Alaattin Aktaş: “Dövizde Ne Oluyor ve Ne Olabilir? Tuhaf Şeyler Oluyor”

Dövizde ileriye dönük beklentileri, Dünya gazetesi yazarı Alaattin Aktaş, bugünkü yazısıdna değerlendirdi...

EKONOMİ 22.02.2021, 19:33
Alaattin Aktaş: “Dövizde Ne Oluyor ve Ne Olabilir? Tuhaf Şeyler Oluyor”

Piyasalar ABD Başkanı Joe Biden'ın teşvik paketlerini bekliyor. Öte yandan önceki haftalarda Fed, faiz kararını sabit tutma yönünde karar almıştı ardından T.C. Merkez Bankası'ndan faiz kararını sabit tutma açıklaması geldi. Dolar kuru, en son 21 Ağustos tarihinde 7.19 seviyesini görmüştü yeni güne 6.9 seviyelerinde başladı. Dolar kuru TL karşısından düşmeye devam ediyor.

Dövizde ileriye dönük beklentileri, Dünya gazetesi yazarı Alaattin Aktaş, bugünkü “Dövizde ne oluyor ve ne olabilir?” başlıklı yazısında, değerlendirdi.

“Kasımdaki manevra değişikliği ve faiz artırımıyla yabancının getirdiği dövizi yurtiçi yerleşikler topluyor. Zaten en büyük döviz ihtiyacı vatandaşın talebinden doğuyor” diyen Aktaş şöyle devam etti:

“Faizi artırarak vatandaşı dövizden uzak tutacak, hatta mevcut hesapların çözülmesini de sağlayacaktık. Henüz bu aşamanın çok uzağındayız.

Ve Borsa... Son dört haftadır yabancı net satıcı konumunda, yerli yatırımcı ise alıyor. Yabancı için bulunmaz bir ortam; fiyatlar artıyor sat, kur görece düşük daha da sat!”

İşte o yazı…

“Ne olabilir”i pek bilemeyiz ama “Ne oluyor” sorusuna herhalde “Tuhaf şeyler oluyor” diye yanıt verebiliriz.

Hani “Boşa koysan dolmuyor, doluya koysan almıyor” diye bir söz var ya, izahında güçlük çekilen durumlar için söylenen, son dönemde piyasalarda yaşananlar için de bu söz tam oturuyor adeta...

Herhangi bir ürünün fiyatı, arz talepten çoksa düşer. Bu kadar basit. O gün arz mı çok, talep mi; fiyatı belirleyen budur. Konu edilen ürün örneğin domates olmadığına ve eve gidip tüketilmeyeceğine göre, konu döviz olduğuna göre talebin düzeyini de tabii ki geleceğe dönük beklentiler tayin eder.

Geleceğe dönük beklentiler... İşte sihirli kavram bu.

Türkiye ekonomisinde belli dönemlerde manevra değişiklikleri yaşanır. Yanlış yöne gidildiği son anda fark edilmişçesine bir anda 180 derece dönülür. İşte bu dönüşlerin sonuncusu kasımın ilk haftasında yaşandı.

Ne yaptık; yeniden yüksek faiz dönemine geçtik. Faizi artırdık ve uzunca bir süre bu düzeyde kalınacağını ilan ettik. Nitekim geçen haftaki PPK toplantısında da oran korundu.

Bu manevra değişikliğiyle beklenen neydi; faiz yüksek tutulacak ve böylece hem yurtdışından fon girişi olacak, hem de yurtiçindeki döviz talebi kırılacak, hatta daha ötesine geçilecek ve vatandaş dövizden TL’ye dönecekti.

Kasım ayı başından son verilerin oluştuğu 12 Şubat’a kadar olan yaklaşık üç buçuk aylık dönemi kapsayan bir tablo oluşturduk. Bu tablo bize neler mi söylüyor, sırayla gidelim...

YABANCININ DÖVİZİNİ VATANDAŞ VE ŞİRKETLER TOPLUYOR

Yabancı bu üç buçuk ayda 4.8 milyar doları hisse senedi ve DİBS yoluyla, tahminen 12-13 milyar doları da swap yoluyla olmak üzere toplam 17-18 milyar dolar döviz getirdi.

Peki bu döviz ne oldu; işte tuhaflık da burada. Yabancının getirdiği dövizi yurtiçi yerleşikler, yani vatandaşlar ve şirketler adeta kapıştı. Bu üç buçuk ayda yurtiçi yerleşiklerin döviz hesapları 15 milyar dolar arttı.

Yani biz faizi bir anlamda vatandaşın ve şirketlerin döviz talebini karşılamak üzere yurtdışından fon girişini artırmak için mi yükseltmiş olduk? Hani DTH çözülecekti! Yabancı döviz getirecek ki ihtiyacımızı karşılayabilelim ve kur fazla artmasın hatta gerilesin. İyi de döviz ihtiyacımızın kaynağı ne?

Bizde en büyük ihtiyaç adeta vatandaşın döviz talebi. Dış ticaret açığına ya da borç ödemeye gidenden daha fazlası vatandaşın talebi olarak ortaya çıkıyor.

Hani bu talebi kıracaktık, hani döviz hesapları çözülecekti... Biraz boş yere bekliyoruz gibi...

Döviz hesapları kasım ve aralıktaki 6.7 milyar ve 7.8 milyarlık rekor artış kaydetti. Ocaktaki artış yalnızca 578 milyon dolar oldu. Şubatın ilk haftasındaki 2.1 milyarlık çözülme görünürde umut vermişti ama bu gerileme büyük ölçüde altın fiyatlarındaki düşüş ve doların euroya karşı değer kazanmasından kaynaklanıyordu. (Dünya 15 Şubat)

Yine de iyi kötü bir gerileme söz konusuydu. Ne var ki bir sonraki hafta yeniden, hem de 2.7 milyar dolarlık bir artış görüldü. Parite ve kur bu sefer artırıcı yönde etki yapmıştı ama gerçek anlamda da bir artış vardı.

Yani vatandaşın ve şirketlerin döviz biriktirmekten vazgeçmeleri, hele hele mevcut hesaplarını TL’ye çevirmeleri pek söz konusu değildi.

Şu durumda ters dolarizasyon nasıl ve daha önemlisi ne zaman ya da hangi koşullarda gerçekleşecekti ki?

YABANCI HİSSE SATIYOR, YERLİ ALIYOR

Yabancıların portföy yatırımı kasım ve aralıkta yüksek gerçekleştikten sonra belirgin olarak hız kesti. Hele hele hisse senedinde son dört haftadır giriş değil çıkış yaşanıyor. Zaten bu durum yabancıların borsadaki payında da kendini gösteriyor. Ekim sonunda yüzde 49.5 olan yabancı payı, bu konudaki son verinin bulunduğu 5 Şubat'ta yüzde 46.4'e geriledi. Yerli yatırımcının payı da yüzde 50.5'ten yüzde 53.6'ya yükseldi.

Yabancı satıyor, yerli yatırımcı topluyor...

Borsa endeksi de artıyor, arttıkça yabancı ufak ufak satmaya devam ediyor...

Yabancı satıyor, çünkü hem talep canlı ve fiyat yüksek, hem de kur görece düşük, bundan daha iyi ne olabilir ki...

Peki yerli yatırımcı niye alıyor, ne olacağını bekliyor? Demek ki fiyatların daha da artacağı beklentisi var. Ama yabancının niye satmakta olduğu (ki dört haftadır süren bir satış söz konusu) pek düşünülmüyor.

TABLO ORTADA, HERKES KENDİ TAHMİNİNİ YAPSIN!

Merkez Bankası’nın politika faizi yüzde 17’de uzun süre kalacak.

Mevduat faizi de yüzde 18’ler dolayında seyredecek.

Enflasyon, o da uzun süre yüzde 14-15 aralığında salınacak.

Şu durumda halen 7 lira dolayında bulunan dolar ile 8.50 dolayında bulunan euro hangi yöne ve ne miktarda hareketlenir ya da hareketlenir mi, bu soruya da herkes kendisi yanıt versin.

Yorumlar (0)
23
parçalı az bulutlu
Namaz Vakti 24 Temmuz 2021
İmsak 03:55
Güneş 05:45
Öğle 13:16
İkindi 17:12
Akşam 20:37
Yatsı 22:18
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Beşiktaş 40 84
2. Galatasaray 40 84
3. Fenerbahçe 40 82
4. Trabzonspor 40 71
5. Sivasspor 40 65
6. Hatayspor 40 61
7. Alanyaspor 40 60
8. Karagümrük 40 60
9. Gaziantep FK 40 58
10. Göztepe 40 51
11. Konyaspor 40 50
12. Başakşehir 40 48
13. Rizespor 40 48
14. Kasımpaşa 40 46
15. Malatyaspor 40 45
16. Antalyaspor 40 44
17. Kayserispor 40 41
18. Erzurumspor 40 40
19. Ankaragücü 40 38
20. Gençlerbirliği 40 38
21. Denizlispor 40 28
Takımlar O P
1. Adana Demirspor 34 70
2. Giresunspor 34 70
3. Samsunspor 34 70
4. İstanbulspor 34 64
5. Altay 34 63
6. Altınordu 34 60
7. Ankara Keçiörengücü 34 58
8. Ümraniye 34 51
9. Tuzlaspor 34 47
10. Bursaspor 34 46
11. Bandırmaspor 34 42
12. Boluspor 34 42
13. Balıkesirspor 34 35
14. Adanaspor 34 34
15. Menemenspor 34 34
16. Akhisar Bld.Spor 34 30
17. Ankaraspor 34 26
18. Eskişehirspor 34 8
Takımlar O P
1. Man City 38 86
2. M. United 38 74
3. Liverpool 38 69
4. Chelsea 38 67
5. Leicester City 38 66
6. West Ham 38 65
7. Tottenham 38 62
8. Arsenal 38 61
9. Leeds United 38 59
10. Everton 38 59
11. Aston Villa 38 55
12. Newcastle 38 45
13. Wolverhampton 38 45
14. Crystal Palace 38 44
15. Southampton 38 43
16. Brighton 38 41
17. Burnley 38 39
18. Fulham 38 28
19. West Bromwich 38 26
20. Sheffield United 38 23
Takımlar O P
1. Atletico Madrid 38 86
2. Real Madrid 38 84
3. Barcelona 38 79
4. Sevilla 38 77
5. Real Sociedad 38 62
6. Real Betis 38 61
7. Villarreal 38 58
8. Celta de Vigo 38 53
9. Granada 38 46
10. Athletic Bilbao 38 46
11. Osasuna 38 44
12. Cádiz 38 44
13. Valencia 38 43
14. Levante 38 41
15. Getafe 38 38
16. Deportivo Alaves 38 38
17. Elche 38 36
18. Huesca 38 34
19. Real Valladolid 38 31
20. Eibar 38 30
Günün Karikatürü Tümü