşar Yardımcısı Hakan Özyıldız’ın bloğunda yer alan tabloyu aktaracağım. Özyıldız çok daha uzun bir dönemin verilerini çıkarmış ama ben son beş yılı aldım. Hakan Özyıldız bloğunda verilere yer veriyor ama yorumu bir anlamda okuyucuya bırakıyor.

Elde veri olduktan sonra yorum yapmak pek zor olmasa gerek.

Bakıyorum tabloya; 2020 sonu itibarıyla varlık-yükümlülük farkı, yükümlülüklere swap da dahil edilmiş halde negatif 46 milyar dolar.

Yani bu negatif 46 milyar dolar, eksi rezerv demek.

Merkez Bankası’nın net rezervinin eksiye düşmesi yeni de değil. Bu köşeyi uzun süredir izleyenler rezervin eksiye düştüğünü neredeyse iki yıldır biliyordu. Bunu yaklaşık iki yıl önce, 2019’un mayısında dile getirmiştik. (Dünya, 13 Mayıs 2019)

KAPIDA MİLYONLUK ARABA VAR AMA...

Merkez Bankası’nın rezervinin eksi olup olmayacağı konusunda bir dizi benzetme yapılıyor, yapılmaya devam ediliyor.

Örneğin evinin kapısında milyonluk araban var. Ama işler çok fena gitmiş, borçlanmışsın; arabayı satsan bile borçlarını kapatamıyorsun.

Şimdi desen ki "Kapıdaki arabama bak, pırıl pırıl, milyonluk, durumum gayet iyi”, yalan söylemiyorsun, başın ağrımaz.

Ama deseler, “Peki kardeşim, sat şu pırıl pırıl şahane arabanı da borcunu kapat” kapatamazsın ki...

HİÇ BORÇ ALMASAK ÖDEMEMİZİ YAPABİLİR MİYİZ

Hakan Özyıldız’ın oluşturduğu bir diğer tabloyu yorumlamaya teorik bir durumun gerçekleştiği varsayımıyla başlayalım:

“2021 yılında hiç dış borç almasak, elimizdeki döviz kamunun borcunun ödemeye yeter mi?”

Dedim ya bu teorik bir durum. Mutlaka borç alınacaktır; şöyle ya da böyle...

2021 yılında kamu ve Merkez Bankası toplam 63 milyar dolar borç ödeyecek.

Peki eldeki döviz ne kadar? Görünürde 93 milyar dolar rezerv var. Ama bundan 56 milyar dolarlık swap yükümlülüğünü düştük mü kalan döviz 37 milyar.

Kamunun ödemesi 63, eldeki döviz 37 milyar; adeta bozdur bozdur harca! Ne olacak bu 26 milyar dolarlık açık!

Daha özel sektörün 126 milyar ödemesi var, o orada duruyor.

Elbette kamu da, özel sektör de borç bulacak, başka çare yok. Ama tablo böyleyken, biz mızrağı çuvala sokup sakladığımızı zannederken, bu verileri dünya alem bilmiyor olabilir mi! Bu koşullarda bize öyle yüzde 2 ile yüzde 3 ile borç verirler mi!”

Yorumlar (0)
9
açık
Namaz Vakti 21 Nisan 2021
İmsak 04:35
Güneş 06:09
Öğle 13:08
İkindi 16:54
Akşam 19:57
Yatsı 21:24
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 34 72
2. Fenerbahçe 34 69
3. Galatasaray 33 65
4. Trabzonspor 34 59
5. Hatayspor 34 53
6. Alanyaspor 34 52
7. Gaziantep FK 33 51
8. Sivasspor 34 51
9. Karagümrük 34 50
10. Göztepe 35 47
11. Rizespor 34 42
12. Antalyaspor 35 42
13. Konyaspor 34 41
14. Malatyaspor 33 37
15. Ankaragücü 33 37
16. Kasımpaşa 34 37
17. Kayserispor 34 35
18. Başakşehir 33 33
19. Gençlerbirliği 34 32
20. Erzurumspor 34 31
21. Denizlispor 33 26
Takımlar O P
1. Giresunspor 31 63
2. Adana Demirspor 31 61
3. Samsunspor 31 61
4. Altay 31 57
5. İstanbulspor 31 57
6. Altınordu 31 53
7. Ankara Keçiörengücü 31 49
8. Ümraniye 31 47
9. Tuzlaspor 31 47
10. Bursaspor 31 43
11. Bandırmaspor 31 39
12. Boluspor 31 38
13. Balıkesirspor 31 35
14. Adanaspor 31 34
15. Menemenspor 31 31
16. Akhisar Bld.Spor 31 26
17. Ankaraspor 31 23
18. Eskişehirspor 31 8
Takımlar O P
1. Man City 32 74
2. M. United 32 66
3. Leicester City 31 56
4. West Ham 32 55
5. Chelsea 31 54
6. Liverpool 32 53
7. Tottenham 32 50
8. Everton 31 49
9. Arsenal 32 46
10. Leeds United 32 46
11. Aston Villa 30 44
12. Wolverhampton 32 41
13. Crystal Palace 31 38
14. Southampton 31 36
15. Newcastle 32 35
16. Brighton 31 33
17. Burnley 32 33
18. Fulham 33 27
19. West Bromwich 31 24
20. Sheffield United 32 14
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 31 70
2. Real Madrid 31 67
3. Barcelona 30 65
4. Sevilla 31 64
5. Villarreal 31 49
6. Real Betis 31 48
7. Real Sociedad 31 47
8. Granada 30 39
9. Levante 31 38
10. Celta de Vigo 31 38
11. Athletic Bilbao 30 37
12. Osasuna 31 37
13. Cádiz 31 36
14. Valencia 31 35
15. Getafe 31 31
16. Deportivo Alaves 31 27
17. Huesca 31 27
18. Real Valladolid 30 27
19. Elche 31 26
20. Eibar 31 23
Günün Karikatürü Tümü