Berat Albayrak Kavgasına Aktaş Noktayı Koydu:130 Milyar Dolar Kaç Liradan Satıldı?

Berat Albayrak döneminde MB'nin 130 milyar doları kaç liradan satıldı?

EKONOMİ 01.03.2021, 13:21
Berat Albayrak Kavgasına Aktaş Noktayı Koydu:130 Milyar Dolar Kaç Liradan Satıldı?

Dünya gazetesi yazarı Alaattin Aktaş bugünkü köşesinde Merkez Bankası’nın net rezervine ilişkin yaşanan tartışmayı köşesine taşıdı.

Kasım ayında istifa eden eski Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak döneminde Merkez Bankası rezervlerinin eksiye düşmesine, muhalefetin tepkisi sürüyor. Öte yandan Cumhurbaşkanı ve AKP genel başkanı Tayyip Erdoğan, geçen 22 Şubat’ta yaptığı açıklama ile Berat Albayrak’a destek çıkmıştı.

Alaattin Aktaş bugünkü köşesinde, “Soru: Şu durumda eksi bakiye ya da eksi rezerv olur mu, olmaz mı?” sorusuna yanıt verdi. “Günlerdir süren tartışmalar malum. Merkez Bankası’nın yaklaşık 130 milyar doları usule uygun olmayan bir şekilde, şeffaf olmayan bir şekilde satması ve bu satışın kimlere ve kaç liradan yapıldığının bilinmemesi. Bir bu tartışma var. Bir de bununla birlikte gündemde olan Merkez Bankası’nın net döviz rezervinin eksiye inmiş olduğu gerçeği” diye yazan Alaattin Aktaş, “Bakıyorum tabloya; 2020 sonu itibarıyla varlık-yükümlülük farkı, yükümlülüklere swap da dahil edilmiş halde negatif 46 milyar dolar. Yani bu negatif 46 milyar dolar, eksi rezerv demek. Merkez Bankası’nın net rezervinin eksiye düşmesi yeni de değil” şeklinde yazdı.

Alaattin Aktaş’ın konuyla ilgili yazısının ilgili bölümü şöyle:

“Günlerdir süren tartışmalar malum. Merkez Bankası’nın yaklaşık 130 milyar doları usule uygun olmayan bir şekilde, şeffaf olmayan bir şekilde satması ve bu satışın kimlere ve kaç liradan yapıldığının bilinmemesi. Bir bu tartışma var. Bir de bununla birlikte gündemde olan Merkez Bankası’nın net döviz rezervinin eksiye inmiş olduğu gerçeği.

Aslında gözden kaçan çok temel bir gerçek daha var. Sahi 128 milyar dolarlık döviz satışı da, rezervin eksiye inmiş olması da sağdan soldan veri derlenerek mi hesaplanıyor? Bu hesaplamada kullanılan veriler hangi kuruluşa ait?

Tabii ki Merkez Bankası’na! Veri kaynağı belli. Zaten bu sayılara başka türlü ulaşmak mümkün değil ki...

Merkez Bankası’nın yıllar önce oluşturduğu kısaca EVDS diye bilinen, açılımı “elektronik veri dağıtım sistemi” olan hazine niteliğinde bir veri havuzu var. Yalnızca Merkez Bankası’nın ürettiği değil, hemen hemen tüm kuruluşlar tarafından oluşturulan verilerin topluca bulunduğu bir veri hazinesi...

Yani öyle farklı farklı kaynaklardan veri derlemek için çaba göstermeye gerek yok. Şu meşhur döviz satışı ve rezerv konusu EVDS’de zaten bir şekilde yer alıyor; gören ve görmek isteyen için!

EVDS DİYOR Kİ...

Bugün işin kolayına kaçacak ve size eski Hazine Müsteşar Yardımcısı Hakan Özyıldız’ın bloğunda yer alan tabloyu aktaracağım. Özyıldız çok daha uzun bir dönemin verilerini çıkarmış ama ben son beş yılı aldım. Hakan Özyıldız bloğunda verilere yer veriyor ama yorumu bir anlamda okuyucuya bırakıyor.

Elde veri olduktan sonra yorum yapmak pek zor olmasa gerek.

Bakıyorum tabloya; 2020 sonu itibarıyla varlık-yükümlülük farkı, yükümlülüklere swap da dahil edilmiş halde negatif 46 milyar dolar.

Yani bu negatif 46 milyar dolar, eksi rezerv demek.

Merkez Bankası’nın net rezervinin eksiye düşmesi yeni de değil. Bu köşeyi uzun süredir izleyenler rezervin eksiye düştüğünü neredeyse iki yıldır biliyordu. Bunu yaklaşık iki yıl önce, 2019’un mayısında dile getirmiştik. (Dünya, 13 Mayıs 2019)

KAPIDA MİLYONLUK ARABA VAR AMA...

Merkez Bankası’nın rezervinin eksi olup olmayacağı konusunda bir dizi benzetme yapılıyor, yapılmaya devam ediliyor.

Örneğin evinin kapısında milyonluk araban var. Ama işler çok fena gitmiş, borçlanmışsın; arabayı satsan bile borçlarını kapatamıyorsun.

Şimdi desen ki "Kapıdaki arabama bak, pırıl pırıl, milyonluk, durumum gayet iyi”, yalan söylemiyorsun, başın ağrımaz.

Ama deseler, “Peki kardeşim, sat şu pırıl pırıl şahane arabanı da borcunu kapat” kapatamazsın ki...

HİÇ BORÇ ALMASAK ÖDEMEMİZİ YAPABİLİR MİYİZ

Hakan Özyıldız’ın oluşturduğu bir diğer tabloyu yorumlamaya teorik bir durumun gerçekleştiği varsayımıyla başlayalım:

“2021 yılında hiç dış borç almasak, elimizdeki döviz kamunun borcunun ödemeye yeter mi?”

Dedim ya bu teorik bir durum. Mutlaka borç alınacaktır; şöyle ya da böyle...

2021 yılında kamu ve Merkez Bankası toplam 63 milyar dolar borç ödeyecek.

Peki eldeki döviz ne kadar? Görünürde 93 milyar dolar rezerv var. Ama bundan 56 milyar dolarlık swap yükümlülüğünü düştük mü kalan döviz 37 milyar.

Kamunun ödemesi 63, eldeki döviz 37 milyar; adeta bozdur bozdur harca! Ne olacak bu 26 milyar dolarlık açık!

Daha özel sektörün 126 milyar ödemesi var, o orada duruyor.

Elbette kamu da, özel sektör de borç bulacak, başka çare yok. Ama tablo böyleyken, biz mızrağı çuvala sokup sakladığımızı zannederken, bu verileri dünya alem bilmiyor olabilir mi! Bu koşullarda bize öyle yüzde 2 ile yüzde 3 ile borç verirler mi!”

Yorumlar (0)
28
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 24 Temmuz 2021
İmsak 03:55
Güneş 05:45
Öğle 13:16
İkindi 17:12
Akşam 20:37
Yatsı 22:18
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü